პარლამენტის მიერ წვრილმანი ხულიგნობისა და სამართალდამცველის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის სანქციების გაზრდის კანონპროექტის დამტკიცებას საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა (GDI) პრობლემურს უწოდებს.

GDI-ში აცხადებენ, რომ მომზადებულ დოკუმენტში პრობლემური საკითხები მკაფიოდ არის წარმოჩენილი, რომლებიც ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე და 173-ე მუხლებით განსაზღვრული სამართალდარღვევისათვის სანქციების გამკაცრებასთან არის დაკავშირებული.

"აღსანიშნავია, რომ საქართველოს პარლამენტმა კანონპროექტი ხელშესახები დასაბუთებისა და აუცილებლობის წარმოჩენის გარეშე, დაჩქარებული წესით განიხილა და ამით ხელი შეუშალა საკითხის განხილვას საზოგადოების ფართო ჩართულობით. ამავდროულად, განხილვა თანაწილი ე.წ. კომენდანტის საათის დროს მიმდინარეობდა, რითაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს ფაქტობრივად წაერთვათ შესაძლებლობა, მონაწილეობა მიეღოთ საგნობრივ დისკუსიაში და საკუთარი პოზიციები პარლამენტში წარედგინათ.

GDI-ის შეფასებით, "სამართალდამცავი ორგანოების მიერ 166-ე და 173-ე მუხლების გამოყენებისას გამოკვეთილი ხარვეზები (ა) და ზოგად ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების წარმოების დროს გამოკვეთილი პროცედურული პრობლემების (ბ) გამო სანქციების გამკაცრება მშვიდობიანი შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების რეალიზაციაზე მსუსხავ ეფექტს იქონიებს. ასევე, მათივე თქმით,

• სანქციების გამკაცრების ლეგიტიმური მიზანი არ არსებობს;
• მიღებული ცვლილებები აუცილებელი და პროპორციული არ არის;
• განმარტებით ბარათში მოხმობილი ქვეყნების გამოცდილება არარელევანტურია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გამო GDI-ს მიაჩნია, რომ შეთავაზებული ცვლილებები ქვეყანაში გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლების დაცვის ხარისხზე უარყოფით გავლენას იქონიებს, ეწინააღმდეგება კოსნტიტუციურ სტანდარტებს და სხვა ქვეყნების გამოცდილებასთან თანხვედრაში არ მოდის.

"როგორც კანონის შინაარსი, ისე მისი მიღების დაჩქარებული პროცესი მიუთითებს, რომ ხელისუფლების რეალური მიზანი ქვეყანაში რეპრესიული მექანიზმების გამოყენების გზით კრიტიკული აზრის ჩახშობაა", — აღნიშნავენ საქართველოს დემოკრატიულ ინიციატივაში.

პარლამენტმა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებები მესამე მოსმენით დაამტკიცა. კანონპროექტს საკანონმდებლო ორგანო დაჩქარებულად განიხილავდა. ცვლილებები 2021 წლის პირველი ივნისიდან ამოქმედდება.

ახალი კანონპროექტის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებები შედის, რის შედეგადაც წვრილმანი ხულიგნობისა (166-ე მუხლი) და სამართალდამცველის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის (173-ე მუხლი) სანქციები იზრდება.

წვრილმან ხულიგნობაზე პირველი ადმინისტრაციული დარღვევის შემთხვევაში, სანქცია რჩება იგივე, ანუ 500-დან 1000 ლარამდე ჯარიმა ან 15 დღემდე პატიმრობა. განმეორებითი სამართალდარღვევის შემთხვევაში ჯარიმა იქნება 1 500-დან 2 000 ლარამდე ან 5-დან 15 დღემდე პატიმრობა.

რაც შეეხება სამართალდამცველის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის, აღნიშნული სამართალდარღვევა გამოიწვევს დაჯარიმებას 2 000-დან 3 000 ლარამდე ან პატიმრობას 15 დღემდე ვადით. განმეორების შემთხვევაში 3 500 ლარიდან 4 500-ლარამდე ჯარიმა ან 7-დან 15 დღემდე პატიმრობა.

ამასთან ცვლილება ეხება პატიმრობასაც. 247-ე მუხლი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით:

1. ადმინისტრაციული დაკავების დროს, დაკავებული პირი პირველი შესაძლებლობისთანავე, მაგრამ არა უგვიანეს 24 საათისა წარედგინება სასამართლოს.
2. მტკიცებულების მოპოვების მიზნით, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ვადა შეიძლება ერთჯერადად გახანგრძლივდეს არაუმეტეს 24 საათით. ამ შემთხვევაში უფლებამოსილი ორგანოს შესაბამისი თანამშრომელი წერილობით ასაბუთებს ადმინისტრაციული დაკავების ვადის გახანგრძლივების მიზანშეწონილობას.
3. თუ დაკავებული პირი ამ მუხლის პირველი ან მეორე ნაწილით გათვალისწინებულ ვადაში არ წარედგინა სასამართლოს, იგი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს.
4. დაკავებული პირი სასამართლოსთვის წარდგენამდე უფლებამოსილმა ორგანომ შეიძლება მოათავსოს დროებით მოთავსების იზოლატორში.

კანონპროექტს აკრიტიკებენ არასამთავრობო ორგანიზაციებიც:

• ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
• საერთაშორისო გამჭვირვალობა — საქართველო
• სოციალური სამართლიანობის ცენტრი