5 რამ, რაც ნეანდერტალელებს განსაკუთრებით ეხერხებოდათ
ნეანდერტალელები ჰომოს გვარის გადაშენებული სახეობა, ან ქვესახეობაა, რომელიც ევრაზიაში 400 000 - 40 000 წლის წინ ცხოვრობდა. დაზუსტებით უცნობია, თუ რამ გამოიწვია ნეანდერტალელების გადაშენება. საინტერესო ფაქტია, რომ ნეანდერტალელების გადაშენება ევროპაში ჰომო საპიენსის გამოჩენას ემთხვევა, რაც ნიშნავს, რომ გარკვეული პერიოდი ჰომო საპიენსი საცხოვრებელ გარემოს ნეანდერტალელებთან იყოფდა.
ერთ-ერთი ვარაუდის მიხედვით, ნეანდერტალელები ანატომიურად თანამედროვე ადამიანებისგან (ჰომო საპიენსი) მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდნენ, ამ ორ სახეობას შორის კონკურენციამ კი მათი გადაშენება გამოიწვია. მეორე ვარაუდის მიხედვით, ნეანდერტალელები ქვესახეობას წარმოადგენდნენ, ჰომო საპიენსის გამოჩენისას კი ისინი ანატომიურად თანამედროვე ადამიანებთან შეჯვარდნენ, რამაც მათი გაქრობა გამოიწვია.
ნამარხებით ირკვევა, რომ ნეანდერტალელები არაერთ საქმეში იყვნენ გაწაფუ.
1. ცურვა
დაახლოებით ერთი კვირის წინ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ 23 ნეანდერტალელის ყურის ძვლების გააანალიზებისას მათ სპეციფიკური ძვლოვანი წანაზარდები (surfer's ear) აღმოაჩინეს, რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ ყვინთვა მათი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი იყო.
2. სპრინტი
თავდაპირველად მიიჩნეოდა, რომ ადამიანის მსგავსად, ნეანდერტალელებს დიდი ხნის განმავლობაში შეუჩერებლად სირბილი შეეძლოთ. ახლა კი მიჩნეულია, რომ მათ მოკლე დისტანციაზე სწრაფად სირბილი უფრო ეხერხებოდათ. ამ დასკვნის გაკეთების მიზეზი ახალი აღმოჩენა გახდა, რომლის მიხედვითაც ნეანდერტალელები უმეტეს დროს არა ტუნდრაში, არამედ ტყეში ატარებდნენ, სადაც დიდ მანძილებზე სირბილი საჭირო არ არის.
3. ხატვა
მსოფლიოში ყველაზე ძველი გამოქვაბულის მხატვრობა 65 000 წლით თარიღდება, რაც ევროპაში ჰომო საპიენსის გამოჩენამდე 20 000 წლით უფრო ადრეა. ამის გამო, გამოქვაბულის ამ ნახატების ავტორებად ნეანდერტალელები ითვლებიან, რადგან ამ დროს ამ ტერიტორიაზე მხოლოდ ისინი ცხოვრობდნენ.
4. სამკაულების შექმნა
ხორვატიაში ნეანდერტალელების საცხოვრებელ ადგილას ნაპოვნ არწივის კლანჭებს ხმარების კვალი და ნაკაწრები ეტყობათ, რაც მიანიშნებს, რომ მას ნეანდერტალელები სამკაულებად იყენებდნენ. ნეანდერტალელების სხვა ტერიტორიებზე ასევე ნაპოვნია მძივები, ნიჟარები და ბუმბულები, რომლებსაც ისინი ყელსაბამებად იყენებდნენ. კანზასის უნივერსიტეტის მეცნიერი დეივიდ ფრაიერი თვლის, რომ ეს ცალსახა მტკიცებულებაა იმისა, რომ ისინი სამკაულს პრაქტიკული მნიშვნელობის გარეშე, პირადი მიზნებისთვის იყენებდნენ.
5. ცეცხლის მართვა
ლეიდენის უნივერსიტეტში მეცნიერმა ენდრიუ სორენსენს კოლეგებთან ერთად ათეულობით კაჟის ნაჯახი აქვს ნაპოვნი, რომელიც ნეანდერტალელებს ეკუთვნოდა. ამ ნაჯახებს დამახასიათებელი მიკრონაკაწრები აქვთ, რაც ნიშნავს იმას, რომ ისინი ამ ნაჯახებს ცეცხლის დასანთებად იყენებდნენ.
-
გადახედვარუსებმა ზაპოროჟიეში სამრეწველო ობიექტი დაბომბეს, დაღუპულია 13 ადამიანი, არიან დაშავებულებიც რუსებმა ზაპოროჟიეში სამრეწველო ობიექტი დაბომბეს, დაღუპულია 13 ადამიანი, არიან დაშავებულებიც
-
გადახედვაენტონი ბლინკენი: ხედავთ მიზნის გარშემო ცხად ერთიანობას აშშ-ს, საფრანგეთსა და ბევრ სხვა ქვეყანას შორის ენტონი ბლინკენი: ხედავთ მიზნის გარშემო ცხად ერთიანობას აშშ-ს, საფრანგეთსა და ბევრ სხვა ქვეყანას შორის
-
გადახედვახვალ, 13:00 საათზე, სალომე ზურაბიშვილი ბრიფინგს გამართავს ხვალ, 13:00 საათზე, სალომე ზურაბიშვილი ბრიფინგს გამართავს
-
გადახედვაენტონი ბლინკენი: საქართველოში არის დემოკრატიული უკანდახევა, რაც ღრმად შემაშფოთებელია ენტონი ბლინკენი: საქართველოში არის დემოკრატიული უკანდახევა, რაც ღრმად შემაშფოთებელია
-
გადახედვაჯო უილსონი: მე და დონალდ ტრამპი ვიმუშავებთ საქართველოში თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების მისაღწევად ჯო უილსონი: მე და დონალდ ტრამპი ვიმუშავებთ საქართველოში თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების მისაღწევად
-
გადახედვაგახარია: რეჟიმის გადასარჩენად ოცნება აწარმოებს ჰიბრიდულ ომს ხალხისა და ქვეყნის წინააღმდეგ გახარია: რეჟიმის გადასარჩენად ოცნება აწარმოებს ჰიბრიდულ ომს ხალხისა და ქვეყნის წინააღმდეგ
-
გადახედვაპროტესტის 42-ე დღე — რუსთაველის გამზირი გადაიკეტა პროტესტის 42-ე დღე — რუსთაველის გამზირი გადაიკეტა
-
გადახედვაკონგრესმენი ვისი: რამდენადაც ქართველები მამაცურად აგრძელებენ პროტესტს, აშშ მათ მიმართ ჩვენს მხარდაჭერაში ურყევი დარჩება კონგრესმენი ვისი: რამდენადაც ქართველები მამაცურად აგრძელებენ პროტესტს, აშშ მათ მიმართ ჩვენს მხარდაჭერაში ურყევი დარჩება
-
გადახედვასემ ალტმანის თქმით, OpenAI-ში იციან, თუ როგორ შექმნან ხელოვნური ზოგადი ინტელექტი სემ ალტმანის თქმით, OpenAI-ში იციან, თუ როგორ შექმნან ხელოვნური ზოგადი ინტელექტი
-
გადახედვარესპუბლიკელი და დემოკრატი კონგრესმენები დღეს “ქართული კოშმარის არაღიარების აქტს” წარადგენენ რესპუბლიკელი და დემოკრატი კონგრესმენები დღეს “ქართული კოშმარის არაღიარების აქტს” წარადგენენ
-
გადახედვაუილსონი: მოვუწოდებთ მთავრობებს, ივანიშვილის რეჟიმთან შეხვედრებისგან თავი შეიკავონ უილსონი: მოვუწოდებთ მთავრობებს, ივანიშვილის რეჟიმთან შეხვედრებისგან თავი შეიკავონ
-
გადახედვა"მოითხოვეთ არჩევნები საქართველოში" — 43 დასავლელი პოლიტიკოსისა და მკვლევრის განცხადება "მოითხოვეთ არჩევნები საქართველოში" — 43 დასავლელი პოლიტიკოსისა და მკვლევრის განცხადება
-
გადახედვაეროვნულმა ბანკმა ლარის ახალი კურსი დაადგინა ეროვნულმა ბანკმა ლარის ახალი კურსი დაადგინა
-
გადახედვაარსებული ინფორმაციით, ფანასკერტელის ქუჩაზე ახალგაზრდა კაცი დაჭრეს არსებული ინფორმაციით, ფანასკერტელის ქუჩაზე ახალგაზრდა კაცი დაჭრეს
-
გადახედვასაზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომლების ნაწილი დღის სატელევიზიო ეთერს ითხოვს საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომლების ნაწილი დღის სატელევიზიო ეთერს ითხოვს
-
გადახედვანახეთ: ბნელი ენერგიის კამერამ ათასობით გალაქტიკა გადაიღო ნახეთ: ბნელი ენერგიის კამერამ ათასობით გალაქტიკა გადაიღო
-
გადახედვაპროკურატურამ მესტიაში მომხდარი გატაცების, ყაჩაღობისა და მკვლელობის საქმეზე 2 პირს ბრალდება წარუდგინა პროკურატურამ მესტიაში მომხდარი გატაცების, ყაჩაღობისა და მკვლელობის საქმეზე 2 პირს ბრალდება წარუდგინა
-
გადახედვანათია ბუკია ამბობს, რომ TV Imedi და ნინო წილოსანი დეზინფორმაციას ავრცელებენ და Natia X Lako მას არ ეკუთვნის ნათია ბუკია ამბობს, რომ TV Imedi და ნინო წილოსანი დეზინფორმაციას ავრცელებენ და Natia X Lako მას არ ეკუთვნის
-
გადახედვამეცნიერება მზის სისტემაში არსებული კომეტა-ასტეროიდის "ჰიბრიდი" შეისწავლეს მეცნიერება მზის სისტემაში არსებული კომეტა-ასტეროიდის "ჰიბრიდი" შეისწავლეს
-
გადახედვამითების დეტექტორი: Meta-ს ფაქტების გადამოწმების პროგრამა საქართველოში ისევ გრძელდება მითების დეტექტორი: Meta-ს ფაქტების გადამოწმების პროგრამა საქართველოში ისევ გრძელდება
-
გადახედვატიბეტში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად 126 ადამიანი დაიღუპა და 188 დაშავდა — ფოტოები ტიბეტში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად 126 ადამიანი დაიღუპა და 188 დაშავდა — ფოტოები
კომენტარები