ღამურები ფოთლებს "სარკეებად" იყენებენ, რათა დამალული მსხვერპლი იპოვონ
მეთოდი, რომელიც ღამურები მსხვერპლის პოვნასა და ამოცნობას ახერხებენ, უფრო ჭკვიანური აღმოჩნდა, ვიდრე გვეგონა. ღამურები იმ მწერების პოვნასაც ახერხებენ, რომლებიც ექოლოკაციას შეგნებულად ემალებიან.
მწერები ღამურებისგან თავის დასაცავად აკუსტიკურ კამუფლაჟს იყენებენ — ისინი ფოთლებზე გაუნძრევლად სხდებიან, ამ დროს ღამურის მიერ გამოცემული ბგერები ფოთლიდან ისეთივე კუთხით ირეკლება, როგორც მწერიდან, ამიტომ ისინი მსხვერპლის დაფიქსირებას ვერ ახერხებენ. თუმცა ეს მეთოდი მხოლოდ იმ შემთხვევაში მუშაობს, თუ ღამურა ფოთოლთან ზუსტ ორიენტაციაშია.
თუ ღამურა ფოთოლს ირიბი კუთხიდან მიუახლოვდება, მის მიერ წარმოქმნილი ბგერები ფოთლიდან იმგვარად ისხლიტება, რომ მშიერი ღამურა ფოთოლზე მჯდარი მწერის ამოცნობას ახერხებს. ღამურებმა კი ეს ტექნიკა კარგად იციან. ეს ერთგვარი ხერხია, რომელსაც ღამურებმა ექოლოკაციის უარყოფითი მხარეების აღმოსაფხვრელად მიაგნეს.
"წლების განმავლობაში მიიჩნეოდა, რომ ღამურებს ჩუმად და გაუნძრევლად მყოფი მსხვერპლის დაფიქსირება არ შეეძლოთ", — აცხადებს ეკოლოგი ინგა გეიპელი.
ღამურებს ექოლოკაციის შთამბეჭდავი უნარი აქვთ. ისინი ნადირობისთვის არა მხედველობას, არამედ სპეციალურ ბგერებს იყენებენ. გამოცემული ბგერები გარემოში ირეკლება და უკან ღამურას უბრუნდება. ამის საშუალებით ღამურები გარემოს სამგანზომილებიან რუკას ქმნიან. ზუსტად ამავე პრინციპს ეყრდნობა ადამიანების მიერ შექმნილი რადარიც.
ბრტყელი ფოთოლი ხმოვან ბგერებს საკმაოდ ძლიერად ირეკლავს, შესაბამისად, მასზე მჯდომი უძრავი მწერი ფოთლიდან წამოსულ არეკლილ ბგერებში იკარგება და ღამურა მის აღქმას ვერ ახერხებს. ეს იმ შემთხვევაში ხდება, თუ ბგერის დაცემის კუთხე 30 გრადუსზე ნაკლებია.
ამ საკითხის შესასწავლად მეცნიერებმა ფოთლის სამგანზომილებიანი ექოლოკაციური პროფილი შექმნეს — მათ ბგერები ფოთლიდან 541 სხვადასხვა პოზიციიდან არეკლეს. ერთ შემთხვევაში მასზე მსხვერპლი იჯდა, მეორე შემთხვევაში კი — არა. ამის შედეგად აღმოაჩინეს, რომ 30 გრადუსზე უფრო მაღალი კუთხის შემთხვევაში ხმის ტალღები ფოთლიდან იმავე კუთხით ირეკლება, რომლითაც ეცემა. ეს სარკის ცნობილი თვისებაა — თუ სარკეს საკმარისად მაღალი კუთხიდან მიუახლოვდებით, მასში საკუთარ თავს ვერ დაინახავთ.
ფოტო: Geipel et al., Current Biology, 2019
ამის შემდეგ მეცნიერებმა ღამურები სპეციალურად შემოღობილ, კამერებიან არეალში მოათავსეს, ძირს კი ხელოვნური ფოთლები განათავსეს, რომელზეც უძრავი ნემსიყლაპია იყო. დაკვირებისას აღმოჩნდა, რომ ღამურები ფოთლებს თითქმის ყოველთვის ისეთი კუთხიდან უახლოვდებოდნენ, საიდანაც მასზე უმოძრაოდ მყოფი მწერის დაფიქსირება შესაძლებელი იქნებოდა.
"შესაძლოა, ღამურებს სხვა ხრიკებიც ჰქონდეთ, რომლითაც ისინი ექოლოკაციის შეზღუდვების გადალახვას ახერხებენ", — აცხადებს ცინცინატის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი დიტერ ვანდერელსტი.
-
რუსების გადაწყვეტილების გამო NASA-ს ასტრონავტებს კინაღამ ევაკუაცია მოუწიათ რუსების გადაწყვეტილების გამო NASA-ს ასტრონავტებს კინაღამ ევაკუაცია მოუწიათ
გადახედვა
-
გრიპის ახალი ვაქცინა "გზაშია" — FDA-ის ექსპერტთა პანელმა მას მხარი ერთხმად დაუჭირა გრიპის ახალი ვაქცინა "გზაშია" — FDA-ის ექსპერტთა პანელმა მას მხარი ერთხმად დაუჭირა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა მარსულ მეტეორიტში ძოწი იპოვეს მეცნიერებმა მარსულ მეტეორიტში ძოწი იპოვეს
გადახედვა
-
სევდის გადადების ხელოვნება, ანუ როგორ ვკარგავთ ბედნიერების უნარს მოჩვენებითი სიმშვიდის სანაცვლოდ სევდის გადადების ხელოვნება, ანუ როგორ ვკარგავთ ბედნიერების უნარს მოჩვენებითი სიმშვიდის სანაცვლოდ
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად გახსოვს ფეხბურთის ტექნოლოგიური რევოლუცია? ტესტი: რამდენად კარგად გახსოვს ფეხბურთის ტექნოლოგიური რევოლუცია?
-
ომბუდსმენი: "ვაფიქსირებ მზაობას, ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობის უფლების დაცვის მიზნით მონიტორინგი განვახორციელო" ომბუდსმენი: "ვაფიქსირებ მზაობას, ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობის უფლების დაცვის მიზნით მონიტორინგი განვახორციელო"
გადახედვა
-
რას ცვლის უცხოურ ვალუტაში გადარიცხვების და ბანკომატიდან თანხის განაღდების საკომისიოს ზრდა? რას ცვლის უცხოურ ვალუტაში გადარიცხვების და ბანკომატიდან თანხის განაღდების საკომისიოს ზრდა?
გადახედვა
-
მოსამართლეს განაჩენის გამოცხადებისას სასჯელის ზომა შეეშალა — ია დარახველიძეს 3 წლის ნაცვლად 5 წლით პატიმრობა აქვს მისჯილი მოსამართლეს განაჩენის გამოცხადებისას სასჯელის ზომა შეეშალა — ია დარახველიძეს 3 წლის ნაცვლად 5 წლით პატიმრობა აქვს მისჯილი
გადახედვა
-
ირანში ქალების წინააღმდეგ ბრძოლა გრძელდება — ცნობილ მომღერალს ჰიჯაბის გარეშე სიმღერისთვის 74-ჯერ გამათრახება მიუსაჯეს ირანში ქალების წინააღმდეგ ბრძოლა გრძელდება — ცნობილ მომღერალს ჰიჯაბის გარეშე სიმღერისთვის 74-ჯერ გამათრახება მიუსაჯეს
გადახედვა
-
გიორგი კალატოზის გზა იუთუბერობამდე — დაიჯერე და გახსენი თიბისის ანაბარი გიორგი კალატოზის გზა იუთუბერობამდე — დაიჯერე და გახსენი თიბისის ანაბარი
-
EU NEIGHBOURS EAST: კვლევის თანახმად, საქართველოს მოსახლეობის 79% სჯერა, რომ ევროკავშირის წევრობა მეტ სარგებელს მოიტანს, ვიდრე ზიანს EU NEIGHBOURS EAST: კვლევის თანახმად, საქართველოს მოსახლეობის 79% სჯერა, რომ ევროკავშირის წევრობა მეტ სარგებელს მოიტანს, ვიდრე ზიანს
გადახედვა
-
"ვარდისფერი პლანეტის" ატმოსფეროში მარილის ღრუბლები გამოავლინეს "ვარდისფერი პლანეტის" ატმოსფეროში მარილის ღრუბლები გამოავლინეს
გადახედვა
-
100 ლარის ნაცვლად — 50, 300 ლარის ნაცვლად — 150 — სიჩქარის გადაჭარბებაზე ჯარიმები მცირდება 100 ლარის ნაცვლად — 50, 300 ლარის ნაცვლად — 150 — სიჩქარის გადაჭარბებაზე ჯარიმები მცირდება
გადახედვა
-
მთავრობა გასტრონომიის ეროვნული სააგენტოს ქმნის მთავრობა გასტრონომიის ეროვნული სააგენტოს ქმნის
გადახედვა
-
წყურვილის 2 სახე არსებობს: აი, როდის როგორ გვწყურია წყურვილის 2 სახე არსებობს: აი, როდის როგორ გვწყურია
-
2011 წლის მიწისძვრისას წარმოქმნილმა სეისმურმა ტალღამ იაპონია გადააადგილა 2011 წლის მიწისძვრისას წარმოქმნილმა სეისმურმა ტალღამ იაპონია გადააადგილა
გადახედვა
-
მოემზადეთ PLUS-ის დაბადების დღისთვის — მიიღეთ 20%-იანი PLUS ქულების ქეშბექი Alta-ში DREAME-ის პროდუქციის შეძენისას მოემზადეთ PLUS-ის დაბადების დღისთვის — მიიღეთ 20%-იანი PLUS ქულების ქეშბექი Alta-ში DREAME-ის პროდუქციის შეძენისას
-
გაიარე მეტი უსაფრთხოდ — თეგეტა მოტორსის საგზაო უსაფრთხოების კამპანია სკოლებში გაიარე მეტი უსაფრთხოდ — თეგეტა მოტორსის საგზაო უსაფრთხოების კამპანია სკოლებში
-
რა ვიცით ქართული პასპორტის მქონე კაცზე, რომელმაც პოლონეთში პუტინის კრიტიკოსი მხატვარი მოკლა? რა ვიცით ქართული პასპორტის მქონე კაცზე, რომელმაც პოლონეთში პუტინის კრიტიკოსი მხატვარი მოკლა?
გადახედვა
-
ქალი პოლიტიკოსები: ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობის მიმართ პენიტენციური სისტემის დამოკიდებულება პოლიტიკური დევნის მკაფიო გამოხატულებაა ქალი პოლიტიკოსები: ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობის მიმართ პენიტენციური სისტემის დამოკიდებულება პოლიტიკური დევნის მკაფიო გამოხატულებაა
გადახედვა
-
4 სრულად დაფინანსებული კურსი Businesscourse.ge-ზე, თუ კონტენტის შექმნა გაინტერესებს 4 სრულად დაფინანსებული კურსი Businesscourse.ge-ზე, თუ კონტენტის შექმნა გაინტერესებს
კომენტარები