ღამურები ფოთლებს "სარკეებად" იყენებენ, რათა დამალული მსხვერპლი იპოვონ
მეთოდი, რომელიც ღამურები მსხვერპლის პოვნასა და ამოცნობას ახერხებენ, უფრო ჭკვიანური აღმოჩნდა, ვიდრე გვეგონა. ღამურები იმ მწერების პოვნასაც ახერხებენ, რომლებიც ექოლოკაციას შეგნებულად ემალებიან.
მწერები ღამურებისგან თავის დასაცავად აკუსტიკურ კამუფლაჟს იყენებენ — ისინი ფოთლებზე გაუნძრევლად სხდებიან, ამ დროს ღამურის მიერ გამოცემული ბგერები ფოთლიდან ისეთივე კუთხით ირეკლება, როგორც მწერიდან, ამიტომ ისინი მსხვერპლის დაფიქსირებას ვერ ახერხებენ. თუმცა ეს მეთოდი მხოლოდ იმ შემთხვევაში მუშაობს, თუ ღამურა ფოთოლთან ზუსტ ორიენტაციაშია.
თუ ღამურა ფოთოლს ირიბი კუთხიდან მიუახლოვდება, მის მიერ წარმოქმნილი ბგერები ფოთლიდან იმგვარად ისხლიტება, რომ მშიერი ღამურა ფოთოლზე მჯდარი მწერის ამოცნობას ახერხებს. ღამურებმა კი ეს ტექნიკა კარგად იციან. ეს ერთგვარი ხერხია, რომელსაც ღამურებმა ექოლოკაციის უარყოფითი მხარეების აღმოსაფხვრელად მიაგნეს.
"წლების განმავლობაში მიიჩნეოდა, რომ ღამურებს ჩუმად და გაუნძრევლად მყოფი მსხვერპლის დაფიქსირება არ შეეძლოთ", — აცხადებს ეკოლოგი ინგა გეიპელი.
ღამურებს ექოლოკაციის შთამბეჭდავი უნარი აქვთ. ისინი ნადირობისთვის არა მხედველობას, არამედ სპეციალურ ბგერებს იყენებენ. გამოცემული ბგერები გარემოში ირეკლება და უკან ღამურას უბრუნდება. ამის საშუალებით ღამურები გარემოს სამგანზომილებიან რუკას ქმნიან. ზუსტად ამავე პრინციპს ეყრდნობა ადამიანების მიერ შექმნილი რადარიც.
ბრტყელი ფოთოლი ხმოვან ბგერებს საკმაოდ ძლიერად ირეკლავს, შესაბამისად, მასზე მჯდომი უძრავი მწერი ფოთლიდან წამოსულ არეკლილ ბგერებში იკარგება და ღამურა მის აღქმას ვერ ახერხებს. ეს იმ შემთხვევაში ხდება, თუ ბგერის დაცემის კუთხე 30 გრადუსზე ნაკლებია.
ამ საკითხის შესასწავლად მეცნიერებმა ფოთლის სამგანზომილებიანი ექოლოკაციური პროფილი შექმნეს — მათ ბგერები ფოთლიდან 541 სხვადასხვა პოზიციიდან არეკლეს. ერთ შემთხვევაში მასზე მსხვერპლი იჯდა, მეორე შემთხვევაში კი — არა. ამის შედეგად აღმოაჩინეს, რომ 30 გრადუსზე უფრო მაღალი კუთხის შემთხვევაში ხმის ტალღები ფოთლიდან იმავე კუთხით ირეკლება, რომლითაც ეცემა. ეს სარკის ცნობილი თვისებაა — თუ სარკეს საკმარისად მაღალი კუთხიდან მიუახლოვდებით, მასში საკუთარ თავს ვერ დაინახავთ.
ფოტო: Geipel et al., Current Biology, 2019
ამის შემდეგ მეცნიერებმა ღამურები სპეციალურად შემოღობილ, კამერებიან არეალში მოათავსეს, ძირს კი ხელოვნური ფოთლები განათავსეს, რომელზეც უძრავი ნემსიყლაპია იყო. დაკვირებისას აღმოჩნდა, რომ ღამურები ფოთლებს თითქმის ყოველთვის ისეთი კუთხიდან უახლოვდებოდნენ, საიდანაც მასზე უმოძრაოდ მყოფი მწერის დაფიქსირება შესაძლებელი იქნებოდა.
"შესაძლოა, ღამურებს სხვა ხრიკებიც ჰქონდეთ, რომლითაც ისინი ექოლოკაციის შეზღუდვების გადალახვას ახერხებენ", — აცხადებს ცინცინატის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი დიტერ ვანდერელსტი.
-
ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს
გადახედვა
-
სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო
გადახედვა
-
როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები
გადახედვა
-
ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა
გადახედვა
-
6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს 6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს
გადახედვა
-
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს
გადახედვა
-
საქართველოში მიწისძვრა მოხდა საქართველოში მიწისძვრა მოხდა
გადახედვა
-
არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო
გადახედვა
-
ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან
გადახედვა
-
რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო? რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო?
გადახედვა
-
მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი
გადახედვა
-
შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ
გადახედვა
-
ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი
-
საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს
-
Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის
-
ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის
გადახედვა
კომენტარები