ღამურები ფოთლებს "სარკეებად" იყენებენ, რათა დამალული მსხვერპლი იპოვონ
მეთოდი, რომელიც ღამურები მსხვერპლის პოვნასა და ამოცნობას ახერხებენ, უფრო ჭკვიანური აღმოჩნდა, ვიდრე გვეგონა. ღამურები იმ მწერების პოვნასაც ახერხებენ, რომლებიც ექოლოკაციას შეგნებულად ემალებიან.
მწერები ღამურებისგან თავის დასაცავად აკუსტიკურ კამუფლაჟს იყენებენ — ისინი ფოთლებზე გაუნძრევლად სხდებიან, ამ დროს ღამურის მიერ გამოცემული ბგერები ფოთლიდან ისეთივე კუთხით ირეკლება, როგორც მწერიდან, ამიტომ ისინი მსხვერპლის დაფიქსირებას ვერ ახერხებენ. თუმცა ეს მეთოდი მხოლოდ იმ შემთხვევაში მუშაობს, თუ ღამურა ფოთოლთან ზუსტ ორიენტაციაშია.
თუ ღამურა ფოთოლს ირიბი კუთხიდან მიუახლოვდება, მის მიერ წარმოქმნილი ბგერები ფოთლიდან იმგვარად ისხლიტება, რომ მშიერი ღამურა ფოთოლზე მჯდარი მწერის ამოცნობას ახერხებს. ღამურებმა კი ეს ტექნიკა კარგად იციან. ეს ერთგვარი ხერხია, რომელსაც ღამურებმა ექოლოკაციის უარყოფითი მხარეების აღმოსაფხვრელად მიაგნეს.
"წლების განმავლობაში მიიჩნეოდა, რომ ღამურებს ჩუმად და გაუნძრევლად მყოფი მსხვერპლის დაფიქსირება არ შეეძლოთ", — აცხადებს ეკოლოგი ინგა გეიპელი.
ღამურებს ექოლოკაციის შთამბეჭდავი უნარი აქვთ. ისინი ნადირობისთვის არა მხედველობას, არამედ სპეციალურ ბგერებს იყენებენ. გამოცემული ბგერები გარემოში ირეკლება და უკან ღამურას უბრუნდება. ამის საშუალებით ღამურები გარემოს სამგანზომილებიან რუკას ქმნიან. ზუსტად ამავე პრინციპს ეყრდნობა ადამიანების მიერ შექმნილი რადარიც.
ბრტყელი ფოთოლი ხმოვან ბგერებს საკმაოდ ძლიერად ირეკლავს, შესაბამისად, მასზე მჯდომი უძრავი მწერი ფოთლიდან წამოსულ არეკლილ ბგერებში იკარგება და ღამურა მის აღქმას ვერ ახერხებს. ეს იმ შემთხვევაში ხდება, თუ ბგერის დაცემის კუთხე 30 გრადუსზე ნაკლებია.
ამ საკითხის შესასწავლად მეცნიერებმა ფოთლის სამგანზომილებიანი ექოლოკაციური პროფილი შექმნეს — მათ ბგერები ფოთლიდან 541 სხვადასხვა პოზიციიდან არეკლეს. ერთ შემთხვევაში მასზე მსხვერპლი იჯდა, მეორე შემთხვევაში კი — არა. ამის შედეგად აღმოაჩინეს, რომ 30 გრადუსზე უფრო მაღალი კუთხის შემთხვევაში ხმის ტალღები ფოთლიდან იმავე კუთხით ირეკლება, რომლითაც ეცემა. ეს სარკის ცნობილი თვისებაა — თუ სარკეს საკმარისად მაღალი კუთხიდან მიუახლოვდებით, მასში საკუთარ თავს ვერ დაინახავთ.
ფოტო: Geipel et al., Current Biology, 2019
ამის შემდეგ მეცნიერებმა ღამურები სპეციალურად შემოღობილ, კამერებიან არეალში მოათავსეს, ძირს კი ხელოვნური ფოთლები განათავსეს, რომელზეც უძრავი ნემსიყლაპია იყო. დაკვირებისას აღმოჩნდა, რომ ღამურები ფოთლებს თითქმის ყოველთვის ისეთი კუთხიდან უახლოვდებოდნენ, საიდანაც მასზე უმოძრაოდ მყოფი მწერის დაფიქსირება შესაძლებელი იქნებოდა.
"შესაძლოა, ღამურებს სხვა ხრიკებიც ჰქონდეთ, რომლითაც ისინი ექოლოკაციის შეზღუდვების გადალახვას ახერხებენ", — აცხადებს ცინცინატის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი დიტერ ვანდერელსტი.
-
"მე ვნახე ეს კადრები, აბსოლუტურად მიუღებელია" — ირაკლი კობახიძე გორში მომხდარ ინციდენტზე "მე ვნახე ეს კადრები, აბსოლუტურად მიუღებელია" — ირაკლი კობახიძე გორში მომხდარ ინციდენტზე
გადახედვა
-
Upgaming-ის მიდგომა Talent Acquisition-ისა და Workforce-ის განვითარებაზე Upgaming-ის მიდგომა Talent Acquisition-ისა და Workforce-ის განვითარებაზე
-
რატომ ვუბრუნდებით დავიწყებულ მავნე ჩვევებს სტრესის დროს რატომ ვუბრუნდებით დავიწყებულ მავნე ჩვევებს სტრესის დროს
-
ახალციხეში კორპუსის მეხუთე სართულიდან ქალი გადმოვარდა ახალციხეში კორპუსის მეხუთე სართულიდან ქალი გადმოვარდა
გადახედვა
-
ყველაზე სასტიკი სიკვდილი Euphoria-ში — როგორ აფასებს სემ ლევინსონი ეპიზოდს, რომელმაც მაყურებელი შოკში ჩააგდო ყველაზე სასტიკი სიკვდილი Euphoria-ში — როგორ აფასებს სემ ლევინსონი ეპიზოდს, რომელმაც მაყურებელი შოკში ჩააგდო
გადახედვა
-
მადიარის ინიციატივით, უნგრეთის პარლამენტმა ქვეყნის ICC-ის იურისდიქციისგან გასვლის გადაწყვეტილება გააუქმა მადიარის ინიციატივით, უნგრეთის პარლამენტმა ქვეყნის ICC-ის იურისდიქციისგან გასვლის გადაწყვეტილება გააუქმა
გადახედვა
-
საქართველოს ადგილი კვანტური ტექნოლოგიების სივრცეში: Quantum Technologies Conference 2026 საქართველოს ადგილი კვანტური ტექნოლოგიების სივრცეში: Quantum Technologies Conference 2026
-
POG: გორში მომხდარზე პოლიციელების მხრიდან ძალადობით უფლებამოსილების სავარაუდო გადამეტების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო POG: გორში მომხდარზე პოლიციელების მხრიდან ძალადობით უფლებამოსილების სავარაუდო გადამეტების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო
გადახედვა
-
AI-სთან დაკავშირებული დანაშაულები მკვეთრად გაიზარდა — FBI-ის ანგარიში AI-სთან დაკავშირებული დანაშაულები მკვეთრად გაიზარდა — FBI-ის ანგარიში
გადახედვა
-
ბოდბის მონასტერში ექსკურსიის დროს 12 წლის გოგო დაშავდა ბოდბის მონასტერში ექსკურსიის დროს 12 წლის გოგო დაშავდა
გადახედვა
-
საგამოძიებო სამსახური: ბრიტანეთის მიერ დასანქცირებული კომპანიებიდან არც ერთის საქმიანობის არეალი არ იყო საქართველო საგამოძიებო სამსახური: ბრიტანეთის მიერ დასანქცირებული კომპანიებიდან არც ერთის საქმიანობის არეალი არ იყო საქართველო
გადახედვა
-
ტურისტული საქმიანობის სუბიექტები ვალდებულნი იქნებიან, რომ ტურისტული საქმიანობების სუბიექტების ბაზაში დარეგისტრირდნენ ტურისტული საქმიანობის სუბიექტები ვალდებულნი იქნებიან, რომ ტურისტული საქმიანობების სუბიექტების ბაზაში დარეგისტრირდნენ
გადახედვა
-
კაცმა Artemis 2-ის ეკიპაჟი მთვარის მისიის გაყალბებაში დაადანაშაულა — ნახეთ ვიდეო კაცმა Artemis 2-ის ეკიპაჟი მთვარის მისიის გაყალბებაში დაადანაშაულა — ნახეთ ვიდეო
გადახედვა
-
"Facebook-ბაბლია, რომელსაც თავი საზოგადოებად წარმოუდგენია და სინამდვილეში Facebook-ის ერთი "ფრენდლისტია" — შალვა პაპუაშვილი ოპოზიციის აქციაზე "Facebook-ბაბლია, რომელსაც თავი საზოგადოებად წარმოუდგენია და სინამდვილეში Facebook-ის ერთი "ფრენდლისტია" — შალვა პაპუაშვილი ოპოზიციის აქციაზე
გადახედვა
-
რატომ ვერ ვჩერდებით მხოლოდ ერთ ნაჭერზე და რა ხდება ტვინში ამ დროს რატომ ვერ ვჩერდებით მხოლოდ ერთ ნაჭერზე და რა ხდება ტვინში ამ დროს
-
15 წლის ბიჭი, რომელსაც თბილისში ეძებდნენ, გარდაცვლილი იპოვეს 15 წლის ბიჭი, რომელსაც თბილისში ეძებდნენ, გარდაცვლილი იპოვეს
გადახედვა
-
მარსის დამალული გვირაბები შეიძლება "ბაბუაწვერა დრონებით" შეისწავლონ მარსის დამალული გვირაბები შეიძლება "ბაბუაწვერა დრონებით" შეისწავლონ
გადახედვა
-
კახა კალაძემ შიდა აუდიტის სამსახურს დაავალა, დაიწყონ მოკვლვეა, რატომ "წვიმდა" "ავლაბრის" მეტროსადგურში? კახა კალაძემ შიდა აუდიტის სამსახურს დაავალა, დაიწყონ მოკვლვეა, რატომ "წვიმდა" "ავლაბრის" მეტროსადგურში?
გადახედვა
-
5 ისტორიული ტყუილი, რომლებიც დღემდე გვჯერა 5 ისტორიული ტყუილი, რომლებიც დღემდე გვჯერა
გადახედვა
-
UK-ის საელჩო: სანქციების პაკეტში შედის საქართველოში რეგისტრირებული 3 კომპანია, ტრანზაქციების მოცულობა სულ მცირე $70 მლნ-ს შეადგენს UK-ის საელჩო: სანქციების პაკეტში შედის საქართველოში რეგისტრირებული 3 კომპანია, ტრანზაქციების მოცულობა სულ მცირე $70 მლნ-ს შეადგენს
გადახედვა
-
ახალი მისიით ჩინეთი მთვარეზე დაშვებას კიდევ ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდა ახალი მისიით ჩინეთი მთვარეზე დაშვებას კიდევ ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდა
გადახედვა
კომენტარები