საბჭოთა კავშირის დანგრევამ სათბური აირების გამოყოფა მნიშვნელოვნად შეამცირა
ფოტო: Nikolai Akimov / TASS
1991 წელს საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდგომ სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შემცირდა — ამის შესახებ კვლევა ჟურნალში IOPscience გამოქვეყნდა. მიზეზი ეკონომიკური კრიზისის შედეგად კვების რაციონიდან ხორცის ამოღება გახლდათ.
საბჭოთა პერიოდში კვების რაციონის ძირითად პროდუქტს კოლექტივის ფერმებიდან მოპოვებული ხორცი წარმოადგენდა. 1990 წელს საბჭოთა მოქალაქეები წლიურად საშუალოდ 32 კგ საქონლის ხორცს მოიხმარდნენ, რაც 27%-ით აღემატებოდა დასავლეთ ევროპის მაჩვენებელს და ამავდროულად 4-ჯერ უფრო მეტი იყო გლობალურ მოხმარებაზე.
ხორც-პროდუქტების წარმოება და მათზე მოთხოვნა რეგიონში დრამატულად შემცირდა მას შემდეგ, რაც ყოველდღიური მოხმარების საგნებზე ფასებმა მნიშვნელოვნად იმატა, ხოლო პოსტსაბჭოთა პერიოდის ეკონომიკური კრიზისის ფონზე რუბლის მსყიდველობითმა უნარმა იკლო. გვიან-საბჭოთა პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო მიწების მესამედი მას შემდეგ უფუნქციოდ დარჩა.
სოფლის მეურნეობისა და კვების სისტემებში მსგავსმა ცვლილებებმა პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებში სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შეამცირა. ეს ეკვივალენტურად 1992-2011 წლებში გამოყოფილი 7,6 მლრდ ტონა ნახშირორჟანგის ტოლფასი იყო. მეცნიერები ამ დასკვნამდე საქონლის ხორცის მოხმარებისა და საერთაშორისო ვაჭრობის მონაცემთა ანალიზით მივიდნენ. სათბური აირების გამოყოფის ასეთი ვარდნა იგივე პერიოდში ამაზონის ჯუნგლების გაჩეხვის შედეგად გამოყოფილი ნახშირორჟანგის მეოთხედის ტოლფასი გახლდათ. მოცემულ მომენტში რუსეთი ყოველწლიურად დაახლოებით 2,5 მილიარდ ტონა ნახშირორჟანგის ეკვივალენტ სათბურ აირს გამოყოფს.
"საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ იკლო ინდუსტრიულმა წარმოებამ და შესაბამისად სათბური აირების გამოყოფამ. ამიტომაც, არ უნდა იყოს გასაკვირი, რომ ეს ყოველივე საკვების წარმოებასა და მოხმარებაზეც აისახა. აღნიშნული კვლევა წარმოაჩენს ნახშირორჟანგის გამოყოფაში საბჭოთა კავშირის წილს და ასევე ნათლად აჩვენებს იმ რისკებს, თუ რა მოხდება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ხელახლა დაწყების შემთხვევაში", — ამბობს გლენ პეტერსი, ნახშირბადის ბიუჯეტის სპეციალისტი ოსლოს კლიმატის საერთაშორისო კვლევის ცენტრიდან.
დღეისათვის, გლობალურად, ადამიანის მიერ გამოწვეულ სათბურ ეფექტში მეცხოველეობის წილი 14,5%-ს შეადგენს. ამასთანავე პირუტყვის გამოსაკვები საძოვრებისათვის ხშირად იჩეხება ტყეები და სავანები.
რუსეთსა და ცენტრალურ აზიაში საქონლის ხორცის წარმოებისა და მიწის გამოყენების შედეგად გამოყოფილი სათბური აირების საკითხი ხშირად უგულვებელყოფილია - აღნიშნავს ფლორიან შირნჰორნი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
საერთაშორისო ვაჭრობის ტენდენციების მიხედვით საქონლის ხორცის წარმოება კვლავ აღმავლობის ფაზაშია: რუსეთი ბოლო ათწლეულში სამხრეთ ამერიკიდან საქონლის ხორცის ექსპორტის მთავარ დანიშნულების ადგილად იქცა.
-
საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების გამარჯვებულები გამოვლინდნენ საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების გამარჯვებულები გამოვლინდნენ
-
მთავარეპისკოპოსი ზენონი: ქურმუხის ტაძრის დაცვა სიწმინდეზე ზრუნვაა და არა ვინმეს წინააღმდეგ მიმართული ნაბიჯი მთავარეპისკოპოსი ზენონი: ქურმუხის ტაძრის დაცვა სიწმინდეზე ზრუნვაა და არა ვინმეს წინააღმდეგ მიმართული ნაბიჯი
გადახედვა
-
რა (არ) წერია ახალ სასკოლო სახელმძღვანელოებში? რა (არ) წერია ახალ სასკოლო სახელმძღვანელოებში?
გადახედვა
-
Kordz-ის დედა: "ყველაფერი გადავიდა ტერორის ხარისხში" Kordz-ის დედა: "ყველაფერი გადავიდა ტერორის ხარისხში"
გადახედვა
-
Google Chrome-ს 3 მნიშვნელოვანი ფუნქცია დაემატა, რომლებიც სწავლასა და კვლევას გაგიმარტივებთ Google Chrome-ს 3 მნიშვნელოვანი ფუნქცია დაემატა, რომლებიც სწავლასა და კვლევას გაგიმარტივებთ
გადახედვა
-
პატარა AI გაჯეტი, უკამერო და VR სათვალეები — Meta-მ ახალი მოწყობილობები წარადგინა პატარა AI გაჯეტი, უკამერო და VR სათვალეები — Meta-მ ახალი მოწყობილობები წარადგინა
გადახედვა
-
POG: საქართველოში დააკავეს და აშშ-ს გადასცეს უზბეკეთისა და აშშ-ის მოქალაქე დავუდ ანსარი POG: საქართველოში დააკავეს და აშშ-ს გადასცეს უზბეკეთისა და აშშ-ის მოქალაქე დავუდ ანსარი
გადახედვა
-
SAR: აკადემიური თავისუფლების ინდექსით, 2026 წლისთვის საქართველოს მონაცემები მკვეთრად გაუარესდა SAR: აკადემიური თავისუფლების ინდექსით, 2026 წლისთვის საქართველოს მონაცემები მკვეთრად გაუარესდა
გადახედვა
-
DW: რუსეთი სომხეთს ემუქრება, რომ 1-ელი ნოემბრიდან გაზის მიწოდებას სრულად შეუწყვეტს DW: რუსეთი სომხეთს ემუქრება, რომ 1-ელი ნოემბრიდან გაზის მიწოდებას სრულად შეუწყვეტს
გადახედვა
-
"თბილისი მარათონის" გამო 26 და 27 სექტემბერს მოძრაობა შეიზღუდება — ქუჩების ჩამონათვალი "თბილისი მარათონის" გამო 26 და 27 სექტემბერს მოძრაობა შეიზღუდება — ქუჩების ჩამონათვალი
გადახედვა
-
მსოფლიოს ერთ-ერთი უმშრალესი ადგილი ყვავილებმა დაფარა — მიზეზი ელ-ნინიოა მსოფლიოს ერთ-ერთი უმშრალესი ადგილი ყვავილებმა დაფარა — მიზეზი ელ-ნინიოა
გადახედვა
-
თბილისში პირველი Le Méridien-ის ბრენდის სასტუმრო გაიხსნება თბილისში პირველი Le Méridien-ის ბრენდის სასტუმრო გაიხსნება
-
მოჯთაბა ხამენეის მრჩეველი: რეგიონში ფრენები ან ყველასთვის უნდა იყოს დაშვებული, ან არავისთვის მოჯთაბა ხამენეის მრჩეველი: რეგიონში ფრენები ან ყველასთვის უნდა იყოს დაშვებული, ან არავისთვის
გადახედვა
-
10 ფრინველი, რომლებიც მულტფილმიდან გამოქცეულებს ჰგვანან 10 ფრინველი, რომლებიც მულტფილმიდან გამოქცეულებს ჰგვანან
გადახედვა
-
აზერბაიჯანის საგარეო უწყება ქურმუხის ტაძართან დაკავშირებით საპატრიარქოს განცხადებას ეხმაურება აზერბაიჯანის საგარეო უწყება ქურმუხის ტაძართან დაკავშირებით საპატრიარქოს განცხადებას ეხმაურება
გადახედვა
-
თიბისი კონცეპტის მხარდაჭერით ამირ კაკაბაძის საიუბილეო წიგნი გამოიცა თიბისი კონცეპტის მხარდაჭერით ამირ კაკაბაძის საიუბილეო წიგნი გამოიცა
-
როგორია ინჟინრების როლი ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში და საიდან გავიგოთ მეტი ამ და სხვა თემებზე როგორია ინჟინრების როლი ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში და საიდან გავიგოთ მეტი ამ და სხვა თემებზე
-
აღმოაჩინეს ბიჭი, რომელსაც ადამიანთა 99.9%-ზე უფრო ძლიერი მახსოვრობა აქვს აღმოაჩინეს ბიჭი, რომელსაც ადამიანთა 99.9%-ზე უფრო ძლიერი მახსოვრობა აქვს
გადახედვა
-
სეს: ბაღებიდან აღებულ სურსათის 129 ნიმუშში დარღვევა არ გამოვლინდა სეს: ბაღებიდან აღებულ სურსათის 129 ნიმუშში დარღვევა არ გამოვლინდა
გადახედვა
-
შსს: არასრულწლოვანებზე განხორციელებულ ძალადობისთვის "ნაცისტურ-ფაშისტური" დაჯგუფების ერთ-ერთი ლიდერი დააკავეს შსს: არასრულწლოვანებზე განხორციელებულ ძალადობისთვის "ნაცისტურ-ფაშისტური" დაჯგუფების ერთ-ერთი ლიდერი დააკავეს
გადახედვა
-
ახალი თერაპია სისხლის კიბოს რთული ფორმების წინააღმდეგ იმედისმომცემ შედეგებს აჩვენებს ახალი თერაპია სისხლის კიბოს რთული ფორმების წინააღმდეგ იმედისმომცემ შედეგებს აჩვენებს
გადახედვა
კომენტარები