საბჭოთა კავშირის დანგრევამ სათბური აირების გამოყოფა მნიშვნელოვნად შეამცირა
ფოტო: Nikolai Akimov / TASS
1991 წელს საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდგომ სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შემცირდა — ამის შესახებ კვლევა ჟურნალში IOPscience გამოქვეყნდა. მიზეზი ეკონომიკური კრიზისის შედეგად კვების რაციონიდან ხორცის ამოღება გახლდათ.
საბჭოთა პერიოდში კვების რაციონის ძირითად პროდუქტს კოლექტივის ფერმებიდან მოპოვებული ხორცი წარმოადგენდა. 1990 წელს საბჭოთა მოქალაქეები წლიურად საშუალოდ 32 კგ საქონლის ხორცს მოიხმარდნენ, რაც 27%-ით აღემატებოდა დასავლეთ ევროპის მაჩვენებელს და ამავდროულად 4-ჯერ უფრო მეტი იყო გლობალურ მოხმარებაზე.
ხორც-პროდუქტების წარმოება და მათზე მოთხოვნა რეგიონში დრამატულად შემცირდა მას შემდეგ, რაც ყოველდღიური მოხმარების საგნებზე ფასებმა მნიშვნელოვნად იმატა, ხოლო პოსტსაბჭოთა პერიოდის ეკონომიკური კრიზისის ფონზე რუბლის მსყიდველობითმა უნარმა იკლო. გვიან-საბჭოთა პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო მიწების მესამედი მას შემდეგ უფუნქციოდ დარჩა.
სოფლის მეურნეობისა და კვების სისტემებში მსგავსმა ცვლილებებმა პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებში სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შეამცირა. ეს ეკვივალენტურად 1992-2011 წლებში გამოყოფილი 7,6 მლრდ ტონა ნახშირორჟანგის ტოლფასი იყო. მეცნიერები ამ დასკვნამდე საქონლის ხორცის მოხმარებისა და საერთაშორისო ვაჭრობის მონაცემთა ანალიზით მივიდნენ. სათბური აირების გამოყოფის ასეთი ვარდნა იგივე პერიოდში ამაზონის ჯუნგლების გაჩეხვის შედეგად გამოყოფილი ნახშირორჟანგის მეოთხედის ტოლფასი გახლდათ. მოცემულ მომენტში რუსეთი ყოველწლიურად დაახლოებით 2,5 მილიარდ ტონა ნახშირორჟანგის ეკვივალენტ სათბურ აირს გამოყოფს.
"საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ იკლო ინდუსტრიულმა წარმოებამ და შესაბამისად სათბური აირების გამოყოფამ. ამიტომაც, არ უნდა იყოს გასაკვირი, რომ ეს ყოველივე საკვების წარმოებასა და მოხმარებაზეც აისახა. აღნიშნული კვლევა წარმოაჩენს ნახშირორჟანგის გამოყოფაში საბჭოთა კავშირის წილს და ასევე ნათლად აჩვენებს იმ რისკებს, თუ რა მოხდება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ხელახლა დაწყების შემთხვევაში", — ამბობს გლენ პეტერსი, ნახშირბადის ბიუჯეტის სპეციალისტი ოსლოს კლიმატის საერთაშორისო კვლევის ცენტრიდან.
დღეისათვის, გლობალურად, ადამიანის მიერ გამოწვეულ სათბურ ეფექტში მეცხოველეობის წილი 14,5%-ს შეადგენს. ამასთანავე პირუტყვის გამოსაკვები საძოვრებისათვის ხშირად იჩეხება ტყეები და სავანები.
რუსეთსა და ცენტრალურ აზიაში საქონლის ხორცის წარმოებისა და მიწის გამოყენების შედეგად გამოყოფილი სათბური აირების საკითხი ხშირად უგულვებელყოფილია - აღნიშნავს ფლორიან შირნჰორნი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
საერთაშორისო ვაჭრობის ტენდენციების მიხედვით საქონლის ხორცის წარმოება კვლავ აღმავლობის ფაზაშია: რუსეთი ბოლო ათწლეულში სამხრეთ ამერიკიდან საქონლის ხორცის ექსპორტის მთავარ დანიშნულების ადგილად იქცა.
-
Swift-ის გადარჩენა ვერ მოხერხდა — კოსმოსური ტელესკოპი დედამიწაზე ჩამოვარდება Swift-ის გადარჩენა ვერ მოხერხდა — კოსმოსური ტელესკოპი დედამიწაზე ჩამოვარდება
გადახედვა
-
ზახაროვა: ანტირუსული გამოვლინებები საფუძვლიანად უნდა იქნეს გამოძიებული, დამნაშავეები — დასჯილი ზახაროვა: ანტირუსული გამოვლინებები საფუძვლიანად უნდა იქნეს გამოძიებული, დამნაშავეები — დასჯილი
გადახედვა
-
ახალი კვლევა ჰომოს გვარის საზღვრებისა და კლასიფიკაციის გადახედვას გვთავაზობს ახალი კვლევა ჰომოს გვარის საზღვრებისა და კლასიფიკაციის გადახედვას გვთავაზობს
გადახედვა
-
"მონიტორინგი გაუწიეთ სოციალურად დაუცველთა "ბაზის გაწმენდას" — თეონა ჭალიძე სახალხო დამცველს მიმართავს "მონიტორინგი გაუწიეთ სოციალურად დაუცველთა "ბაზის გაწმენდას" — თეონა ჭალიძე სახალხო დამცველს მიმართავს
გადახედვა
-
საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაეროს უშიშროების საბჭოს განცხადებაზე ინფორმაციას ავრცელებს საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაეროს უშიშროების საბჭოს განცხადებაზე ინფორმაციას ავრცელებს
გადახედვა
-
ცნობილია, სად გაიყიდება სასკოლო ფორმები — მისამართების ჩამონათვალი ცნობილია, სად გაიყიდება სასკოლო ფორმები — მისამართების ჩამონათვალი
გადახედვა
-
Global Finance-მა საქართველოს ბანკის მობილბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესოდ დაასახელა Global Finance-მა საქართველოს ბანკის მობილბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესოდ დაასახელა
-
სააკაშვილი გილაურს ენმ-ის დაშლის მცდელობაში ადანაშაულებს — ჯაფარიძე მის ბრალდებებს "უსინდისო ტყუილს" უწოდებს სააკაშვილი გილაურს ენმ-ის დაშლის მცდელობაში ადანაშაულებს — ჯაფარიძე მის ბრალდებებს "უსინდისო ტყუილს" უწოდებს
გადახედვა
-
თბილისში ჯგუფურად ჩადენილი ძარცვის ბრალდებით 5 პირი დააკავეს თბილისში ჯგუფურად ჩადენილი ძარცვის ბრალდებით 5 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
"საბავშვო კონტენტის საფარქვეშ" პრორუსულ ნარატივებს ავრცელებს" — ზელენსკიმ მაშა და დათვის შემქმნელებს სანქციები დაუწესა "საბავშვო კონტენტის საფარქვეშ" პრორუსულ ნარატივებს ავრცელებს" — ზელენსკიმ მაშა და დათვის შემქმნელებს სანქციები დაუწესა
გადახედვა
-
ზურა ჯაფარიძე: უსინდისო ტყუილია, რომ გილაურმა კოალიციაში ათობით მილიონი მოიტანა ზურა ჯაფარიძე: უსინდისო ტყუილია, რომ გილაურმა კოალიციაში ათობით მილიონი მოიტანა
გადახედვა
-
ზვიად ცეცხლაძე: პენიტენციური სისტემა აბსოლუტურად დეჰუმანიზებულია ზვიად ცეცხლაძე: პენიტენციური სისტემა აბსოლუტურად დეჰუმანიზებულია
გადახედვა
-
დავით ზურაბიშვილი: ღარიბაშვილს ტყუილად აქვს იმედი, რომ ბიძინა ივანიშვილს მოუბრუნებს გულს, საბოლოო ჯამში, ამას კობახიძე შეეწირება დავით ზურაბიშვილი: ღარიბაშვილს ტყუილად აქვს იმედი, რომ ბიძინა ივანიშვილს მოუბრუნებს გულს, საბოლოო ჯამში, ამას კობახიძე შეეწირება
გადახედვა
-
ტარიელ კაკაბაძე: შსს-ს განცხადება ჩემი და სოფიო ბიბილაშვილის დისკრედიტაციის მცდელობაა ტარიელ კაკაბაძე: შსს-ს განცხადება ჩემი და სოფიო ბიბილაშვილის დისკრედიტაციის მცდელობაა
გადახედვა
-
გაერო-ს უშიშროების საბჭო: რუსეთმა გააუქმოს საქართველოს ორი რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობის აღიარება გაერო-ს უშიშროების საბჭო: რუსეთმა გააუქმოს საქართველოს ორი რეგიონის ე.წ. დამოუკიდებლობის აღიარება
გადახედვა
-
$12 მლნ-იანი სანქცია და აუქციონზე გაყიდული სახლი — როგორ ჩამოაშორა "ოცნებამ" ნიკა გილაური აქტიურ პოლიტიკას? $12 მლნ-იანი სანქცია და აუქციონზე გაყიდული სახლი — როგორ ჩამოაშორა "ოცნებამ" ნიკა გილაური აქტიურ პოლიტიკას?
გადახედვა
-
"მომატყუეთ და გადამაგდეთ, გამწირეთ" — რას წერს ირაკლი ღარიბაშვილი მე-3 წერილში? "მომატყუეთ და გადამაგდეთ, გამწირეთ" — რას წერს ირაკლი ღარიბაშვილი მე-3 წერილში?
გადახედვა
-
ლევან ხაბეიშვილი: "ამოდენა შეტლიკინებას" ნუ დაუკარგავთ, ირაკლი ღარიბაშვილი უპირისპირდება ბიძინას და ჩვენ რას ველოდებით? ლევან ხაბეიშვილი: "ამოდენა შეტლიკინებას" ნუ დაუკარგავთ, ირაკლი ღარიბაშვილი უპირისპირდება ბიძინას და ჩვენ რას ველოდებით?
გადახედვა
-
კინოცენტრი რეჟისორ უტა ბერიას ბრალდებებს განცხადებით ეხმაურება — დეტალები კინოცენტრი რეჟისორ უტა ბერიას ბრალდებებს განცხადებით ეხმაურება — დეტალები
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკმა Global Finance-ის საუკეთესო ციფრული ბანკების დაჯილდოებაზე 33 ჯილდო მიიღო საქართველოს ბანკმა Global Finance-ის საუკეთესო ციფრული ბანკების დაჯილდოებაზე 33 ჯილდო მიიღო
-
ცენტრალურ აფრიკაში, კამერუნის საზღვართან ოქროს მაღაროს ჩამონგრევას 100-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა ცენტრალურ აფრიკაში, კამერუნის საზღვართან ოქროს მაღაროს ჩამონგრევას 100-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა
გადახედვა
კომენტარები