რატომ ვერ ვჩერდებით მხოლოდ ერთ ნაჭერზე და რა ხდება ტვინში ამ დროს
ფოტო: Magnific
ჩვენ, ადამიანებს, ვისაც ჭამა გვიყვარს, ალბათ ყველაზე ხშირად დაგვიდანაშაულებია თავი იმაში, რომ ზომიერების დაცვა გვიჭირს — ერთ ნაჭერზე ვერ ვჩერდებით. ხანდახან კი ვახერხებთ და თავსაც ვიტყუებთ, რომ შოკოლადის მხოლოდ ერთ ნატეხს შევჭამთ და არა მთელ ფილას, ან რამდენიმე ჩიფსს დავჯერდებით და დანარჩენს შევინახავთ, მაგრამ საბოლოოდ მაინც ცარიელ შეფუთვასთან და სირცხვილთან ერთად ვრჩებით ხოლმე — პირში მწარე გემოთი, რომელსაც შოკოლადის სიტკბო ვეღარ ფარავს.
როგორც წესი, პირველი, რასაც ასეთ დროს ვაკეთებთ, საკუთარი თავის დადანაშაულებაა. ვბრაზობთ, რომ ნებისყოფა არ გვაქვს, სუსტები ვართ და საკუთარი თავის კონტროლი გვიჭირს. სინამდვილეში კი, ყველაფერი ბევრად უფრო მარტივადაა — როცა საქმეში ბიოლოგია ერთვება, ჩვენი ძალისხმევა ფუჭი ხდება ხოლმე.
როცა ტკბილს, მარილიანს ან ცხიმიანს ვჭამთ, ტვინში სიამოვნებისა და მოტივაციის ნეიროტრანსმიტერი — დოფამინი გამოიყოფა. ჩვენი ტვინი კი ევოლუციურად ჯერ კიდევ ქვის ხანაშია ჩარჩენილი — იმ დროში, როცა მაღალკალორიული საკვები უიშვიათესი ფუფუნება იყო, ადამიანს კი გადასარჩენად ყველაფერი უნდა შეეჭამა, რასაც იპოვიდა.
დღეს, მიუხედავად იმისა, რომ იგივე გამოწვევები ნაკლებად გვიდგას, პირველ ლუკმაზე ჩვენი გონება მაინც რთავს განგაშის სიგნალს — რასაც ვჭამთ, ძვირფასი ენერგიაა და არ უნდა გავჩერდეთ. ტვინის რაციონალური ნაწილი თითქოს დროებით ითიშება და ინსტინქტებს მინდობილ ორგანიზმად ვიქცევით, რომელსაც უბრალოდ მეტი დოფამინი სჭირდება.
ფოტო: Tenor
საქმეს ისიც ართულებს, რომ ჩვენი საყვარელი სასუსნავები შაქრის, მარილისა და ცხიმის მათემატიკურად გათვლილ, იდეალურ პროპორციას შეიცავს — ისინი მაქსიმალურად აღაგზნებენ ჩვენს რეცეპტორებს, მაგრამ, ამავდროულად, სწრაფ დანაყრებას არ იწვევენ. შედეგად, კუჭის გადავსების სიგნალი ტვინამდე მანამ არ მიდის, სანამ მთელ პაკეტს არ გამოვცლით ხოლმე.
თუმცა, სისტემის გასაცურებლად ან ბიოლოგიის დასაჯაბნად რაღაც ხრიკები მაინც არსებობს:
- არასდროს ჭამო პირდაპირ შეფუთვიდან — ტვინს საზღვრების აღქმა და ნორმის განსაზღვრა უჭირს. უკეთესია, თუ შენი საყვარელი სასუსნავის მცირე (მაგრამ საკმარის) რაოდენობას გადმოიღებ, დანარჩენს კი მხედველობის არიდან გააქრობ.
- გამოიყენე ხუთი წუთის წესი — როცა პირველ ნაჭერს შეჭამ, ყურადღება სხვა რამეზე გადაიტანე ან წყალი დალიე. ეს დრო საკმარისია ხოლმე იმისათვის, რომ დოფამინის ტალღამ გადაიაროს და საკუთარ გადაწყვეტილებებზე კონტროლი დაიბრუნო.
მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვანი მაინც ისაა, რომ წარუმატებლობის შემთხვევაში დანაშაულის გრძნობა უნდა დავთრგუნოთ. გვახსოვდეს, რომ ის, რაც აქამდე სისუსტე და ნებისყოფის ნაკლებობა გვეგონა, სინამდვილეში ტვინის ბუნებრივი რეაქციაა.
-
ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი ტვინის "გამწმენდი" სისტემის დარღვევასაც უკავშირდება ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი ტვინის "გამწმენდი" სისტემის დარღვევასაც უკავშირდება
გადახედვა
-
ცთომილი ნერვის სტიმულაციით მძიმე დეპრესიის სიმპტომები 70%-ით შემსუბუქდა ცთომილი ნერვის სტიმულაციით მძიმე დეპრესიის სიმპტომები 70%-ით შემსუბუქდა
გადახედვა
-
მეცნიერების რეკომენდაცია: კოსმოსური ნიმუშების ბიოიზოლაციისთვის მთვარეზე ლაბორატორია უნდა აშენდეს მეცნიერების რეკომენდაცია: კოსმოსური ნიმუშების ბიოიზოლაციისთვის მთვარეზე ლაბორატორია უნდა აშენდეს
გადახედვა
-
ჩინელი მეცნიერების თქმით, ასტეროიდების განადგურების საუკეთესო გზას მიაგნეს ჩინელი მეცნიერების თქმით, ასტეროიდების განადგურების საუკეთესო გზას მიაგნეს
გადახედვა
-
ჩინეთში ყოფილ მაღალჩინოსანს $325 მლნ ქრთამის აღებისთვის სიკვდილი მიუსაჯეს ჩინეთში ყოფილ მაღალჩინოსანს $325 მლნ ქრთამის აღებისთვის სიკვდილი მიუსაჯეს
გადახედვა
-
11 წლის ბიჭი, რომელსაც ძილში ღამურამ უკბინა, გარდაიცვალა — მოხსენება 11 წლის ბიჭი, რომელსაც ძილში ღამურამ უკბინა, გარდაიცვალა — მოხსენება
გადახედვა
-
რატომ ვერ ვპოულობთ არამიწიერ ცივილიზაციებს — შეიძლება ამის მიზეზი AI იყოს რატომ ვერ ვპოულობთ არამიწიერ ცივილიზაციებს — შეიძლება ამის მიზეზი AI იყოს
გადახედვა
-
გრიგოლ გეგელია: HRW-ის ანგარიში არის კიდევ ერთი მომაკვდინებელი დასკვნა "ქართული ოცნების" პოლიტიკურ სასაფლაოზე გრიგოლ გეგელია: HRW-ის ანგარიში არის კიდევ ერთი მომაკვდინებელი დასკვნა "ქართული ოცნების" პოლიტიკურ სასაფლაოზე
გადახედვა
-
ქვიზი: რამდენად კარგად გახსოვს ბინდის საგა? ქვიზი: რამდენად კარგად გახსოვს ბინდის საგა?
-
ადამიანის ტვინი თანამედროვე ცხოვრების სტილს "ვერ ეწევა" — ევოლუციური შეუსაბამობა? ადამიანის ტვინი თანამედროვე ცხოვრების სტილს "ვერ ეწევა" — ევოლუციური შეუსაბამობა?
გადახედვა
-
გაატარეთ ზაფხულის ცხელი დღეები SOLO-სთან ერთად — Iveria Beach-ზე მუსიკალური ღონისძიებების სერია იწყება გაატარეთ ზაფხულის ცხელი დღეები SOLO-სთან ერთად — Iveria Beach-ზე მუსიკალური ღონისძიებების სერია იწყება
-
"არჩევნებზე უხალისოდ მივდივარ" — რამზან კადიროვი ჩეჩნეთის მეთაურის პოსტზე ხელახლა წარადგინეს "არჩევნებზე უხალისოდ მივდივარ" — რამზან კადიროვი ჩეჩნეთის მეთაურის პოსტზე ხელახლა წარადგინეს
გადახედვა
-
Human Rights Watch საერთაშორისო პარტნიორებს მოუწოდებს, დააწესონ მიზნობრივი სანქციები საქართველოში რეპრესიებზე პასუხისმგებელი პირების წინააღმდეგ Human Rights Watch საერთაშორისო პარტნიორებს მოუწოდებს, დააწესონ მიზნობრივი სანქციები საქართველოში რეპრესიებზე პასუხისმგებელი პირების წინააღმდეგ
გადახედვა
-
"რამდენიმე წელია ვამბობ, მოვა ერთ დღეს ისეთი წვიმა, როგორიც იყო ვერაზე 2015 წელს" — ნინო ჩხობაძის პროგნოზი "რამდენიმე წელია ვამბობ, მოვა ერთ დღეს ისეთი წვიმა, როგორიც იყო ვერაზე 2015 წელს" — ნინო ჩხობაძის პროგნოზი
გადახედვა
-
ისტორიაში პირველად, მეცნიერები ოკეანური ქერქის წარმოქმნას დააკვირდნენ ისტორიაში პირველად, მეცნიერები ოკეანური ქერქის წარმოქმნას დააკვირდნენ
გადახედვა
-
ასპინძის მიმდებარედ, 4 დღის წინ გაუჩინარებული, 52 წლის კაცი მანქანაში გარდაცვლილი იპოვეს ასპინძის მიმდებარედ, 4 დღის წინ გაუჩინარებული, 52 წლის კაცი მანქანაში გარდაცვლილი იპოვეს
გადახედვა
-
ლიტერატურული პრემია საბას 2026 წლის ფინალისტები ცნობილია ლიტერატურული პრემია საბას 2026 წლის ფინალისტები ცნობილია
-
POG: ₾11, 2 მლნ-ად შეფასებული მიწის ნაკვეთის თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე ბრალდებულებს 8-8 წლიანი პატიმრობა მიესაჯათ POG: ₾11, 2 მლნ-ად შეფასებული მიწის ნაკვეთის თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე ბრალდებულებს 8-8 წლიანი პატიმრობა მიესაჯათ
გადახედვა
-
ვენესუელაში მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 3 811-მდე გაიზარდა ვენესუელაში მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 3 811-მდე გაიზარდა
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ ადამიანთა სახეობებს? ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ ადამიანთა სახეობებს?
-
გია ვოლსკი: ეუთო-მ ამ რეზოლუციით პრაქტიკულად წერტილი დაუსვა საკუთარ, ეუთო\ოდირის სადამკვირვებლო მისიის ავტორიტეტს გია ვოლსკი: ეუთო-მ ამ რეზოლუციით პრაქტიკულად წერტილი დაუსვა საკუთარ, ეუთო\ოდირის სადამკვირვებლო მისიის ავტორიტეტს
გადახედვა
კომენტარები