სურნელი მხოლოდ სასიამოვნო გარემოს შესაქმნელი საშუალება არაა, ეს არის ინსტრუმენტი, რომელიც ჩვენს ემოციებზე, ქცევებსა და მოგონებებზე ახდენს გავლენას.

ხშირად ვერც კი ვამჩნევთ, როგორ მოქმედებს სხვადასხვა სუნი ჩვენზე — სასიამოვნო არომატს ჩვენი განწყობის ამაღლება შეუძლია, მძიმე სუნი კი ხშირად სტრესისა და დისკომფორტის მომტანია.

ყველას აქვს ისეთი სურნელი, რომელიც მასში კონკრეტულ მოგონებებსა და ემოციებს აღვიძებს. მაგალითად, ფერადი ფანქრებისა სუნს შეუძლია ბავშვობაში, ხატვისა და ძერწვის გაკვეთილებზე დაგვაბრუნოს. ისეთი ყოველდღიური სუნებიც კი, როგორებიცაა ახლად გამომცხვარი პურის არომატი თუ საყვარელი სუნამო, გვაბედნიერებს, ნოსტალგიას გვგვრის ან ენერგიით გვავსებს. ეს იმიტომ ხდება, რომ ჩვენი ტვინი სურნელს კონკრეტულ მოგონებებთან და გამოცდილებებთან აკავშირებს, რომელთა გახსენებაც ჩვენში სხვადასხვა ემოციას იწვევს.

როგორ აღვიქვამთ სურნელს?

რა შუაშია სურნელი და ემოციები ერთმანეთთან? არომატები ჩვენს ორგანიზმში ცხვირის საშუალებით შედის, აქედან კი მათ შესახებ ინფორმაცია ტვინს გადაეცემა. ტვინი მიღებულ ინფორმაციასა და სიგნალებს ჩვენთვის ნაცნობ სურნელებთან აიგივებს. შემდეგ, ამ სურნელს მნიშვნელობას ვანიჭებთ და ჩვენი ტვინი მას კონკრეტულ მოგონებებსა თუ ემოციებთან აკავშირებს. ამ ყველაფრის შედეგად, თითოეული სურნელის შეგრძნება ჩვენს ორგანიზმში განსხვავებულ რეაქციას იწვევს.

ჯერ კიდევ ათასწლეულების წინ, ჩვენს წინაპრებს საფრთხის თავიდან აცილებაში სწორედ ყნოსვა ეხმარებოდა — ისინი სურნელებით ხვდებოდნენ, სად უნდა მიეგნოთ კარგი საკვებისთვის და რომელი მხრიდან მოდიოდა საფრთხე.

კულტურის გავლენა სურნელის აღქმაზე

ხშირად იმას, თუ როგორ აღვიქვამთ ამა თუ იმ სუნს, ჩვენი პირადი გამოცდილება განსაზღვრავს. მაგალითად, კონკრეტული კერძის სურნელი თქვენთვის შესაძლოა რომელიმე დღესასწაულთან ან ოჯახურ შეკრებასთან ასოცირდებოდეს, მაშინ, როცა სხვა ქვეყანაში მცხოვრები ადამიანისთვის მას სულ სხვა დატვირთვა ჰქონდეს. ზოგიერთ კულტურაში სჯერათ, რომ სურნელს სამკურნალო ან განმწმენდი ძალაც კი აქვს.

როგორ გამოვიყენოთ სურნელი განწყობის გასაუმჯობესებლად?

გარკვეულ სურნელებს სტრესის შემცირება და ჩვენი განწყობის ამაღლება შეუძლია. ეს იმიტომ ხდება, რომ ისინი ტვინს აიძულებენ გამოიმუშაოს ბედნიერების ჰორმონები, მაგალითად — სეროტონინი.

აი, როგორ მოქმედებს რამდენიმე სურნელი განწყობაზე:

• ლავანდა — ხშირად ასოცირდება დასვენებასთან და სტრესისგან გათავისუფლებასთან;
• ციტრუსი (ფორთოხალი, ლიმონი) — გვმატებს ენერგიას და გვეხმარება სიფხიზლის შენარჩუნებაში;
• პიტნა — ხელს უწყობს კონცენტრაციასა და აზროვნებას.

ამ არომატების თქვენს სახლში, სამუშაო სივრცესა თუ ყოველდღიურ რუტინაში ჩართვა ემოციური მდგომარეობის გაუმჯობესებაში დაგეხმარებათ. სამუშაო გარემო იქნება თუ საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილი, სურნელების სწორმა გამოყენებამ შეიძლება თქვენი კომფორტი, შრომისუნარიანობა და განწყობა საგრძნობლად გააუმჯობესოს.