ძილის პარალიზი დროებითი უმოქმედობის მდგომარეობაა. ამ დროს თქვენ სრულად აცნობიერებთ ყველაფერს, თუმცა მოძრაობა და საუბარი არ შეგიძლიათ.

ერთ-ერთი მთავარი განსხვავება პარალიზსა და ძილის სხვა მდგომარეობებს, მაგალითად, სიზმრებსა და კოშმარებს შორის, არის ის, რომ ძილის პარალიზის ეპიზოდის დროს გღვიძავთ.

ძილის პარალიზი ჩაძინებისას ან გაღვიძებისას ხდება. ის ძილის REM ფაზასთანაა დაკავშირებული, რომლის დროსაც თვალები სწრაფად მოძრაობს და ადამიანი სიზმრებს ხედავს, მაგრამ სხეულის კუნთები მოდუნებულია. პარალიზის დროს უცაბედად იღვიძებთ, მაგრამ კუნთები იმავე მდგომარეობაში, მოდუნებული რჩება, რის გამოც თავს პარალიზებულად გრძნობთ. ეს ყველაფერი რამდენიმე წამიდან რამდენიმე წუთამდე გრძელდება და ძირითადად თავისით სრულდება, თუმცა ვინმეს შეხება ან საუბარიც შეიძლება დაგეხმაროთ.

როგორია ძილის პარალიზის ეპიზოდი?

ეპიზოდი ხშირად ჰალუცინაციებს შეიცავს, რაც ძლიერ შიშსა და შფოთვას იწვევს. ჰალუცინაციები 3 კატეგორიის შეიძლება იყოს:

1. გეჩვენება, რომ ოთახში შენთან ერთად ვიღაც უცხო, ბოროტი არსებაა;

2. მკერდის არეში ზეწოლას გრძნობ, რასაც ხშირად გაგუდვის ან სუნთქვის შეკვრის განცდა ახლავს თან;

3. მოძრაობის უცნაური შეგრძნებები გაქვს, თითქოს დაფრინავ ან ვარდები.

რა იწვევს ძილის პარალიზის?

მისი გამომწვევი ზუსტი მიზეზი დაუდგენელია, თუმცა მკვლევრები მას რამდენიმე ფაქტორთან აკავშირებენ:

• არასაკმარისი ძილი;
• ცვალებადი ძილის რეჟიმი;
• ზურგზე ძილი;
• ძილის დარღვევები, როგორიცაა ნარკოლეფსია;
• ალკოჰოლის მიღება;
• სტრესი.

გარდა ამისა, მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ის გენეტიკასთანაც არის დაკავშირებული.

ძილის პარალიზი ნებისმიერი ასაკისა და სქესის ადამიანს შეიძლება დაემართოს, თუმცა ეს მოვლენა ხშირად თინეიჯერობის ასაკში იწყება. ეპიზოდები შეიძლება წლების შემდეგაც განმეორდეს.

როგორ ავირიდოთ თავიდან ძილის პარალიზი?

მისი თავიდან არიდების საუკეთესო გზა ძილის ხარისხის გაუმჯობესებაა:

• ეცადეთ, ყოველდღიურად 7-დან 9 საათამდე იძინოთ;
• დაიცავით ძილის გრაფიკი, ყოველდღიურად დაიძინეთ და გაიღვიძეთ ერთსა და იმავე დროს;
• ძილისთვის იდეალური გარემო შექმენით — საძინებელში იყოს სიბნელე და სიმშვიდე;
• საწოლი თქვენთვის კომფორტულად მოაწყვეთ;
• ძილის წინ მოერიდეთ ელექტრონული მოწყობილობების გამოყენებას;
• დაძინებამდე შხაპის მიღებით, წიგნის კითხვით, მუსიკის მოსმენითა თუ სხვა მსგავსი ხერხით დაისვენეთ;
• ეცადეთ, მაქსიმალურად შეამციროთ სტრესი;
• მოერიდეთ ალკოჰოლსა და ნიკოტინს;
• შეამცირეთ კოფეინი — თუ სრულად ვერ ანებებთ თავს, დღის 2 საათის შემდეგ მაინც არ მიიღოთ.

ამჟამად არ არსებობს მკურნალობის მეთოდი, რომელიც პარალიზს უშუალოდ ეპიზოდის მიმდინარეობისას შეაჩერებს.

ძილის პარალიზმა შეიძლება ემოციური სტრესი და ძილის პრობლემები გამოიწვიოს, თუმცა სერიოზულ ჯანმრთელობის რისკებს არ შეიცავს. თუ ეპიზოდები ხშირად გიმეორდებათ, მიმართეთ ექიმს. შესაძლოა, ეს მდგომარეობა სხვა სამედიცინო პრობლემით იყოს გამოწვეული, რაც დამატებით ყურადღებასა და გამოკვლევას საჭიროებს.