ბოლო წლებში საქართველოში გარე მიგრაციასთან ერთად შესამჩნევად გაიზარდა შიდა მიგრაციაც, რაც მოსახლეობაში უკეთესი განათლებისა და სამუშაოს პოვნის სურვილმა განაპირობა. ეს ფენომენი განსაკუთრებით ურბანულ დასახლებებში შეინიშნება, ამ მხრივ კი კიდევ უფრო ნათელი თბილისის მაგალითია, სადაც ერთდროულად იყრიან თავს სამსახურისა და პროფესიული ცოდნის მაძიებლები.

ამის გამო დღეს ქალაქის მცხოვრებლების საკმაოდ დიდ ნაწილს ქირით უწევს ცხოვრება, რაც რამდენიმე წელსაც კი გრძელდება ხოლმე. მართალია, შეუძლებელია, მოკლედ აღწერო ის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემები, რომლებიც ამ გარემოების გამო უამრავი ადამიანის ყოველდღიურობას განაპირობებს, მაგრამ ქვემოთ მოცემული ხუმრობანარევი დეტალები ნაწილობრივ მაინც ასახავს იმათ გამოცდილებას, ვისაც ქირით ერთხელ მაინც უცხოვრია.

1. არაამქვეყნიური ფასები

ლამის უკვე შევეჩვიეთ ნებისმიერი პროდუქტისა თუ სერვისის ფასების გეომეტრიული პროგრესიით ისეთ ზრდას, რომ ჩვენი შემოსავლები არა თუ ამ "პროგრესთან" დაწევას ასწრებს, არამედ უმეტესად კიდევ უფრო მცირდება ხოლმე. იგივე ეხება ბინების ქირასაც: თითქმის შეუძლებელია, რომ თუნდაც საშუალო შემოსავლების ადამიანმა შესაფერისი ბინა მარტივად იპოვოს, რომ აღარაფერი ვთქვათ დაბალი შემოსავლების მქონე პირებზე.

თანაც იმის გაცნობიერება, რომ მხოლოდ დროებითი საცხოვრებლისთვის ქირაში გადახდილი თანხა ჰაერში იკარგება, ცალკე დიდი სევდაა, არადა ბინის გირაოთი აღება და მით უფრო ყიდვა მხოლოდ ძალიან მცირე ნაწილის პრივილეგიაა.

2. "ელიტარული" უბნები

"მითხარი, რამდენის გადახდა შეგიძლია თვეში და გეტყვი, სად მოგიწევს ცხოვრება".

დიახ, თბილისის სხვადასხვა რაიონსა და უბანში ბინები სხვადასხვანაირად ფასობს. მაგალითად, ვაკეში ღმერთები ცხოვრობენ, საბურთალოზე ანგელოზები და ვარკეთილში კიდევ დაცემული ანგელოზები.

3. თავსატეხი ფოტოები

დღეს გასაქირავებელი ბინების მეტ-ნაკლებად ფართო არჩევანი ვირტუალურ სივრცეში — იმ ქართულ ვებსაიტებზეა წარმოდგენილი, სადაც უძრავი ქონების მეპატრონეები განცხადებებს თავად ათავსებენ. ამ განცხადებებს, როგორც წესი, თან ახლავს ხოლმე ბინის ფოტოები, რათა წინასწარი წარმოდგენა შეიქმნა შენს პოტენციურ საცხოვრებელზე, თუმცა ხშირად მათი ნაწილი ისეთია, რომ ბინის შესახებ მაინც არაფერს გეუბნება: ვერ აღიქვამ სივრცეს და მასში განლაგებულ ნივთებს შესაფერისად.

ამას ორი ახსნა შეიძლება ჰქონდეს: ამ ფოტოების ავტორისგან ფოტოგრაფი ნამდვილად ვერ დადგება, ან უარესი — კადრში მხოლოდ ერთი კუთხის ან საწოლის ნაწილის გამოჩენით სხვა არც ისე სახარბიელო პირობების მიჩქმალვას ცდილობენ.

4. მაცდური ფოტოები

ასევე ძალიან წარმატებულად შეიძლება, რომ სრულიად არასწორი წარმოდგენა შეგიქმნან კონკრეტულ ბინაზე: წლების წინ გადაღებული ფოტოები ატვირთონ, როცა რემონტი ახალგაკეთებული იყო და ახლა ეგ ყველაფერი, სინამდვილეში, ძალიან შელახულია; სულ სხვა ბინის ფოტოებით მიგიტყუონ ან კიდევ ისეთი ფოტოგრაფის მახვილი თვალითა და კამერით აღბეჭდონ ყველაფერი, ქოხსაც რომ სასახლედ წარმოგადგენინებს.

5. "ქირავდება მხოლოდ ორ სტუდენტ გოგონაზე"

თუ სტუდენტი გოგო ხართ და თანაც ორნი, გილოცავთ, დიდი მოლოდინების მიუხედავად, ქართული განათლების სისტემისგან კიდევ ერთ დიდ იმედგაცრუებას თუ იგემებთ, იმაში მაინც გაგიმართლებთ, რომ ბინის ბევრი მეპატრონისთვის სასურველი მდგმური იქნებით. აი, სტუდენტ ბიჭებს კი, როგორც ჩანს, ოდესღაც თავის ნაცვლად გატეხილი სახელის გამო, ხანდახან განსაკუთრებული ნდობის მოპოვება სჭირდებათ, რომ ბინის ქირაობის უფლება მიიღონ.

6. "ვისი გორისა ხარ"

ზოგჯერ არა მხოლოდ გენდერული იდენტობაა ზოგიერთი მეპატრონისთვის უსამართლო მიკერძოების მიზეზი, არამედ რასობრივი, ეთნიკური და რელიგიური კუთვნილებაც. მაგალითად, ეთნიკურ ქართველებს ამ მხრივ პრობლემები თითქმის არ ექმნებათ, მაგრამ უცხოეთიდან ჩამოსულ სტუდენტებს გაცილებით უფრო უჭირთ რასისტული და სხვა დამამცირებელი სტერეოტიპების გამო ბინის დაქირავება ან კიდევ ხშირად მათ ისედაც გაბერილ ფასზე უფრო მეტს ახდევინებენ ხოლმე.

7. ცხოველების ადგილი აქ არ არის

არასასურველი მდგმურების სიაში განსაკუთრებულ ადგილს კატები და ძაღლები იკავებენ ხოლმე, ამიტომ ნაკლებად გაუმართლა იმას, ვინც ოთხფეხა მეგობართან ერთად აპირებს ცხოვრებას.

8. მაკლერებთან ურთიერთობა

გინდა თუ არ გინდა, უმეტესად მაინც გიწევს ხოლმე კომუნიკაცია მაკლერებთან, რომლებიც ძირითადად მუშაობის ორნაირი პრინციპით გამოირჩევიან ხოლმე: ერთნი დაქცეულ საქათმეზეც გეტყვიან, თაჯმა-ჰალიაო, მეორე ნაწილს კი ხშირად საუბარიც ეზარება და ისიც კი შეიძლება გადაავიწყდეს, რომ მეპატრონესთან დეტალების გარკვევას დაგპირდა და აღარც შეგეხმიანოს.

ამას ემატება ისიც, რომ თუ მეპატრონე მაკლერთანაა გარიგებული, ასეთ დროს ყოველთვის ორი თვის ქირის წინასწარ გადახდა გიწევს, ქირის ისედაც "ხელსაყრელ" ფასებზე კი ზევით უკვე ითქვა.

9. არასდროს იცი, რა როდის გაფუჭდება

ხშირად გასაქირავებელ ბინებს ისე მოაწყობენ ხოლმე, რომ თვალის ერთი შევლებით შეიძლება ვერაფერი დაიწუნო, მაგრამ იქ ცხოვრების დაწყებიდან მალევე აღმოაჩენ, რომ კომფორტი მირაჟივით გაქრა: ნათურა მალე გადაიწვება, მილიდან წყალი დაიწყებს ჟონვას, სარეცხის მანქანა ფეხებს გაფშეკს და ა.შ. თანაც ასეთ დროს მეპატრონემ შეიძლება თავი არც შეიწუხოს მოგვარებაზე დარდით და გამოგიცხადოს, რომ მარტომ უნდა მიხედო პრობლემას. ამიტომაც, სანამ ბინიდან გასვლის დრო მოვა, შეიძლება არაერთხელ მოგიწიოს სხვისი ბინის გარემონტება.

10. ეჭვიანი მეპატრონე

ამ ყველაფერს ბონუსად შეიძლება ისიც დაემატოს, რომ ნაქირავები ბინის მეპატრონეს ხშირად მოეპრიანოს თავისი უძრავი ქონების შემოწმება, ვინიცობაა, რამე ხომ არ დააზიანე, და ხანდახან დაუპატიჟებლადაც კი მოგადგეთ კარზე. ეს არც ისე გავრცელებული პრაქტიკაა, მაგრამ ვისაც ის გამოუვლია, ხშირად იმდენად უხერხული გამოცდილება ყოფილა, რომ შემდეგ ყველასთვის აღშფოთებულს მოუყოლია.

ცალკე ერთი სტატია არ ეყოფა იმათი ყოფის აღწერას, ვინც საერთოდ მეპატრონესთან ერთად ცხოვრობს...