საერთაშორისო გამჭირვალობა-საქართველოს (TI) პარლამენტის მიღწევებსა და გამოწვევებზე კვლევის თანახმად, საპარლამენტო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, მოქალაქეთა ჩართულობა და პარლამენტის საქმიანობის ღიაობა კვლავ გამოწვევაა.

"მიუხედავად იმისა, რომ პარლამენტმა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა გამჭვირვალობის გაუმჯობესებისათვის, კვლავ არაერთი გამოწვევა რჩება, რაც საპარლამენტო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას, მოქალაქეთა ჩართულობასა და პარლამენტის საქმიანობის ღიაობას უკავშირდება", — აცხადებენ TI-ში.

2015 წლის აპრილში საქართველოს პარლამენტმა ხელი მოაწერა დეკლარაციას ღია პარლამენტის შესახებ და საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის მემორანდუმი გააფორმა. 2015 წლის დეკემბერში საპარლამენტო გამჭვირვალობის, სისტემური და კოორდინირებული მუშაობის უზრუნველსაყოფად საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის ბრძანების საფუძველზე შეიქმნა ღია და გამჭვირვალე მმართველობის მუდმივმოქმედ საპარლამენტო საბჭო. საპარლამენტო საბჭოს დასახული მიზნების მხარდასაჭერად შეიქმნა მასთან არსებული საკონსულტაციო ჯგუფი, რომელიც დაკომპლექტებულია არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებისგან. TI-ს ინფორმაციით, მისი დაარსებიდან დღემდე საპარლამენტო საბჭოს და მასთან არსებული საკონსულტაციო ჯგუფს შემუშავებული აქვს 3 სამოქმედო გეგმა.

არასამთავრობო ორგანიზაციაში აცხადებენ, რომ 2015 წლიდან საპარლამენტო ინფორმაციის გამჭვირვალობა და ღიაობის ხარისხი გაუმჯობესდა შემდეგი მიმართულებებით:

• საქართველოს პარლამენტმა შეიმუშავა და მიიღო ეთიკის კოდექსი;
• შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის შემუშავდა გეგმა და განხორციელდა პარლამენტის თბილისის შენობის ადაპტირება, უსინათლო და მცირემხედველთათვის შეიქმნა პარლამენტის ვებგვერდის ადაპტირებული ვერსია;
• გაუმჯობესდა კანონპროექტის განმარტებითი ბარათის სტანდარტი;
• მნიშვნელოვნად გაფართოვდა პროაქტიულად გამოსაქვეყნებელი საჯარო ინფორმაციის ნუსხა;
• პარლამენტის ვებგვერდზე კანონპროექტის განხილვისას პირველად ტექსტში შეტანილი ცვლილებები ხილვად ფორმატში ქვეყნდება, ასევე, პარლამენტის ვებგვერზე ქვეყნდება პლენარული სხდომების აუდიო ჩანაწერები.

TI-ში აღნიშნავენ, რომ წინგადადგმული ნაბიჯების მიუხედავად, სამოქალაქო საზოგადოებრივ ორგანიზაციებსა და მოქალაქეებს დღემდე ექმნებათ დაბრკოლებები, როგორც ჩართულობის, ისე საპარლამენტო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის კუთხით:

• საანგარიშო პერიოდში პარლამენტის თბილისის შენობაში შესვლის უფლება არაერთხელ შეეზღუდათ საქართველოს მოქალაქეებს, მათ შორის საქართველოს პარლამენტის წევრებს, ჟურნალისტებსა და არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლებს;
• პარლამენტის მიერ ეთიკის კოდექსის მიღების მიუხედავად, ეთიკის საბჭო ამ დრომდე ყველა წევრით არ დაკომპლექტებულა. შესაბამისად, საბჭო ვერ განიხილავს საჩივრებს დეპუტატების მიერ ეთიკური კოდექსის ნორმების სავარაუდო დარღვევებთან დაკავშირებით. ამდენად ფორმალურად ეთიკის კოდექსი არსებობს, თუმცა მისი განხორციელება პრაქტიკაში არ ხდება;
• საქართველოს პარლამენტი ხშირად აფერხებს საჯარო ინფორმაციის მოწოდებას, არის შემთხვევები, როდესაც არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის გაგზავნილი ინფორმაცია არ არის დროული და სრული.

ორგანიზაცია შემდეგ ძირითად რეკომენდაციებს გასცემს:

• პარლამენტში დროულად და სრულად დაკომპლექტდეს ეთიკის საბჭო, რათა დამტკიცებულ ეთიკის კოდექსსა და მასში გათვალისწინებულ სანქციებს მიეცეთ ქმედითი ხასიათი და რეალიზების საშუალება;
• ეთიკის კოდექსის არსებით ხარვეზს წარმოადგენს დარღვევის შემთხვევაში რეაგირების ეფექტური მექანიზმების არ არსებობა. ეთიკური ნორმის დარღვევის შემთხვევაში, ეთიკის საბჭო ეთიკის კოდექსის დამრღვევ დეპუტატს მხოლოდ სარეკომენდაციო წერილით მიმართავს;
• საქართველოს პარლამენტმა უნდა გაამარტივოს შენობაში მოქალაქეთა შესვლის პროცედურა, მოქალაქეებს საშვის გარეშე, უსაფრთხოების შემოწმების გავლით უნდა შეეძლოთ პარლამენტის შენობაში მოხვედრა.

საქართველოს პარლამენტის მიღწევები და გამოწვევები ღიაობისა და გამჭვირვალობის მიმართულებით ღია პარლამენტის შესახებ დეკლარაციის ხელმოწერის დღიდან დღემდეა შეფასებული.