ხალიჩების ქსოვის აზერბაიჯანული ტრადიცია აღმოსავლურ კულტურებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე ძველია, რომელიც ქვეყანაში დღემდე ფართოდაა გავრცელებული: ადგილობრივი ოჯახები ხალიჩებს როგორც იატაკის, ისე კედლების, დივნების, სკამებისა და საწოლების "შესამოსად" იყენებენ.

გამორჩეულმა აზერბაიჯანელმა ხელოვანმა ფაიგ ახმედმა კი ერთმანეთზე უფრო თვალისმომჭრელ და რთული ტექნიკით შესრულებულ ხალიჩებს შორის ახალი სიტყვის თქმა მაინც მოახერხა: მან კლასიკური ხალიჩები თანამედროვე ხელოვნების თვალსაჩინო ნიმუშებად გადააქცია.

"მისი შემოქმედება ახლებურ ინტერპრეტაციას აძლევს უძველეს ხელობას და ტრადიციებისა თუ სტერეოტიპების დეკონსტრუქციით ახალ ხილულ საზღვრებს შლის", — ვკითხულობთ ფაიგ ახმედის ფეისბუქგვერდის აღწერაში.

ამ სტატიაში სწორედ ამ ხელოვანის რამდენიმე უნიკალურ და გამორჩეულ ხალიჩას შემოგთავაზებთ, რომლებიც ნამდვილ ფსიქოდელიურ თავგადასავალს მოგიწყობთ.

როგორც The Guardian წერს, ახმედმა ხალიჩებთან განსაკუთრებული ურთიერთობა 7 წლის ასაკში დაამყარა: მშობლებმა ის საძინებელში სათამაშოდ დატოვეს, სადაც ფაიგ ახმედის ბებიის საგვარეულო ხალიჩა ეგო.

სწორედ ამ ხალიჩაზე დაიწყო მან თამაში: თითებით ნაქსოვ ხაზებს მიჰყვებოდა, რათა კუთხეებიდან შუაგულამდე მისულიყო — მთელი დიზაინი მისთვის ლაბირინთს წარმოადგენდა. სწორედ ამ დროს მოულოდნელი იდეა ეწვია: დიდი მაკრატლით ხალიჩას კუთხეები მოაჭრა, რათა "უფრო გაემარტივებინა". საბოლოოდ, მან ხალიჩა სულ დააქუცმაცა და ისე განალაგა მისი ნაწილები, რომ თამაშისას დასახული მიზანი ბოლომდე მიეღწია.

როცა მშობლებმა ოთახში შეიხედეს, მათი ძვირფასი ხალიჩა ვეღარ იცნეს. მოგვიანებით, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე მათ სახლში ყველა ხალიჩა, რომელიც იატაკებსა თუ კედლებს ფარავდა, ეტაპობრივად გაქრა.

დამნაშავე, რა თქმა უნდა, ფაიგ ახმედი იყო.

ოჯახის "მავნე წევრიდან" ფაიგ ახმედი ერთ-ერთ გამორჩეულ თანამედროვე აზერბაიჯანელ შემოქმედად გადაიქცა, რომელმაც აღიარება საერთაშორისო ასპარეზზე მოიპოვა: მისი ხალიჩები მსოფლიოს მრავალ დიდ ქალაქში გამოიფინა, ხოლო შეძენის შემთხვევაში ერთი მათგანის ფასი 15 000 დოლარიდან იწყება.

როგორც მისი შემოქმედების ვებსაიტზე ვკითხულობთ, ფაიგ ახმედი ესკიზების შესაქმნელად კომპიუტერულ პროგრამებს იყენებს, თუმცა ხალიჩების ქსოვისას ძირითადად მხოლოდ ტრადიციულ მეთოდებს მიმართავს.

ფაიგ ახმედის თქმით, აზერბაიჯანული კულტურისთვის განუყოფელი ხალიჩები მეტია, ვიდრე მხოლოდ ტრადიცია:

"ხალიჩა ჩემთვის რაღაც მუდმივს, ძალიან მყარს განასახიერებს. 2 500 წლის წინაც მსგავს ფორმებსა და ტექნიკას იყენებდნენ, რასაც დღეს. ხალიჩის შუაგული და კუთხეები სოციალურ სტრუქტურას ჰგავს და ყველაფერს გვიყვება იმის შესახებ, რაც ჩვენ ვიცით".