ევროკავშირმა, 23 ივლისს დამტკიცებული რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების 21-ე პაკეტის ფარგლებში, რუსეთის სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი ენერგოკომპანია "ინტერ რაო" (PJSC Inter RAO UES) დაასანქცირა. კომპანია შვილობილი კომპანიების მეშვეობით საქართველოში მოქმედ ენერგოაქტივს აკონტროლებს, მათ შორის — "თელასს", "თელმიკოს", ასევე ჰიდროელექტროსადგურებს — "ხრამჰესი 1-სა" და "ხრამჰესი 2-ს".

ევროკავშირის ოფიციალურ დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ "ინტერ რაო" ფინანსურად უჭერს მხარს რუსეთის ფედერაციის მთავრობას, რომელიც პასუხისმგებელია ყირიმის ანექსიასა და უკრაინის დესტაბილიზაციაზე.

"ინტერ რაო" (PJSC Inter RAO UES) რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი ენერგეტიკული კომპანიაა. 2023 წელს კომპანიის შემოსავალმა 1,36 ტრილიონი რუბლი შეადგინა. კომპანიას დაახლოებით 19 მილიონი მომხმარებელი ჰყავს. იგი კონტროლდება რუსეთის სახელმწიფოს მიერ.

"ინტერ რაოს" აქციონერებს შორის არიან სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული კომპანიები — "როსეტი" (Rosseti) და "როსნეფტეგაზი" (Rosneftegaz), რომელიც რუსეთის ფედერაციის ბიუჯეტში ერთ-ერთი უმსხვილესი დივიდენდის გადამხდელია.

კომპანიის დირექტორთა საბჭოს წევრებს შორის არიან დასავლეთის სანქციების სიებში შეყვანილი პირები, მათ შორის:

  • იგორ ივანოვიჩ სეჩინი — რუსეთის სახელმწიფო ნავთობკომპანია "როსნეფტის" (Rosneft) აღმასრულებელი დირექტორი და ვლადიმერ პუტინის ახლო მოკავშირე;
  • დიმიტრი ევგენიევიჩ შუგაევი — რუსეთის ფედერაციის სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის ფედერალური სამსახურის დირექტორი.

ევროკავშირის შეფასებით, მაღალი შემოსავლების, რუსეთის ენერგეტიკის სექტორში მნიშვნელოვანი როლისა და სახელმწიფო კონტროლის გამო, "ინტერ რაო" რუსეთის ეკონომიკის ერთ-ერთ სტრატეგიულ სექტორში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. რუსეთის ფედერაციის მთავრობა კომპანიის შემოსავლების ნაწილს იღებს როგორც გადასახადების, ისე მისი მფლობელების მიერ გადახდილი დივიდენდების საშუალებით.

"ინტერ რაო" საქართველოში არსებულ აქტივებს ორი შვილობილი კომპანიის მეშვეობით აკონტროლებს — Inter RAO Gardabani Holdings-ისა და Silk Road Holdings-ის საშუალებით. პირველი მათგანი ფლობს ჰიდროელექტროსადგურებს —"ხრამჰესი 1-სა" და "ხრამჰესი 2-ს", ხოლო Silk Road Holdings ფლობს "თელასისა" და "თელმიკოს" 75%-იან წილებს.

"ინტერ რაოსთან" დაკავშირებული აქტივების გამო საქართველოსა და რუსულ კომპანიას შორის წლების განმავლობაში არსებობს დავაც. კომპანიასთან დაკავშირებული ერთ-ერთი საარბიტრაჟო დავის ფარგლებში საქართველოს გადასახდელი აქვს 75,9 მილიონი დოლარი.

ევროკავშირის მიერ კომპანიის სანქცირების შემდეგ, ევროკავშირის ბანკებსა და კომპანიებს შესაძლოა შეეზღუდოთ "ინტერ რაოსთან" და მის მიერ პირდაპირ ან ირიბად კონტროლირებულ სუბიექტებთან გარკვეული ფინანსური ოპერაციების განხორციელება.