დეპრესიის მქონე პაციენტების დაახლოებით მესამედი სტანდარტულ მკურნალობაზე არ რეაგირებს. ზოგჯერ ის მეთოდი, რომელიც აქამდე კარგად მუშაობდა, ეფექტიანობას კარგავს.

ახალი ნაშრომის თანახმად, მცირე ზომის იმპლანტანტის ჩადგმით, შესაძლოა, მკურნალობისადმი რეზისტენტული მძიმე დეპრესიის მქონე პაციენტებმა მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება იგრძნონ. ამ მკურნალობას ცთომილი ნერვის სტიმულაცია (VNS) ეწოდება.

ცთომილი ნერვი ორგანიზმში არსებული ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ნერვია. იგი ტვინის ღეროში, კისერში, გულ-მკერდსა და მუცლის არეში გვხვდება. იგი ტვინს გულთან, ფილტვებთან და საჭმლის მომნელებელ სისტემასთან აკავშირებს.

VNS თერაპია ქირურგიული ჩარევის გზით გულ-მკერდის არეში პატარა მოწყობილობის ჩანერგვას გულისხმობს. იგი ზომით პეისმეიკერის მსგავსია. თხელი მავთული იმპლანტანტს კისერში არსებული ცთომილი ნერვის მარცხენა ნაწილთან აერთებს. მოწყობილობა რეგულარული ინტერვალებით ხანმოკლე, დაბალი დონის ელექტრულ იმპულსებს წარმოქმნის.

კვლევაში მონაწილეობა 493 ადამიანმა მიიღო. თითოეულ მათგანს მკურნალობა ოთხჯერ მაინც ჰქონდა ნაცადი, ყველა შემთხვევაში უშედეგოდ. მკურნალობის მცდელობის საშუალო რაოდენობა 13-ს შეადგენდა.

ცდისპირებს VNS მოწყობილობები ჩაუნერგეს, თუმცა პირველი 12 თვის განმავლობაში იმპლანტანტთა მხოლოდ ნახევარი იყო ჩართული. ცდისპირების მეორე ნახევარი საკონტროლო ჯგუფს წარმოადგენდა.

Last year, the team reported in two studies that participants who received the VNS treatment showed promising improvements in their depressive symptoms.

The 2026 report focuses on the outcomes in the 214 patients who had active VNS from the beginning of the trial. The researchers wanted to know whether the improvements some patients experienced held up through the second year.

The answer, for most of them, was positive.

"With this kind of chronic, disabling illness, even a partial response to treatment is life-altering," Conway says.

"And with vagus nerve stimulation we're seeing that benefit is lasting."

About 69 percent had a meaningful improvement on at least one measure after 12 months. And among those people, more than 80 percent maintained or improved their benefits at 24 months across measures of depressive symptoms, quality of life, and daily functioning.

For those who had experienced the strongest response at 12 months – defined as a 50 percent or greater reduction in symptoms – 92 percent were typically still showing benefit two years in.

"We were shocked that one in five patients was effectively without depressive symptoms at the end of two years," says Conway.

"These results are highly atypical, as most studies of markedly treatment-resistant depression have very poor sustainability of benefit, certainly not at two years."

On average, the patients in this trial had lived with depression for 29 years. Three-quarters were unable to work.

"We believe the sample in this trial represents the sickest treatment-resistant depressed patient sample ever studied in a clinical trial," says Conway.

One of the most exciting findings involved the people who had not benefited from VNS in the first year.

Roughly one-third of those who showed no meaningful benefit at 12 months went on to improve by 24 months. That suggests VNS may take a while to show benefits in some people, but it can help eventually.

It's worth noting the trial was funded by LivaNova, the company that manufactures the VNS device, which has a financial interest in the trial's outcome.

The data are intended to inform a coverage decision by the US Centers for Medicare and Medicaid Services, which currently does not cover the therapy.

The US FDA approved VNS for treatment-resistant depression in 2005, though exactly how it works on depression isn't fully understood.

For now, the results suggest VNS is not a rapid fix and not everyone responds.

That slow onset of antidepressant effects means getting these longer-term results is especially important.

"Seeing results like that for this complicated illness makes me optimistic about the future of this treatment," says Conway.

The study has been published in the International Journal of Neuropsychopharmacology.