კამერიან ტელეფონებამდე — "მხიარული, გიჟური და აბსურდული" ფოტოები კანიდან
ფოტოგრაფი დერეკ რიჯერსი კანის კინოფესტივალს პირველად 1984 წელს ეწვია, როდესაც მას მუსიკალური ჟურნალის, NME-ის დავალებით DJ და რეპერი აფრიკა ბამბაატა სტენ ლათანის ბით სტრიტში (Beat Street) მისი ეპიზოდური როლის რეკლამირებისთვის უნდა გადაეღო. მას შემდეგ, რაც ბრიტანული სუბკულტურის განსაკუთრებული კუთხით წარმოჩენისთვის რიჯერსი ფართოდ ცნობილი გახდა, CNN-სთვის გაგზავნილ მეილში იგი წერს:
"კანში ჩასვლამდე არასდროს მიფიქრია მასზე, ან კინოფესტივალზე. ყოველწლიურად ვისმენდი ტელევიზიით მის შესახებ, მაგრამ ამას ჩემს ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არასდროს ჰქონია".
კანის კინოფესტივალი მსოფლიო კინო ინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფესტივალია, რომელიც 1946 წლიდან იმართება კანში, საფრანგეთში. ფესტივალის მთავარი ჯილდო არის ოქროს პალმის რტო (Palme d’Or), რომელიც წლის საუკეთესო ფილმს გადაეცემა.
ჰელმუტ ნიუტონი მოდელ ჯოსთან ერთად (1988)
რიჯერსმა მოახერხა, დაეფიქსირებინა ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიც იყვნენ ფოტოგრაფი ჰელმუტ ნიუტონი — აქ გადაღებული მოდელ ჯოსთან ერთად, კარლტონის სანაპიროზე, 1988 წელს — თავიანთ ბუნებრივ გარემოში
კანში რიჯერსი კიდევ 11-ჯერ ბრუნდება. მისი თქმით, მას "მხოლოდ ორი ფილმი აქვს ნანახი" — ბით სტრიტი და თადეუს ო'სალივანის დეკემბრის პატარძალი (ის რეჟისორთან ერთად სახელოვნებო სკოლას ეწვია).
"როდესაც ფრანგულ რივიერაზე ხარ და მზე ანათებს, რატომ წახვალ კინოში თუ ვალდებული არ ხარ?" ამის ნაცვლად, რიჯერსი მის თვალწინ გადაშლილ მიმზიდველ და ხანდახან საეჭვო სცენებზე იყო ფოკუსირებული, იღებდა სელებრითებს, ახალგაზრდა მოდელებს, მომავალ მსახიობებსა და კოლეგა ფოტოგრაფებს.
ჯონ უოტერსის ინტერვიუ, კარლტონის სანაპირო (1990)
ფესტივალის გაშუქების განმავლობაში რიჯერსმა მხოლოდ ორი ფილმი ნახა — მისთვის უფრო საინტერესო იყო სანაპიროზე ხეტიალი
სამი ათწლეულის შემდეგ, რიჯერსის არქივიდან 80 ფოტო IDEA-ს მიერ გამოქვეყნებულ წიგნში — კანში (Cannes) აღმოჩნდა. მასში წარმოდგენილი ფესტივალი ბევრი თვალსაზრისით განსხვავდება თანამედროვე სანახაობისგან. წლევანდელი ფესტივალი ძირითადად სოციალური მედიით გადმოიცა (კანის ფესტივალის ოფიციალურ ინსტაგრამს 1.3 მილიონი მიმდევარი ჰყავს, ხოლო TikTok-ზე იგი ათასობით ვიდეოზეა მონიშნული).
რიჯერსის ფოტოებში, რომლებიც 80-იან და 90-იან წლებშია გადაღებული, არც ერთი მობილური ტელეფონი არ ჩანს, ციფრულ კამერებს კი იშვიათად მოკრავთ თვალს. ვარსკვლავური კადრები, პოლიტიკური განცხადებები და მოდის ისტორია — ამ ყველაფერს ტელევიზია და ბეჭდური მედია აშუქებდა.
ჟასმინი, კარლტონის სანაპირო (1988)
დერეკ რიჯერსის ფოტოები კანის კაშკაშა კინოფესტივალის მხიარულ და ხმაურიან მხარეს აჩვენებს
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"მე ყოველთვის ადამიანები და ადამიანური მდგომარეობების შესწავლა მაინტერესებდა" — თქვა რიჯერსმა, რომელმაც თავისი პროფესიული მოვალეობის კვალდაკვალ 80-იანი წლებისა და წინა ათწლეულის დიდი ნაწილი ლონდონელი პანკების, სკინჰედებისა და ახალი რომანტიკოსების აღბეჭდვას მიუძღვნა.
"ჩემთვის კინოფესტივალი რეპორტიორობის პირველი ფართო ასპარეზი იყო, თუმცა აქაც ადამიანები აკეთებდნენ იმავეს, რასაც სხვაგან" — აღნიშნა მან, როდესაც ხსნიდა, როგორ არის წიგნში ჩაქსოვილი ცნობისმოყვარეობა, რომელიც ებმის წითელ ხალიჩაზე მუშაობის ტრადიციული მიდგომის უარყოფას.
"კანის ფესტივალზე უამრავი ცოცხალი კარნავალი და შოუ იდგმება, თითოეული კუთხე დიდებულ შესაძლებლობას ქმნის ფოტოგრაფიისთვის" — თქვა მან. როგორც ფერად, ისე შავ-თეთრ კადრებზე რიჯერსმა ისეთი ცნობილი სახეები აღბეჭდა როგორიცაა კლინტ ისტვუდი, ჰელმუტ ნიუტონი და ჯონ უოტერსი. ასევე, მან გადაიღო ახალბედა მოდელები — მაგალითად ფრენკ რეიდერი, რომელიც ბრილიანტებსა და ბეწვში გამოწყობილი ჩნდება (მის ირგვლივ ყველას უბრალო ჯინსები და მაისურები აცვიათ) — და არტისტები, რომლებიც ზრდასრულთა ფილმების დაჯილდოვებას ესწრებოდნენ. მათ შორის იყო აწ გარდაცვლილი ლოლო ფერარი.
ფრანკი რეიდერი (1992)
რიჯერსს განსაკუთრებით სიამოვნებდა უცნაური კონტრასტების გადაღება, რომლებსაც შემთხვევით გადააწყდებოდა — მაგალითად, მომავალ ვარსკვლავ მოდელ რეიდერს, ბეწვითა და იდაყვამდე ხელთათმანებით შემოსილს, შორტებსა და ჯინსებში გამოწყობილი დამსვენებლების ხალხმრავლობაში
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"იმ წლებში, როდესაც მე ფესტივალს ვესწრებოდი, იგი უფრო და უფრო მასშტაბური ხდებოდა" — თქვა რიჯერსმა. "როდესაც პორნო ვარსკვლავებისთვის დაჯილდოვების ცერემონია იმართებოდა (Hot D’Or’s-ის ჯილდოს 1992-2001 წლებში გასცემდნენ), ეს მეტ სანახაობრივობას სძენდა ფესტივალს და ფოტოგრაფიული თვალსაზრისით საინტერესო კონტრასტს ქმნიდა. როგორც ჩანს, მთავ
არი კინო ფესტივალი ზედმეტად სერიოზულად აღიქვამდა საკუთარ თავს და პორნო ვარსკვლავების შემოყვანამ იგი მეტად გაახალისა".
ელიზაბეტ ბერკლი და პოლ ვერჰოვენი (1995)
დერეკ რიჯერსის ფოტოებში ვარსკვლავებს დღის ნებისმიერ საათზე პაპარაცები ეხვევიან
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
წიგნის მუდმივი გმირები ახალგაზრდა ქალბატონები, ზრდასრული არტისტები და ახალბედა მსახიობები არიან, რომლებიც მეგობრებთან ერთად ან კამერის წინ პოზირებდნენ. ისინი თავს იწონებდნენ და ცდილობდნენ ბრიჯიტ ბარდოს 1953 წლის რევოლუციური დებიუტისთვის მიებაძათ. მაშინ ბრიჯიტი Manina, the Girl in the Bikini-ში იღებდა მონაწილეობას. რიჯერსმა მაყურებლის მზერიდან ყველაფერი გადაიღო, სასაცილო, აღმაშფოთებელიც და ხანდახან აბსოლუტურად სადავოც — მაგალითად, სხვა ფოტოგრაფი, რომელიც გოგონას კაბის ქვეშ უღებდა ფოტოს.
"იმ დროისთვის ესეც შოკისმომგვრელი იყო, ამიტომაც გადავიღე ეს ფოტო" — თქვა მან. "ამ დაუფარავმა თავხედობამ გამაოგნა. დღეს ვინც ამას ჩაიდენს, სამართლიანად აგებს პასუხს პატიმრობით".
იმაზე საუბრისას, რომ ის არასდროს თვლიდა საკუთარ თავს კოლეგებზე მაღლა, რიჯერსმა ისიც ახსენა, რომ მას არასდროს უცდია მათთან ახლო კავშირი ჰქონოდა. წიგნი სრულდება ფოტო-სურათით, რომელზეც რამდენიმე ფოტოგრაფი რიჯერსის ერთ-ერთ ფოტოზე მსჯელობს, მის იქ ყოფნას კი უგულებელყოფენ.
კანის ფოტოგრაფები (1989)
თავის წიგნში დერეკ რიჯერსი აღწერს ფესტივალის პაპარაცების წყურვილს
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"მთელი იმ დროის განმავლობაში, რაც ფესტივალზე გავატარე, მგონი არც ერთ ფოტოგრაფთან არ მისაუბრია" — თქვა მან. "რამდენიმე შემთხვევა იყო, როცა მათ დაუძახიათ, რათა გზა გამეთავისუფლებინა, მაგრამ ამას საუბარს ვერ ვუწოდებთ. ვიცი, ცუდად ჟღერს, მაგრამ მე მათ ვაიგნორებდი. მე კონკურენტუნარიანი და ძალიან ყურადღებიანი ვარ, ხოლო თუკი საუბარს გავაბამ, შესაძლოა კარგი კადრი გამომეპაროს".
აღსანიშნავია, რომ წიგნის განწყობა გარყვნილი და მსუბუქი მგრძნობელობის გამომხატველია. "მე ჩემს საქმეს სერიოზულად ვუდგები, თუმცა ეს წიგნი არ არის განსაკუთრებულად სერიოზული ნამუშევარი" — თქვა რიჯერსმა წიგნის შინაარსის თავისებურებაზე საუბრისას. "ფოტოების უმრავლესობა უაზრო, ხოლო ზოგიერთი უბრალოდ აღმაშფოთებელია. დღესდღეობით, საკუთარი გამოსახულების უფლების (droit à l’image) ფრანგული კანონის გამო რთულია, ადამიანების ფოტო-სურათები მათი ნებართვის გარეშე გაასაჯაროვო, თუმცა წარმოდგენა არ მაქვს როგორ ფუნქციონირებს ეს კანონი კამერიანი ტელეფონების ეპოქაში. ჩემი ფოტოები კი იმას მოწმობს, რამდენი სასაცილო, გიჟური და ამავდროულად აბსურდული რამ ხდებოდა ძველ დროში".
ლეტიცია და ფანი (1992)
რიჯერსმა CNN-ს უთხრა, რომ თავის საქმეს სერიოზულად უდგება, მაგრამ ეს "სერიოზული ფოტოალბომი არ არის"
-
ქალისა და კაცის იმუნური სისტემა განსხვავდება, მაგრამ არა ისე, როგორც გვეგონა ქალისა და კაცის იმუნური სისტემა განსხვავდება, მაგრამ არა ისე, როგორც გვეგონა
გადახედვა
-
პლანეტის დათბობასთან ერთად პეპლები გადაადგილდებიან — ახალი კვლევა პლანეტის დათბობასთან ერთად პეპლები გადაადგილდებიან — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ოკუპირებული ცხინვალი ახალგორელებისთვის ე.წ. საზღვარის კვეთის წესებს ამარტივებს ოკუპირებული ცხინვალი ახალგორელებისთვის ე.წ. საზღვარის კვეთის წესებს ამარტივებს
გადახედვა
-
მარნეულში საწვავის ფასის თვითნებურად გაზრდის საქმეზე გაზის კომპანიის ხელმძღვანელი დააკავეს მარნეულში საწვავის ფასის თვითნებურად გაზრდის საქმეზე გაზის კომპანიის ხელმძღვანელი დააკავეს
გადახედვა
-
იავნანა — ქართული ენის პირველი გაკვეთილი ბულბულის აპლიკაციაშია ხელმისაწვდომი იავნანა — ქართული ენის პირველი გაკვეთილი ბულბულის აპლიკაციაშია ხელმისაწვდომი
-
ირაკლი ყანდაშვილი შსს-ს მოუწოდებს, დადიანიძის ოჯახის ადვოკატ ტარიელ კაკაბაძესთან დაკავშირებული განცხადებები იყოს ზედმიწევნით ზუსტი ირაკლი ყანდაშვილი შსს-ს მოუწოდებს, დადიანიძის ოჯახის ადვოკატ ტარიელ კაკაბაძესთან დაკავშირებული განცხადებები იყოს ზედმიწევნით ზუსტი
გადახედვა
-
ქვიზი: რა უნდა აჩუქო შენს თავს? ქვიზი: რა უნდა აჩუქო შენს თავს?
-
ზვიად ცეცხლაძე ავრცელებს ცრუ და ცილისმწამებლურ ინფორმაციას — პენიტენციური ზვიად ცეცხლაძის წერილზე ზვიად ცეცხლაძე ავრცელებს ცრუ და ცილისმწამებლურ ინფორმაციას — პენიტენციური ზვიად ცეცხლაძის წერილზე
გადახედვა
-
ახალგაზრდობის სააგენტოს ორგანიზებით, საქართველოში ჩინეთის ახალგაზრდული დელეგაცია იმყოფებოდა ახალგაზრდობის სააგენტოს ორგანიზებით, საქართველოში ჩინეთის ახალგაზრდული დელეგაცია იმყოფებოდა
გადახედვა
-
"ვინ არის მარია ზახაროვა?" — შარმანაშვილი რუსეთის საგარეო უწყების წარმომადგენელზე "ვინ არის მარია ზახაროვა?" — შარმანაშვილი რუსეთის საგარეო უწყების წარმომადგენელზე
გადახედვა
-
რუსეთის მოქალაქეს 4 კგ-მდე ნარკოტიკული საშუალება "ალფა-პვპ" შემოჰქონდა — ბრალდებულს 20 წლამდე პატიმრობა ემუქრება რუსეთის მოქალაქეს 4 კგ-მდე ნარკოტიკული საშუალება "ალფა-პვპ" შემოჰქონდა — ბრალდებულს 20 წლამდე პატიმრობა ემუქრება
გადახედვა
-
ფლორიდაში მარჯნის რიფის აღდგენისთვის 1,5 მილიონზე მეტი მარჯნის ემბრიონი გამოიყვანეს ფლორიდაში მარჯნის რიფის აღდგენისთვის 1,5 მილიონზე მეტი მარჯნის ემბრიონი გამოიყვანეს
გადახედვა
-
Sons of Anarchy ახალი სპინოფითა და სიურპრიზით ბრუნდება Sons of Anarchy ახალი სპინოფითა და სიურპრიზით ბრუნდება
გადახედვა
-
Swift-ის გადარჩენა ვერ მოხერხდა — კოსმოსური ტელესკოპი დედამიწაზე ჩამოვარდება Swift-ის გადარჩენა ვერ მოხერხდა — კოსმოსური ტელესკოპი დედამიწაზე ჩამოვარდება
გადახედვა
-
ზახაროვა: ანტირუსული გამოვლინებები საფუძვლიანად უნდა იქნეს გამოძიებული, დამნაშავეები — დასჯილი ზახაროვა: ანტირუსული გამოვლინებები საფუძვლიანად უნდა იქნეს გამოძიებული, დამნაშავეები — დასჯილი
გადახედვა
-
ახალი კვლევა ჰომოს გვარის საზღვრებისა და კლასიფიკაციის გადახედვას გვთავაზობს ახალი კვლევა ჰომოს გვარის საზღვრებისა და კლასიფიკაციის გადახედვას გვთავაზობს
გადახედვა
-
"მონიტორინგი გაუწიეთ სოციალურად დაუცველთა "ბაზის გაწმენდას" — თეონა ჭალიძე სახალხო დამცველს "მონიტორინგი გაუწიეთ სოციალურად დაუცველთა "ბაზის გაწმენდას" — თეონა ჭალიძე სახალხო დამცველს
გადახედვა
-
საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაეროს უშიშროების საბჭოს განცხადებაზე ინფორმაციას ავრცელებს საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაეროს უშიშროების საბჭოს განცხადებაზე ინფორმაციას ავრცელებს
გადახედვა
-
ცნობილია, სად გაიყიდება სასკოლო ფორმები — მისამართების ჩამონათვალი ცნობილია, სად გაიყიდება სასკოლო ფორმები — მისამართების ჩამონათვალი
გადახედვა
-
კახა კალაძე: 10 სექტემბრისთვის ვგეგმავთ, მოძრაობა აღვადგინოთ ჭოველიძის ქუჩის კვეთიდან ე.წ. ელბაქიძის დაღმართამდე კახა კალაძე: 10 სექტემბრისთვის ვგეგმავთ, მოძრაობა აღვადგინოთ ჭოველიძის ქუჩის კვეთიდან ე.წ. ელბაქიძის დაღმართამდე
გადახედვა
-
Global Finance-მა საქართველოს ბანკის მობილბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესოდ დაასახელა Global Finance-მა საქართველოს ბანკის მობილბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესოდ დაასახელა
კომენტარები