კამერიან ტელეფონებამდე — "მხიარული, გიჟური და აბსურდული" ფოტოები კანიდან
ფოტოგრაფი დერეკ რიჯერსი კანის კინოფესტივალს პირველად 1984 წელს ეწვია, როდესაც მას მუსიკალური ჟურნალის, NME-ის დავალებით DJ და რეპერი აფრიკა ბამბაატა სტენ ლათანის ბით სტრიტში (Beat Street) მისი ეპიზოდური როლის რეკლამირებისთვის უნდა გადაეღო. მას შემდეგ, რაც ბრიტანული სუბკულტურის განსაკუთრებული კუთხით წარმოჩენისთვის რიჯერსი ფართოდ ცნობილი გახდა, CNN-სთვის გაგზავნილ მეილში იგი წერს:
"კანში ჩასვლამდე არასდროს მიფიქრია მასზე, ან კინოფესტივალზე. ყოველწლიურად ვისმენდი ტელევიზიით მის შესახებ, მაგრამ ამას ჩემს ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არასდროს ჰქონია".
კანის კინოფესტივალი მსოფლიო კინო ინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფესტივალია, რომელიც 1946 წლიდან იმართება კანში, საფრანგეთში. ფესტივალის მთავარი ჯილდო არის ოქროს პალმის რტო (Palme d’Or), რომელიც წლის საუკეთესო ფილმს გადაეცემა.
ჰელმუტ ნიუტონი მოდელ ჯოსთან ერთად (1988)
რიჯერსმა მოახერხა, დაეფიქსირებინა ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიც იყვნენ ფოტოგრაფი ჰელმუტ ნიუტონი — აქ გადაღებული მოდელ ჯოსთან ერთად, კარლტონის სანაპიროზე, 1988 წელს — თავიანთ ბუნებრივ გარემოში
კანში რიჯერსი კიდევ 11-ჯერ ბრუნდება. მისი თქმით, მას "მხოლოდ ორი ფილმი აქვს ნანახი" — ბით სტრიტი და თადეუს ო'სალივანის დეკემბრის პატარძალი (ის რეჟისორთან ერთად სახელოვნებო სკოლას ეწვია).
"როდესაც ფრანგულ რივიერაზე ხარ და მზე ანათებს, რატომ წახვალ კინოში თუ ვალდებული არ ხარ?" ამის ნაცვლად, რიჯერსი მის თვალწინ გადაშლილ მიმზიდველ და ხანდახან საეჭვო სცენებზე იყო ფოკუსირებული, იღებდა სელებრითებს, ახალგაზრდა მოდელებს, მომავალ მსახიობებსა და კოლეგა ფოტოგრაფებს.
ჯონ უოტერსის ინტერვიუ, კარლტონის სანაპირო (1990)
ფესტივალის გაშუქების განმავლობაში რიჯერსმა მხოლოდ ორი ფილმი ნახა — მისთვის უფრო საინტერესო იყო სანაპიროზე ხეტიალი
სამი ათწლეულის შემდეგ, რიჯერსის არქივიდან 80 ფოტო IDEA-ს მიერ გამოქვეყნებულ წიგნში — კანში (Cannes) აღმოჩნდა. მასში წარმოდგენილი ფესტივალი ბევრი თვალსაზრისით განსხვავდება თანამედროვე სანახაობისგან. წლევანდელი ფესტივალი ძირითადად სოციალური მედიით გადმოიცა (კანის ფესტივალის ოფიციალურ ინსტაგრამს 1.3 მილიონი მიმდევარი ჰყავს, ხოლო TikTok-ზე იგი ათასობით ვიდეოზეა მონიშნული).
რიჯერსის ფოტოებში, რომლებიც 80-იან და 90-იან წლებშია გადაღებული, არც ერთი მობილური ტელეფონი არ ჩანს, ციფრულ კამერებს კი იშვიათად მოკრავთ თვალს. ვარსკვლავური კადრები, პოლიტიკური განცხადებები და მოდის ისტორია — ამ ყველაფერს ტელევიზია და ბეჭდური მედია აშუქებდა.
ჟასმინი, კარლტონის სანაპირო (1988)
დერეკ რიჯერსის ფოტოები კანის კაშკაშა კინოფესტივალის მხიარულ და ხმაურიან მხარეს აჩვენებს
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"მე ყოველთვის ადამიანები და ადამიანური მდგომარეობების შესწავლა მაინტერესებდა" — თქვა რიჯერსმა, რომელმაც თავისი პროფესიული მოვალეობის კვალდაკვალ 80-იანი წლებისა და წინა ათწლეულის დიდი ნაწილი ლონდონელი პანკების, სკინჰედებისა და ახალი რომანტიკოსების აღბეჭდვას მიუძღვნა.
"ჩემთვის კინოფესტივალი რეპორტიორობის პირველი ფართო ასპარეზი იყო, თუმცა აქაც ადამიანები აკეთებდნენ იმავეს, რასაც სხვაგან" — აღნიშნა მან, როდესაც ხსნიდა, როგორ არის წიგნში ჩაქსოვილი ცნობისმოყვარეობა, რომელიც ებმის წითელ ხალიჩაზე მუშაობის ტრადიციული მიდგომის უარყოფას.
"კანის ფესტივალზე უამრავი ცოცხალი კარნავალი და შოუ იდგმება, თითოეული კუთხე დიდებულ შესაძლებლობას ქმნის ფოტოგრაფიისთვის" — თქვა მან. როგორც ფერად, ისე შავ-თეთრ კადრებზე რიჯერსმა ისეთი ცნობილი სახეები აღბეჭდა როგორიცაა კლინტ ისტვუდი, ჰელმუტ ნიუტონი და ჯონ უოტერსი. ასევე, მან გადაიღო ახალბედა მოდელები — მაგალითად ფრენკ რეიდერი, რომელიც ბრილიანტებსა და ბეწვში გამოწყობილი ჩნდება (მის ირგვლივ ყველას უბრალო ჯინსები და მაისურები აცვიათ) — და არტისტები, რომლებიც ზრდასრულთა ფილმების დაჯილდოვებას ესწრებოდნენ. მათ შორის იყო აწ გარდაცვლილი ლოლო ფერარი.
ფრანკი რეიდერი (1992)
რიჯერსს განსაკუთრებით სიამოვნებდა უცნაური კონტრასტების გადაღება, რომლებსაც შემთხვევით გადააწყდებოდა — მაგალითად, მომავალ ვარსკვლავ მოდელ რეიდერს, ბეწვითა და იდაყვამდე ხელთათმანებით შემოსილს, შორტებსა და ჯინსებში გამოწყობილი დამსვენებლების ხალხმრავლობაში
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"იმ წლებში, როდესაც მე ფესტივალს ვესწრებოდი, იგი უფრო და უფრო მასშტაბური ხდებოდა" — თქვა რიჯერსმა. "როდესაც პორნო ვარსკვლავებისთვის დაჯილდოვების ცერემონია იმართებოდა (Hot D’Or’s-ის ჯილდოს 1992-2001 წლებში გასცემდნენ), ეს მეტ სანახაობრივობას სძენდა ფესტივალს და ფოტოგრაფიული თვალსაზრისით საინტერესო კონტრასტს ქმნიდა. როგორც ჩანს, მთავ
არი კინო ფესტივალი ზედმეტად სერიოზულად აღიქვამდა საკუთარ თავს და პორნო ვარსკვლავების შემოყვანამ იგი მეტად გაახალისა".
ელიზაბეტ ბერკლი და პოლ ვერჰოვენი (1995)
დერეკ რიჯერსის ფოტოებში ვარსკვლავებს დღის ნებისმიერ საათზე პაპარაცები ეხვევიან
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
წიგნის მუდმივი გმირები ახალგაზრდა ქალბატონები, ზრდასრული არტისტები და ახალბედა მსახიობები არიან, რომლებიც მეგობრებთან ერთად ან კამერის წინ პოზირებდნენ. ისინი თავს იწონებდნენ და ცდილობდნენ ბრიჯიტ ბარდოს 1953 წლის რევოლუციური დებიუტისთვის მიებაძათ. მაშინ ბრიჯიტი Manina, the Girl in the Bikini-ში იღებდა მონაწილეობას. რიჯერსმა მაყურებლის მზერიდან ყველაფერი გადაიღო, სასაცილო, აღმაშფოთებელიც და ხანდახან აბსოლუტურად სადავოც — მაგალითად, სხვა ფოტოგრაფი, რომელიც გოგონას კაბის ქვეშ უღებდა ფოტოს.
"იმ დროისთვის ესეც შოკისმომგვრელი იყო, ამიტომაც გადავიღე ეს ფოტო" — თქვა მან. "ამ დაუფარავმა თავხედობამ გამაოგნა. დღეს ვინც ამას ჩაიდენს, სამართლიანად აგებს პასუხს პატიმრობით".
იმაზე საუბრისას, რომ ის არასდროს თვლიდა საკუთარ თავს კოლეგებზე მაღლა, რიჯერსმა ისიც ახსენა, რომ მას არასდროს უცდია მათთან ახლო კავშირი ჰქონოდა. წიგნი სრულდება ფოტო-სურათით, რომელზეც რამდენიმე ფოტოგრაფი რიჯერსის ერთ-ერთ ფოტოზე მსჯელობს, მის იქ ყოფნას კი უგულებელყოფენ.
კანის ფოტოგრაფები (1989)
თავის წიგნში დერეკ რიჯერსი აღწერს ფესტივალის პაპარაცების წყურვილს
ფოტო: დერეკ რიჯერსი
"მთელი იმ დროის განმავლობაში, რაც ფესტივალზე გავატარე, მგონი არც ერთ ფოტოგრაფთან არ მისაუბრია" — თქვა მან. "რამდენიმე შემთხვევა იყო, როცა მათ დაუძახიათ, რათა გზა გამეთავისუფლებინა, მაგრამ ამას საუბარს ვერ ვუწოდებთ. ვიცი, ცუდად ჟღერს, მაგრამ მე მათ ვაიგნორებდი. მე კონკურენტუნარიანი და ძალიან ყურადღებიანი ვარ, ხოლო თუკი საუბარს გავაბამ, შესაძლოა კარგი კადრი გამომეპაროს".
აღსანიშნავია, რომ წიგნის განწყობა გარყვნილი და მსუბუქი მგრძნობელობის გამომხატველია. "მე ჩემს საქმეს სერიოზულად ვუდგები, თუმცა ეს წიგნი არ არის განსაკუთრებულად სერიოზული ნამუშევარი" — თქვა რიჯერსმა წიგნის შინაარსის თავისებურებაზე საუბრისას. "ფოტოების უმრავლესობა უაზრო, ხოლო ზოგიერთი უბრალოდ აღმაშფოთებელია. დღესდღეობით, საკუთარი გამოსახულების უფლების (droit à l’image) ფრანგული კანონის გამო რთულია, ადამიანების ფოტო-სურათები მათი ნებართვის გარეშე გაასაჯაროვო, თუმცა წარმოდგენა არ მაქვს როგორ ფუნქციონირებს ეს კანონი კამერიანი ტელეფონების ეპოქაში. ჩემი ფოტოები კი იმას მოწმობს, რამდენი სასაცილო, გიჟური და ამავდროულად აბსურდული რამ ხდებოდა ძველ დროში".
ლეტიცია და ფანი (1992)
რიჯერსმა CNN-ს უთხრა, რომ თავის საქმეს სერიოზულად უდგება, მაგრამ ეს "სერიოზული ფოტოალბომი არ არის"
-
მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან საპატრიარქოს 5 300 000 ლარს გამოუყოფს მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან საპატრიარქოს 5 300 000 ლარს გამოუყოფს
გადახედვა
-
"საქართველოს გაწევრიანების გზას მხარს დავუჭერთ, თუ ხელისუფლება ამჟამინდელი მოქმედების კურსის შეცვლას გადაწყვეტს" — EU-ის წერილი ოპოზიციას "საქართველოს გაწევრიანების გზას მხარს დავუჭერთ, თუ ხელისუფლება ამჟამინდელი მოქმედების კურსის შეცვლას გადაწყვეტს" — EU-ის წერილი ოპოზიციას
გადახედვა
-
ექსპერიმენტის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სიცრუეში დარწმუნება შეგვიძლია ექსპერიმენტის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სიცრუეში დარწმუნება შეგვიძლია
გადახედვა
-
როგორ გახდა საბავშვო ბაღის მასწავლებელი 200 სამეფო პინგვინის მფარველი როგორ გახდა საბავშვო ბაღის მასწავლებელი 200 სამეფო პინგვინის მფარველი
გადახედვა
-
ზღვის დონის მატებამ მოლოდინს გადააჭარბა — ბოლო ათწლეულებში ეს მაჩვენებელი გაორმაგდა ზღვის დონის მატებამ მოლოდინს გადააჭარბა — ბოლო ათწლეულებში ეს მაჩვენებელი გაორმაგდა
გადახედვა
-
ქვიზი: როგორ იცნობ წყლის ცნობილ პეიზაჟებს? ქვიზი: როგორ იცნობ წყლის ცნობილ პეიზაჟებს?
-
აპალაჩის მთებში იმდენი ლითიუმია, რომ მისგან 500 მილიარდი ტელეფონიც კი დამზადდება აპალაჩის მთებში იმდენი ლითიუმია, რომ მისგან 500 მილიარდი ტელეფონიც კი დამზადდება
გადახედვა
-
ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ გამოთქმებს ცხოველებზე? ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ გამოთქმებს ცხოველებზე?
-
წლების განმავლობაში — National Geographic საქართველოს 13 წელი სილქნეტთან ერთად წლების განმავლობაში — National Geographic საქართველოს 13 წელი სილქნეტთან ერთად
-
ჯო უილსონი: “ქართული ოცნების” რეჟიმი მხარს უჭერს თეირანის ტერორისტულ რეჟიმს ჯო უილსონი: “ქართული ოცნების” რეჟიმი მხარს უჭერს თეირანის ტერორისტულ რეჟიმს
გადახედვა
-
Aqualia-მ Global Water Summit 2026-ზე წლის საუკეთესო წყალარინების პროექტის ჯილდო მიიღო Aqualia-მ Global Water Summit 2026-ზე წლის საუკეთესო წყალარინების პროექტის ჯილდო მიიღო
-
ადამ კადიროვის მეგობარმა ავტოავარიაში, სავარაუდოდ, 9 წლის ბავშვი მოკლა ადამ კადიროვის მეგობარმა ავტოავარიაში, სავარაუდოდ, 9 წლის ბავშვი მოკლა
გადახედვა
-
გახდი საქართველოს ბანკის სტიპენდიატი და ისწავლე Miami Ad School-ში სრული დაფინანსებით: რჩევები მადრიდის კამპუსის კოორდინატორისგან გახდი საქართველოს ბანკის სტიპენდიატი და ისწავლე Miami Ad School-ში სრული დაფინანსებით: რჩევები მადრიდის კამპუსის კოორდინატორისგან
-
მიხეილ ყაველაშვილს 8 ქვეყნის ელჩებმა რწმუნებათა სიგელები გადასცეს მიხეილ ყაველაშვილს 8 ქვეყნის ელჩებმა რწმუნებათა სიგელები გადასცეს
გადახედვა
-
ქრთამის აღების ბრალდებით დაკავებული გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილის, ლევან ახობაძის ადვოკატი რაჟდენ კუპრაშვილი იქნება ქრთამის აღების ბრალდებით დაკავებული გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილის, ლევან ახობაძის ადვოკატი რაჟდენ კუპრაშვილი იქნება
გადახედვა
-
სუს: განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილე ლევან ახობაძე დააკავეს სუს: განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილე ლევან ახობაძე დააკავეს
გადახედვა
-
ფაშინიანი: საქართველო სომხეთ-ევროკავშირის ურთიერთობებში გადამწყვეტ როლს ასრულებს ფაშინიანი: საქართველო სომხეთ-ევროკავშირის ურთიერთობებში გადამწყვეტ როლს ასრულებს
გადახედვა
-
თიბისის კონცეპტის მხარდაჭერით ZEG Storytelling Festival გაიმართება თიბისის კონცეპტის მხარდაჭერით ZEG Storytelling Festival გაიმართება
-
2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა 2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა
გადახედვა
-
დიმიტრი ცქიტიშვილი: ისინი [ხელისუფლება] უკვე ტკეპნიან აზრს, რომ საქართველომ უარი უნდა თქვას ევროკავშირზე დიმიტრი ცქიტიშვილი: ისინი [ხელისუფლება] უკვე ტკეპნიან აზრს, რომ საქართველომ უარი უნდა თქვას ევროკავშირზე
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას? ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას?
კომენტარები