ეროვნულმა ბანკმა რეფინანსირების განაკვეთი 1 პროცენტული პუნქტით, 9,5%-მდე გაზარდა, რაც ნიშნავს იმას, რომ 125 ათასამდე მომხმარებელს, რომელთაც კრედიტი რეფინანასირების განაკვეთზე აქვთ მიბმული, სესხის საპროცენტო განაკვეთი 1%-ით გაეზრდება.

ამ საკითხთან დაკავშირებით, კვლევას "საზოგადოება და ბანკები" აქვეყნებს, სადაც ნათქვამია, რომ 2021 წლის პირველი აპრილის მდგომარეობით ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული 124 700 სესხია გაცემული. მათი აბსოლუტური უმრავლესობა რეფინანსირების განაკვეთზეა მიბმული, მთლიანი პორტფელი კი 7,4 მილიარდი ლარის ოდენობისაა.

ორგანიზაციის კვლევის მიხედვით, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სესხები სხვადასხვა ტიპის მიხედვით ასე ნაწილდება:

• 124 700 ხელშეკრულებიდან 36 200 სამომხმარებლო ტიპის სესხია, მოცულობა კი 983,7 მილიონი ლარი. ლარში გაცემული სამომხმარებლო სესხების საშუალო შეწონილმა საპროცენტო განაკვეთმა პირველი აპრილის მდგომარეობთ 13,14% შეადგინა;

• რაოდენობრივად პირველ ადგილზეა უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხები. რეფინანსირების განაკვეთზე პირველი აპრილის მონაცემებით 56 300 სესხია მიბმული, საშუალოდ 10,83%-ში. მთლიანი პორტფელი კი 2736,7 მილიონი ლარია;
• 28 100 ხელშეკრულებაა გაფორმებული ბიზნეს სესხების გასაცემად, რაც პირველ მარტთან შედარებით 600-ით ნაკლებია. მთლიანი პორტფელი 3477,1 მილიონი ლარია. აქედან მცირე და საშუალო ბიზნესის დასაფინანსებლად ბანკებმა 1099,6 მილიონი ლარი გასცეს, საშუალოდ 13,02%-ში. ხოლო მსხვილი ბიზნესი კი პირველი აპრილის მონაცემებით 2377,5 მილიონი ლარით დააკრედიტეს, საშუალო შეწონილ 12,60%-ში;
• ყველაზე მცირე რაოდენობით გაცემულია რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული ავტოსესხი. სულ პირველი აპრილის მონაცემებით 700 ხელშეკრულებაა გაფორმებული. 19,5 მლნ ლარი ბანკებმა საშუალოდ 14,09%-ში გაასესხეს.
• ასევე გაცემულია 3 300 ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული სესხი, რომელთა კონკრეტული მიზნობრიობა უცნობია. ამ სესხების მთლიანი მოცულობა 100,4 მილიონი ლარია.

"საზოგადოება და ბანკების" კვლევაში მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების მიზეზებზეც არის საუბარი და აღნიშნულია, რომ ეროვნული ბანკის მხრიდან რეფინანაისრების განაკვეთის 9,5%-მდე გაზრდა ინფლაციური რისკების ზრდის საპასუხო ნაბიჯია.

"როგორც ჩანს, ეროვნული ბანკი ორი ალტერნატივიდან, ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა და ფასების დონის შენარჩუნება, ამ უკანასკნელს ირჩევს და მონეტარული კომიტეტის დღევანდელი გადაწყვეტილება ამითაა განპირობებული. მიუხედავად იმისა, რომ ერთობლივი მოთხოვნა კვლავ სუსტი რჩება და ეკონომიკის აღდგენისთვის საჭირო ნაბიჯებიც აგვიანებს (ვაქცინაციის პრაქტიკული ჩავარდნა), ინფლაციის მიმდინარე (მარტის) მაჩვენებელი მკვეთრად გაუარესებულია, რამაც, შესაძლოა, სამომავლოდ ეკონომიკის აღდგენის პროცესზე ნეგატიური გავლენა მოახდინოს.

მარტში წლიური ინფლაციის მაჩვენებელი 7,2%-ით განისაზღვრა, სადაც უკვე სრულიად არის ასახული ფასების ზრდის ეფექტი, განსხვავებით წინა მაჩვენებლებისგან, სადაც კომუნალური გადასახადების სუბსიდირების გამო ინფლაციაზე სრული დაწოლა არ აისახებოდა. მიმდინარე მონაცემი საფუძველს იძლევა, რომ ინფლაციური პროცესების და შესაბამისად, ინფლაციური მოლოდინების გაძლიერება გარდაუვალია. განსაკუთრებით მას შემდეგ, გლობალურ ბაზრებზე სურსათისა და ნავთობის ფასების ზრდა დაიწყო, ხოლო მარტში ლარი დოლართან მიმართებაში წინა თვესთან შედარებით 3,6%-ით გაუფასურდა. ინფლაციის საბაზო დონის ეფექტი (სუბსიდირების გამო) გაძლიერებული იქნება მთლიანი წლის მანძილზე, მონეტარული პოლიტიკის წინა სხვდომაზე ინფლაციის საშუალო წლიური მაჩვენებელი 4,5%-ით განსაზღვრული, ხოლო მიმდინარე პროგნოზით 6,5% -ით განისაზღვრება", — ნათქვამია ორგანიზაციის ანგარიშში.

რეფინანსირების განაკვეთის გამკაცრების მთავარი მიზანი ქვეყანაში ფასების სტაბილურობის მიღწევაა. იქიდან გამომდინარე, რომ ფასების ზრდის პროგნოზირებული მონაცემები მიზნობრივ მაჩვენებელს აღემატება, ეროვნული ბანკი პროცენტის ზრდით ქვეყანაში არსებული მოთხოვნის შემცირებას ცდილობს, რის შედეგადაც ინფლაცია უნდა დარეგულირდეს.

საქართველოს ეროვნული ბანკი აღნიშნავს, რომ მიმდინარე ეკონომიკურ პროცესებსა და საფინანსო ბაზრებს უწყვეტ რეჟიმში აკვირდება და ფასების სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს გამოიყენებს. ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის შემდეგი სხდომა 2021 წლის 23 ივნისს ჩატარდება.