საქართველოს საუკუნოვანი ბრძოლა რუსულ დეზინფორმაციასთან
ფოტო: Wikimedia Commons
პრორუსული დეზინფრომაციის წინააღმდეგ მომუშავე ჯგუფი, EU vs Disinformation, კრემლის მიერ გავრცელებული ყალბი ინფორმაციის გამოაშკარავებას ემსახურება. ამ ინიციატივის ფარგლებში ორგანიზაციამ რუსეთის მიერ საქართველოს წინააღმდეგ გაჩაღებული ინფორმაციული ომის ასწლოვანი ისტორია თავის მონაცემთა ბაზაში დაცულ მასალაზე დაყრდნობით მოკლედ მიმოიხილა.
თითქმის ასი წლის წინ, 1920 წლის 16 იანვარს, დემოკრატიული საქართველოს პირველმა ლიდერმა, ნოე ჟორდანიამ, თბილისში წარმოთქმულ სიტყვაში განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა ევროპულ კურსს ირჩევდა. მისი თქმით, საბჭოთა რუსეთმა საქართველოს მთავრობას სამხედრო კავშირი შესთავაზა, რაზეც უარი მიიღო, რადგან მას აღმოსავლეთისკენ ჰქონდა გეზი აღებული, საქართველოს კი — დასავლეთისაკენ.
დამოუკიდებლობა 1918 წელს გამოცხადდა. არჩეულ რეფორმისტულ სოციალისტურ მთავრობას სათავეში ჟორდანია ჩაუდგა. მთავრობამ ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების მოგვარების პრაგმატული გზები დასახა. ავსტრიელი სოციალ-დემოკრატი, კარლ კაუცკი საქართველოს 1920 წლის აგვისტოში ეწვია. ვიზიტის შესახებ შედგენილ მის ანგარიშში აშკარად ჩანს აღფრთოვანება ქართველთა მიღწევებით:
"სოციალიზაციის ქართული ხერხები, მიუხედავად მათი ენერგიულობისა, საკმაოდ თავისუფალნი არიან ზედმეტი დაჩქარებულობისა და მასზე რეაქციის საფრთხისგან. საქართველოს მმართველობა დამყარებულია დემოკრატიაზე, ზუსტად ამიტომ ამ ქვეყანამ შეძლო, თავი აერიდებინა სოციალისტური მმართველობის იმ ფორმისგან, რომელიც ქადაგებს ქვეყნის მთლიანი სამრეწველო ძალის ხისტ ცენტრალიზაციას და მის დაქვემდებარებას ერთ მცირერიცხოვან დიქტატორულ კომიტეტზე, რაც გამორიცხავს ნებისმიერი სახის თვითმმართველობას".
საარჩევნო მასალა საქართველოს 1918 წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნებიდან. ნოე ჟორდანია მთავრობის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
ფოტო: EU vs Disinformation
საქართველოს დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისა და ევროპულ გზაზე სიარულის დაწყების პროცესს თავიდანვე აბრკოლებდა საბჭოთა რუსეთის მმართველობა. ქართველები არამხოლოდ რუსული სამხედრო ძალის შეტევაზე გადმოსვლის საშიშროების წინაშე იდგნენ, არამედ ისინი პირისპირ შეეჯახნენ კომუნისტური პარტიის მიერ გატარებულ აგრესიულ დეზინფორმაციულ კამპანიებსაც. მოსკოვურმა ბოლშევიკურმა გაზეთმა პრავდამ ნოე ჟორდანიას ბრალი დასდო იმაში, რომ მან საქართველო ინგლისს მიჰყიდა:
"ნოე ჟორდანიას, — მიუხედავად იმისა, რომ ის ბრიტანულ იმპერიალიზმს 25 წელია, ერთგულად ემსახურება, — არასოდეს მიუღწევია ამგვარი თავბრუდამხვევი მწვერვალებისთვის. სტუმრად მყოფ ნებისმიერ ინგლისელ გენერალს ის იღებდა იმ იმედით, რომ 'ერთად იმუშავებდნენ', და შემდეგ, ყოველ ჯერზე, მწარედ მოსთქვამდა იმაზე, რომ 'საქართველო იმედგაცრუებულია დიდი ბრიტანეთით'. იმედგაცრუებული იყო თუ არა, მას მაინც უწევდა მათთვის მუშაობა. [...] ტერმინი ანტანტის ლაქიები, შეიძლება, საჯარო გამოსვლებისათვის ზედგამოჭრილ ფრაზასავით ჟღერდეს. თუმცა, როდესაც ვკითხულობთ [ჟორდანიას სიტყვებს], აშკარა ხდება, რომ ეს უბრალო სლოგანი კი არა, 1919 წლისთვის ქართველ სოციალისტთა ისტორიული როლის ზუსტი აღწერაა".
ევროკავშირის აღმოსავლეთის სტრატეგიული კომუნიკაციების ოპერატიული სამუშაო ჯგუფის სადეზინფორმაციო მასალის მონაცემთა ბაზაში საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელებული დეზინფორმაციული შეტევის ასობით შემთხვევა იძებნება. ამ მხრივ, საქართველო — აშშ-სა და უკრაინის შემდეგ — კრემლის ყველაზე საყვარელი სამიზნეა. თემა, რომელიც მუდმივად მეორდება და აქტუალობას არ კარგავს, არის ის, რომ საქართველომ დაკარგა დამოუკიდებლობა; საქართველო აშშ-ის გავლენის ქვეშაა; საქართველო ფეოდალური სამთავროა, რომელიც დასავლეთიდან იმართება; საქართველო თურქეთის მონაა. გარკვეული ვარიაციები კი შეინიშნება, თუმცა ყველა დებულებას ერთი ქვეტექსტი აქვს: საქართველო ჭეშმარიტად დამოუკიდებელი მხოლოდ მაშინ იქნება, როდესაც იგი მოსკოვზე იქნება დამოკიდებული.
1918 წლის დამოუკიდებელი საქართველოს რუკა.
ფოტო: EU vs Disinformation
პრორუსული დეზინფორმაცია ეფუძნება მუდმივ, მყარ ნარატივთა ნაკრებს, რომელიც დეზინფორმაციული რიტორიკისთვის ერთგვარი ყალიბის როლს ასრულებს. საფრთხეში მყოფი დამოუკიდებლობა არის ლეიტმოტივი, რომელიც მარტივად შეიძლება, ნებისმიერ პერიოდს, პოლიტიკურ სიტუაციასა და ქვეყანას მოერგოს. მონაცემთა ბაზაში მრავლად მოიპოვება დეზინფორმაციის შემთხვევები, სადაც საუბარია პოლონეთის, ლიეტუვის, უკრაინის, ლატვიის, საბერძნეთის, ესტონეთის თუ ნატოს ყველა წევრი ქვეყნის დამოუკიდებლობის დაკარგვაზე.
მეოცე საუკუნის დასაწყისში დაარსებულმა საქართველოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ ვერ შეძლო საბჭოთა აგრესიის დაძლევა. თანამედროვე ტერმინებით რომ ვთქვათ, ქვეყნის წინააღმდეგ ჰიბრიდული ომი გაჩაღდა. 1921 წელს თბილისში გასაბჭოებული სომხეთიდან "მოსკოვის კონტროლის ქვეშ არმყოფი" დანაყოფები შემოვიდნენ. იმავე წლის მარტში რუსეთმა საქართველოს ანექსია მოახდინა. მას შემდეგ, რაც 1991 წელს აღიდგინა დამოუკიდებლობა, საქართველო რამდენჯერმე გახდა რუსული აგრესიის მსხვერპლი. ქვეყნის დიდი ნაწილი დღემდე კრემლის კონტროლის ქვეშ რჩება. თუმცა საქართველოს ევროპულ გზაზე სიარულის ნოე ჟორდანიასეული ხედვა 1920 წლიდან დღემდე ცოცხალია.
-
OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5 OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5
გადახედვა
-
სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ
გადახედვა
-
26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება 26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება
გადახედვა
-
საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა
გადახედვა
-
ვინ არიან ComCom-ის ახალი წევრები? ვინ არიან ComCom-ის ახალი წევრები?
გადახედვა
-
"საფარი": "საფარი" ლ. ჭ.-ს მიერ ქალის გაუპატიურების შესაძლო ფაქტზე დაწყებულ საქმეში ჩაერთო "საფარი": "საფარი" ლ. ჭ.-ს მიერ ქალის გაუპატიურების შესაძლო ფაქტზე დაწყებულ საქმეში ჩაერთო
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივიას მარკეტში ბიბლუსის, XS Toys-ისა და პეპელას ვაუჩერები დაემატა საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივიას მარკეტში ბიბლუსის, XS Toys-ისა და პეპელას ვაუჩერები დაემატა
-
POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა
გადახედვა
-
ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“ ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“
გადახედვა
-
არ მოუსმინო მათ, ვინც გეუბნება, რომ უკვე გაიზარდე — გაეცანით მარი სუხიშვილის ინტერვიუს არ მოუსმინო მათ, ვინც გეუბნება, რომ უკვე გაიზარდე — გაეცანით მარი სუხიშვილის ინტერვიუს
-
მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა
გადახედვა
-
Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები
გადახედვა
-
უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს
გადახედვა
-
ილონ მასკი VS სემ ალტმანი: რას გვიყვება სასამართლოში წარმოდგენილი უხერხული დოკუმენტები ილონ მასკი VS სემ ალტმანი: რას გვიყვება სასამართლოში წარმოდგენილი უხერხული დოკუმენტები
გადახედვა
-
სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია
გადახედვა
-
ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში? ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში?
გადახედვა
-
რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა
გადახედვა
-
საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე
გადახედვა
-
ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის
-
პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას
გადახედვა
კომენტარები