აზერბაიჯანული გამოცემა Minval.az-ის ავრცელებს წერილს, სადაც რუსი საჰაერო თავდაცვის კაპიტანი აღიარებს, რომ 2024 წლის 24 დეკემბერს აზერბაიჯანულ Embraer E190 სამგზავრო თვითმფრინავს გროზნოში ცეცხლი რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ბრძანებით გაუხსნეს.

Minval-ის ცნობით, პირმა, რომელიც თავს რუს ოფიცრად აცხადებს, განაცხადა, რომ გასული წლის დეკემბერში მიიღო ბრძანება საჰაერო სამიზნისთვის ცეცხლის გახსნის შესახებ, რომელიც აღმოჩნდა, რომ აზერბაიჯანული ავიახაზები იყო.

Azarbaijan Airlines-ის Embraer 190AR თვითმფრინავი 2024 წლის 25 დეკემბერს ყაზახეთში ჩამოვარდა, მას შემდეგ, რაც ჩეჩნეთის დედაქალაქ გროზნოში ცეცხლი გაუხსნეს. მომხდარის შედეგად 38 ადამიანი დაიღუპა.

აზერბაიჯანის ხელისუფლება რუსეთს ადანაშაულებს, გამოძიება კი მიუთითებს, რომ რუსული Pantsir-S1 საჰაერო თავდაცვის სისტემამ შეცდომით დაუმიზნა თვითმფრინავს უკრაინული დრონის თავდასხმის დროს.

Minval-მა დაწერა, რომ მიიღო სამი აუდიოჩანაწერი, ანონიმური წერილი და ახსნა-განმარტებითი ბარათი რუსეთის საჰაერო თავდაცვის ეკიპაჟის კაპიტან დიმიტრი პალადიჩუკისგან, რომელიც ამტკიცებს, რომ თვითმფრინავის ჩამოგდების ბრძანება თავად გადასცა.

სავარაუდო განმარტებით ბარათში პალადიჩუკმა განაცხადა, რომ მას რუსეთის სამხედრო სარდლობასთან კომუნიკაციის სანდო საშუალება არ ჰქონდა, გარდა მობილური კავშირისა. რადარმა სამიზნე ადგილობრივი დროით დილის 8:11 საათზე აღმოაჩინა, რის შემდეგაც, როგორც ამბობენ, პალადიჩუკს ტელეფონით თვითმფრინავის განადგურება უბრძანეს.

კაპიტანმა განაცხადა, რომ მას შემდეგ, რაც პირველი ჭურვი სამიზნეს ააცილა, მან ხელახლა სროლის ბრძანება გასცა.

Minval წერს, რომ მას არ შეეძლო წერილობითი განცხადების ავთენტიკურობის დადასტურება, მაგრამ შეეძლო ამის გაკეთება სამი გაჟონილი ხმოვანი შეტყობინებისგან, რომელიც ასევე ადასტურებდა თვითმფრინავის ჩამოგდების ბრძანებას.

რუსულმა დამოუკიდებელმა საინფორმაციო სააგენტოებმა Agentsvo-მ და The Insider-მა დაადასტურეს პალადიჩუკის ვინაობა, როგორც საჰაერო თავდაცვის ოფიცრის, რომელიც მსახურობდა სხვადასხვა დანაყოფში, მათ შორის საჰაერო ძალების მე-14 არმიასა და საჰაერო თავდაცვის ძალებში ნოვოსიბირსკში.

The Insider-მა ასევე დაწერა, რომ ჩანაწერი, როგორც ჩანს, ავთენტიკურია და აღნიშნა, რომ გაჟონილ მასალებში ნახსენები თვითმფრინავის სიჩქარე იმაზე მიუთითებს, რომ რუსეთის სარდლობას უნდა სცოდნოდა, რომ სამიზნე დრონი არ იყო.

ინციდენტმა აზერბაიჯანსა და რუსეთს შორის საჯარო დაპირისპირება გამოიწვია. აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მოსკოვი მტკიცებულებების დაფარვაში დაადანაშაულა და ვლადიმერ პუტინი დანაშაულის ღიად არ აღიარებისთვის გააკრიტიკა.

პუტინმა სამძიმარი გამოუცხადა რუსეთის საჰაერო სივრცეში მომხდარ ინციდენტს, თუმცა რუსეთის პასუხისმგებლობა არ აღიარა.

საქმის ახალი დეტალები მაშინ გამოიკვეთა, როდესაც რუსეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობები კვლავ დაიძაბა. 27 ივნისს ეკატერინბურგში მკვლელობის გამოძიების ფარგლებში 50-ზე მეტი აზერბაიჯანელი დააკავეს, რომელთაგან ორი პატიმრობაში გარდაიცვალა.

ბაქომ მათ სიკვდილს "ეთნიკურად მოტივირებული" და "უკანონო" მკვლელობები უწოდა. რამდენიმე დღის შემდეგ, აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ ბაქოში რუსული პროპაგანდისტული სააგენტო "სპუტნიკის" ოფისში რეიდი ჩაატარა და დააკავა ისინი, ვინც, მათი თქმით, რუსი ჯაშუშები არიან.