მთვარის მიზიდულობა: მითები და ფაქტები მთვარის ციკლზე
ფოტო: Getty Images
მთვარის ციკლს შეუძლია...
მართოს რეპროდუქცია
მართალია. მრავალი ცხოველის შემთხვევაში, ეს სამართლიანია. მკბენარა შუყაყისებრნი თავიანთ შეჯვარების ციკლს სავსე მთვარის მიხედვით ასინქრონიზებენ. ისინი ამ დღეებში უფრო მეტს იკბინებიან, რადგან მდედრები ცდილობენ, თავიანთი კვერცხების გასავითარებლად საკმარისი საკვები სისხლი მოაგროვონ. ზღვის ცხოველებიც თავიანთი შეჯვარების ციკლს მთვარის ციკლის მიხედვით ასინქრონებენ. ადამიანებში კი, ქალების მენსტრუაციული ციკლი, როგორც ჩანს, მთვარის 29-დღიან ციკლს იმეორებს, მაგრამ მთვარეს აქვს თუ არა ამაზე გავლენა, კვლავ დავის საგანია.
ჩვენი თვალები მოატყუოს
მართალია. მთვარის შუქის ქვეშ ყველაფერი ბევრად უფრო უცნაურად გამოიყურება. როდესაც სავსე მთვარე ჰორიზონტთანაა, ის ოპტიკურ ილუზიას ქმნის და იმაზე 14%-ით დიდი და 30%-ით კაშკაშა ჩანს, ვიდრე მისი ზენიტში ან ცაზე სხვა ადგილას ყოფნისას. ამას "სუპერმთვარე“ ეწოდება და მიაჩნეულია, რომ მიწისძვრებსა და სხვა უბედურ შემთხვევებს სწორედ მისი დედამიწასთან შედარებით ახლოს ყოფნა იწვევს. თუმცა, დამნაშავე მხოლოდ ჩვენი თვალებია, რომლებიც ოპტიკური ილუზიის გავლენის ქვეშ ექცევიან.
შინაური ცხოველების ჯანმრთელობა დაამძიმოს
მართალია. კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ ძაღლებისა და კატების გადაუდებელი ვეტერინარული დახმარებები მეოთხედით იზრდება სავსე მთვარის პერიოდში. ეს შესაძლოა იმიტომ ხდება, რომ ცხოველები ჰიპერაქტიურები ხდებიან სავსე მთვარის სინათლის ქვეშ. ასევე გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ მთვარიდან წამოსული სინათლის გამო, მათ უფრო მეტი დრო აქვთ ღამის განმავლობაში გარეთ იყვნენ. ეს კი ზრდის მათი დაშავების რისკს..
ნავიგატორი იყოს
ზღვის ორგანიზმები ზღვაში ზემოთ და ქვემოთ გადასაადგილებლად მთვარის შუქს იყენებენ. ისინი ისე გადაადგილდებიან, რომ სინათლის დონე მუდმივი დარჩეს, ამიტომ ღრმა ზღვის არსებებს საშუალება ეძლევათ, უფრო ზემოთ, ნაკლები სიღრმის წყალში ამოვიდნენ და პლანქტონი და წყალმცენარეებით იკვებონ იმ დროს, როდესაც მტაცებლები ნაკლებად აქტიურები არიან. ნეხვის ხოჭოები უფრო სწორ ხაზზე დადიან, როდესაც მთვარე ცაზეა.
თუმცა, არსებობს პოპულარული მითები, რომ
მთვარე იწვევს ანომალიურ ქცევებს
სამაშველო სამსახურები კრიმინალის ზრდას ხშირად აბრალებენ სავსე მთვარეს. საავადმყოფოებში მომუშავე პროფესიონალებსაც კი განუცხადებიათ, რომ სავსე მთვარისას უფრო ხშირია დაზიანება. თუმცა, ამ ეფექტის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. რამდენი კვლევაც ჩატარდა ამაზე, ყველამ კრახი განიცადა - ვერანაირი კავშირი ვერ დაფიქსირდა კრიმინალსა და სავსე მთვარეს შორის.
მთვარე ხალხს აგიჟებს
ექიმები ხშირად აცხადებენ, რომ მენტალური პრობლემების მქონე პაციენტებს სავსე მთვარეობისას უფრო ხშირად ხედავდნენ, ვიდრე სხვა დროს. კანადის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის ფსიქოლოგების კვლევამ ცხადყო, რომ სავსე ან ახალ მთვარეს არანაირი ეფექტი არ ქვს ფსიქოლოგიურ პრობლემებზე. ჯანდაცვის ოფიციალური წარმომადგენლების მიერ გაკეთებული განცხადება ალბათ უფრო მათი ცრურწმენის გამოა, ვიდრე რამე რეალური ეფექტის.
მთვარე მაქციების გამოჩენას იწვევს
ხალხში არსებობს ეს პოპულარული მითი, რომ მგლის მიერ ნაკბენი ადამიანი მგლის მსგავს არსებად გადაიქცევა. მგელი-ადამიანის მითები მეთხუთმეტე საუკუნეში გახშირდა, როდესაც ადამიანებმა ჯადოქრებზე „ნადირობა“ დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმემ უიშვიათესი დაავადებებით (პორფირია, კანის დაავადება) მაქციების არსებობის გამართლება სცადა, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ ისინი არსებობენ ან იცვლებიან სავსემთვარეობისას.
მთვარეს შეუძლია დააჩქაროს მშობიარობა
არსებობს რამდენიმე განცხადება, რომლის მიხედვითაც მთვარიდან წამოსული მიზიდულობის ძალის წყალობით, ქალებში მშობიარობის პროცესი ჩქარდება. მეცნიერები კი ამბობენ, რომ მთვარის გავლენა ადამიანის სხეულზე ძალიან მცირეა. მაგალითად, მათი თქმით, როდესაც დედას შვილი უჭირავს ხელში, ის 12 მილიონჯერ მეტ ძალას აღძრავს შვილზე, ვიდრე მთვარე. კვლევების სერიამ არანაირი კავშირი არ გამოავლინა მთვარის ციკლსა და მშობიარობას შორის.
მთვარე ჯორჯ ბუშს გაპრეზიდენტებაში დაეხმარა
კომენტატორებმა განაცხადეს, რომ მიზეზი, რის გამოც ჯორჯ ბუშმა მოულოდნელი მეორე ტური მოიგო არჩევნებში 2000 წელს, სავსე მთვარის გავლენა იყო ამომრჩევლებზე. თუმცა, დიდი ალბათობით, მისი გამარჯვება აშშ-ს კომპლექსური არჩევნების სისტემის შედეგია.
-
კომპიუტერული სისტემის გატეხისა და 73 000 ლარის უკანონოდ მითვისების ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს კომპიუტერული სისტემის გატეხისა და 73 000 ლარის უკანონოდ მითვისების ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს
გადახედვა
-
New York Times-მა 21-ე საუკუნის 100 საუკეთესო სერიალი დაასახელა — იხილეთ სია New York Times-მა 21-ე საუკუნის 100 საუკეთესო სერიალი დაასახელა — იხილეთ სია
გადახედვა
-
ახალი კვლევის თანახმად, უძილობა ინსულტის გაზრდილ რისკთანაა დაკავშირებული ახალი კვლევის თანახმად, უძილობა ინსულტის გაზრდილ რისკთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი შესახებ მოსახლეობას აფრთხილებს გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი შესახებ მოსახლეობას აფრთხილებს
გადახედვა
-
საიდან ვიცით, რომ ცნობიერები ვართ და რატომ ვერ ვხსნით ცნობიერებას საიდან ვიცით, რომ ცნობიერები ვართ და რატომ ვერ ვხსნით ცნობიერებას
გადახედვა
-
სამადაშვილი: ანტიდემოკრატიული კანონებით ივანიშვილმა საქართველოს EU-ში წევრობა შეუძლებელი გახადა სამადაშვილი: ანტიდემოკრატიული კანონებით ივანიშვილმა საქართველოს EU-ში წევრობა შეუძლებელი გახადა
გადახედვა
-
თეგეტა Farizon—ის სერვისის სტანდარტებს აძლიერებს — გეზის ფილიალმა საერთაშორისო ტრენინგს უმასპინძლა თეგეტა Farizon—ის სერვისის სტანდარტებს აძლიერებს — გეზის ფილიალმა საერთაშორისო ტრენინგს უმასპინძლა
-
თბილისის საჯარო საბავშვო ბაღებში კვების შეზღუდვები მოიხსნა თბილისის საჯარო საბავშვო ბაღებში კვების შეზღუდვები მოიხსნა
გადახედვა
-
POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ
გადახედვა
-
სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსი ლეგენდა დაიწყო — ყველაფერი, რაც უნდა იცოდე სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსი ლეგენდა დაიწყო — ყველაფერი, რაც უნდა იცოდე
გადახედვა
-
კახეთში გზების მშენებლობისთვის საქართველო AIIB-სგან €158.5 მლნ-იან სესხს მიიღებს კახეთში გზების მშენებლობისთვის საქართველო AIIB-სგან €158.5 მლნ-იან სესხს მიიღებს
გადახედვა
-
არტემ გრიბული: მე და ანასტასია ზინოვკინას არ გვაძლევენ დაქორწინების საშუალებას არტემ გრიბული: მე და ანასტასია ზინოვკინას არ გვაძლევენ დაქორწინების საშუალებას
გადახედვა
-
ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი
გადახედვა
-
BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა
გადახედვა
-
AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა
გადახედვა
-
YouTube, TikTok, Meta და X ფილმ მასკის რეკლამის განთავსებაზე უარს ამბობენ YouTube, TikTok, Meta და X ფილმ მასკის რეკლამის განთავსებაზე უარს ამბობენ
გადახედვა
-
ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან
გადახედვა
-
შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი? შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი?
გადახედვა
-
MTV დაჯილდოების ცერემონია მადონას ტრიუმფით დასრულდა — ნახეთ გამარჯვებულთა სია MTV დაჯილდოების ცერემონია მადონას ტრიუმფით დასრულდა — ნახეთ გამარჯვებულთა სია
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა

კომენტარები