მთვარის მიზიდულობა: მითები და ფაქტები მთვარის ციკლზე
ფოტო: Getty Images
მთვარის ციკლს შეუძლია...
მართოს რეპროდუქცია
მართალია. მრავალი ცხოველის შემთხვევაში, ეს სამართლიანია. მკბენარა შუყაყისებრნი თავიანთ შეჯვარების ციკლს სავსე მთვარის მიხედვით ასინქრონიზებენ. ისინი ამ დღეებში უფრო მეტს იკბინებიან, რადგან მდედრები ცდილობენ, თავიანთი კვერცხების გასავითარებლად საკმარისი საკვები სისხლი მოაგროვონ. ზღვის ცხოველებიც თავიანთი შეჯვარების ციკლს მთვარის ციკლის მიხედვით ასინქრონებენ. ადამიანებში კი, ქალების მენსტრუაციული ციკლი, როგორც ჩანს, მთვარის 29-დღიან ციკლს იმეორებს, მაგრამ მთვარეს აქვს თუ არა ამაზე გავლენა, კვლავ დავის საგანია.
ჩვენი თვალები მოატყუოს
მართალია. მთვარის შუქის ქვეშ ყველაფერი ბევრად უფრო უცნაურად გამოიყურება. როდესაც სავსე მთვარე ჰორიზონტთანაა, ის ოპტიკურ ილუზიას ქმნის და იმაზე 14%-ით დიდი და 30%-ით კაშკაშა ჩანს, ვიდრე მისი ზენიტში ან ცაზე სხვა ადგილას ყოფნისას. ამას "სუპერმთვარე“ ეწოდება და მიაჩნეულია, რომ მიწისძვრებსა და სხვა უბედურ შემთხვევებს სწორედ მისი დედამიწასთან შედარებით ახლოს ყოფნა იწვევს. თუმცა, დამნაშავე მხოლოდ ჩვენი თვალებია, რომლებიც ოპტიკური ილუზიის გავლენის ქვეშ ექცევიან.
შინაური ცხოველების ჯანმრთელობა დაამძიმოს
მართალია. კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ ძაღლებისა და კატების გადაუდებელი ვეტერინარული დახმარებები მეოთხედით იზრდება სავსე მთვარის პერიოდში. ეს შესაძლოა იმიტომ ხდება, რომ ცხოველები ჰიპერაქტიურები ხდებიან სავსე მთვარის სინათლის ქვეშ. ასევე გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ მთვარიდან წამოსული სინათლის გამო, მათ უფრო მეტი დრო აქვთ ღამის განმავლობაში გარეთ იყვნენ. ეს კი ზრდის მათი დაშავების რისკს..
ნავიგატორი იყოს
ზღვის ორგანიზმები ზღვაში ზემოთ და ქვემოთ გადასაადგილებლად მთვარის შუქს იყენებენ. ისინი ისე გადაადგილდებიან, რომ სინათლის დონე მუდმივი დარჩეს, ამიტომ ღრმა ზღვის არსებებს საშუალება ეძლევათ, უფრო ზემოთ, ნაკლები სიღრმის წყალში ამოვიდნენ და პლანქტონი და წყალმცენარეებით იკვებონ იმ დროს, როდესაც მტაცებლები ნაკლებად აქტიურები არიან. ნეხვის ხოჭოები უფრო სწორ ხაზზე დადიან, როდესაც მთვარე ცაზეა.
თუმცა, არსებობს პოპულარული მითები, რომ
მთვარე იწვევს ანომალიურ ქცევებს
სამაშველო სამსახურები კრიმინალის ზრდას ხშირად აბრალებენ სავსე მთვარეს. საავადმყოფოებში მომუშავე პროფესიონალებსაც კი განუცხადებიათ, რომ სავსე მთვარისას უფრო ხშირია დაზიანება. თუმცა, ამ ეფექტის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. რამდენი კვლევაც ჩატარდა ამაზე, ყველამ კრახი განიცადა - ვერანაირი კავშირი ვერ დაფიქსირდა კრიმინალსა და სავსე მთვარეს შორის.
მთვარე ხალხს აგიჟებს
ექიმები ხშირად აცხადებენ, რომ მენტალური პრობლემების მქონე პაციენტებს სავსე მთვარეობისას უფრო ხშირად ხედავდნენ, ვიდრე სხვა დროს. კანადის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის ფსიქოლოგების კვლევამ ცხადყო, რომ სავსე ან ახალ მთვარეს არანაირი ეფექტი არ ქვს ფსიქოლოგიურ პრობლემებზე. ჯანდაცვის ოფიციალური წარმომადგენლების მიერ გაკეთებული განცხადება ალბათ უფრო მათი ცრურწმენის გამოა, ვიდრე რამე რეალური ეფექტის.
მთვარე მაქციების გამოჩენას იწვევს
ხალხში არსებობს ეს პოპულარული მითი, რომ მგლის მიერ ნაკბენი ადამიანი მგლის მსგავს არსებად გადაიქცევა. მგელი-ადამიანის მითები მეთხუთმეტე საუკუნეში გახშირდა, როდესაც ადამიანებმა ჯადოქრებზე „ნადირობა“ დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმემ უიშვიათესი დაავადებებით (პორფირია, კანის დაავადება) მაქციების არსებობის გამართლება სცადა, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ ისინი არსებობენ ან იცვლებიან სავსემთვარეობისას.
მთვარეს შეუძლია დააჩქაროს მშობიარობა
არსებობს რამდენიმე განცხადება, რომლის მიხედვითაც მთვარიდან წამოსული მიზიდულობის ძალის წყალობით, ქალებში მშობიარობის პროცესი ჩქარდება. მეცნიერები კი ამბობენ, რომ მთვარის გავლენა ადამიანის სხეულზე ძალიან მცირეა. მაგალითად, მათი თქმით, როდესაც დედას შვილი უჭირავს ხელში, ის 12 მილიონჯერ მეტ ძალას აღძრავს შვილზე, ვიდრე მთვარე. კვლევების სერიამ არანაირი კავშირი არ გამოავლინა მთვარის ციკლსა და მშობიარობას შორის.
მთვარე ჯორჯ ბუშს გაპრეზიდენტებაში დაეხმარა
კომენტატორებმა განაცხადეს, რომ მიზეზი, რის გამოც ჯორჯ ბუშმა მოულოდნელი მეორე ტური მოიგო არჩევნებში 2000 წელს, სავსე მთვარის გავლენა იყო ამომრჩევლებზე. თუმცა, დიდი ალბათობით, მისი გამარჯვება აშშ-ს კომპლექსური არჩევნების სისტემის შედეგია.
-
ირანის ელჩი საქართველოში: მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის განმავლობაში ირანს არასოდეს განუხორციელებია აგრესია მეზობელი ქვეყნების ტერიტორიის წინააღმდეგ ირანის ელჩი საქართველოში: მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის განმავლობაში ირანს არასოდეს განუხორციელებია აგრესია მეზობელი ქვეყნების ტერიტორიის წინააღმდეგ
გადახედვა
-
ფიზიკოსებმა აღმოაჩინეს, როგორ "იღებს გადაწყვეტილებებს" ლორწოვანი სოკო ტვინის გარეშე ფიზიკოსებმა აღმოაჩინეს, როგორ "იღებს გადაწყვეტილებებს" ლორწოვანი სოკო ტვინის გარეშე
გადახედვა
-
რატომაა წყალი თხევადი? — მოლეკულათშორისი ძალების საიდუმლო რატომაა წყალი თხევადი? — მოლეკულათშორისი ძალების საიდუმლო
-
რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ნიკოლ ფაშინიანს არჩევნებში გამარჯვება მიულოცა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ნიკოლ ფაშინიანს არჩევნებში გამარჯვება მიულოცა
გადახედვა
-
დავით თარხან-მოურავი: საქართველოც ამერიკული ქვეყანაა, რუსეთი დამარცხდა ანუ ამერიკა ამარცხებს მას დავით თარხან-მოურავი: საქართველოც ამერიკული ქვეყანაა, რუსეთი დამარცხდა ანუ ამერიკა ამარცხებს მას
გადახედვა
-
LGBTQ+ თემატიკის გამო რუსეთმა ცნობილი ფილმები აკრძალა LGBTQ+ თემატიკის გამო რუსეთმა ცნობილი ფილმები აკრძალა
გადახედვა
-
პირველად ისტორიაში: ხელოვნური ინტელექტის შექმნილი ვაქცინა ადამიანებზე გამოცადეს პირველად ისტორიაში: ხელოვნური ინტელექტის შექმნილი ვაქცინა ადამიანებზე გამოცადეს
გადახედვა
-
ზღვის კიტრის სხეულის მოკვეთილი ნაწილები სიცოცხლეს წლობით აგრძელებს — კვლევა ზღვის კიტრის სხეულის მოკვეთილი ნაწილები სიცოცხლეს წლობით აგრძელებს — კვლევა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ლაბორატორიაში რადიოაქტიური ნალექების სიმულაცია შექმნეს — კვლევა მეცნიერებმა ლაბორატორიაში რადიოაქტიური ნალექების სიმულაცია შექმნეს — კვლევა
გადახედვა
-
"პატარა წითელი წერტილები" შეიძლება ერთგვარ ვარსკვლავებში მოქცეული შავი ხვრელები იყოს "პატარა წითელი წერტილები" შეიძლება ერთგვარ ვარსკვლავებში მოქცეული შავი ხვრელები იყოს
გადახედვა
-
შეხვედრის მიზანია, გამოსწორდეს გარემოებები, რომლებმაც უვიზოს შეჩერებამდე მიგვიყვანა — მარკუს ლამერტი 11 ივნისის შეხვედრაზე შეხვედრის მიზანია, გამოსწორდეს გარემოებები, რომლებმაც უვიზოს შეჩერებამდე მიგვიყვანა — მარკუს ლამერტი 11 ივნისის შეხვედრაზე
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, ვორკშოპი SME ლიდერობა: სწრაფი ნაბიჯებით, დიდ გზაზე გაიმართა საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, ვორკშოპი SME ლიდერობა: სწრაფი ნაბიჯებით, დიდ გზაზე გაიმართა
-
პირველი არხი: "არასრულწლოვანის გულისწასვლა პავილიონში მყოფმა პირველი არხის თანამშრომლებმა ვერ დააფიქსირეს" პირველი არხი: "არასრულწლოვანის გულისწასვლა პავილიონში მყოფმა პირველი არხის თანამშრომლებმა ვერ დააფიქსირეს"
გადახედვა
-
ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრი სამხედრო ხარჯებთან დაკავშირებული უთანხმოების გამო გადადგა ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრი სამხედრო ხარჯებთან დაკავშირებული უთანხმოების გამო გადადგა
გადახედვა
-
გასავარჯიშებელი პაემნები — რატომ ირჩევს Gen Z მიზანმიმართულად არამიმზიდველ პარტნიორებს? გასავარჯიშებელი პაემნები — რატომ ირჩევს Gen Z მიზანმიმართულად არამიმზიდველ პარტნიორებს?
გადახედვა
-
კვლევა: რუსეთის ეკონომიკური რეზერვები ამოიწურა კვლევა: რუსეთის ეკონომიკური რეზერვები ამოიწურა
გადახედვა
-
"სიმღერის აკადემია" აცხადებს, რომ სცენის განათების და ხმამაღალი მუსიკის გამო გულწასული არასრულწლოვანი ვერ შენიშნეს "სიმღერის აკადემია" აცხადებს, რომ სცენის განათების და ხმამაღალი მუსიკის გამო გულწასული არასრულწლოვანი ვერ შენიშნეს
გადახედვა
-
კანადაში 16 წლამდე მოზარდებისთვის სოცმედიის ანგარიშებს კრძალავენ კანადაში 16 წლამდე მოზარდებისთვის სოცმედიის ანგარიშებს კრძალავენ
გადახედვა
-
სტამბოლში ნარკოტიკებთან დაკავებულ საქმეზე 22 პირი დააკავეს — მათ შორის არიან ბერენ საათი და ქენან დოღულუ სტამბოლში ნარკოტიკებთან დაკავებულ საქმეზე 22 პირი დააკავეს — მათ შორის არიან ბერენ საათი და ქენან დოღულუ
გადახედვა
-
შესაძლოა, ხელოვნური ინტელექტი გადაშენების პირას მყოფ სახეობებს დაეხმაროს შესაძლოა, ხელოვნური ინტელექტი გადაშენების პირას მყოფ სახეობებს დაეხმაროს
გადახედვა
-
TI: "ოცნების" დეპუტატ გიორგი ჭყონიას კომპანიას ₾1.3 მლრდ-ზე მეტი ღირებულების ტენდერი აქვს მოგებული TI: "ოცნების" დეპუტატ გიორგი ჭყონიას კომპანიას ₾1.3 მლრდ-ზე მეტი ღირებულების ტენდერი აქვს მოგებული
გადახედვა

კომენტარები