მთვარის მიზიდულობა: მითები და ფაქტები მთვარის ციკლზე
ფოტო: Getty Images
მთვარის ციკლს შეუძლია...
მართოს რეპროდუქცია
მართალია. მრავალი ცხოველის შემთხვევაში, ეს სამართლიანია. მკბენარა შუყაყისებრნი თავიანთ შეჯვარების ციკლს სავსე მთვარის მიხედვით ასინქრონიზებენ. ისინი ამ დღეებში უფრო მეტს იკბინებიან, რადგან მდედრები ცდილობენ, თავიანთი კვერცხების გასავითარებლად საკმარისი საკვები სისხლი მოაგროვონ. ზღვის ცხოველებიც თავიანთი შეჯვარების ციკლს მთვარის ციკლის მიხედვით ასინქრონებენ. ადამიანებში კი, ქალების მენსტრუაციული ციკლი, როგორც ჩანს, მთვარის 29-დღიან ციკლს იმეორებს, მაგრამ მთვარეს აქვს თუ არა ამაზე გავლენა, კვლავ დავის საგანია.
ჩვენი თვალები მოატყუოს
მართალია. მთვარის შუქის ქვეშ ყველაფერი ბევრად უფრო უცნაურად გამოიყურება. როდესაც სავსე მთვარე ჰორიზონტთანაა, ის ოპტიკურ ილუზიას ქმნის და იმაზე 14%-ით დიდი და 30%-ით კაშკაშა ჩანს, ვიდრე მისი ზენიტში ან ცაზე სხვა ადგილას ყოფნისას. ამას "სუპერმთვარე“ ეწოდება და მიაჩნეულია, რომ მიწისძვრებსა და სხვა უბედურ შემთხვევებს სწორედ მისი დედამიწასთან შედარებით ახლოს ყოფნა იწვევს. თუმცა, დამნაშავე მხოლოდ ჩვენი თვალებია, რომლებიც ოპტიკური ილუზიის გავლენის ქვეშ ექცევიან.
შინაური ცხოველების ჯანმრთელობა დაამძიმოს
მართალია. კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ ძაღლებისა და კატების გადაუდებელი ვეტერინარული დახმარებები მეოთხედით იზრდება სავსე მთვარის პერიოდში. ეს შესაძლოა იმიტომ ხდება, რომ ცხოველები ჰიპერაქტიურები ხდებიან სავსე მთვარის სინათლის ქვეშ. ასევე გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ მთვარიდან წამოსული სინათლის გამო, მათ უფრო მეტი დრო აქვთ ღამის განმავლობაში გარეთ იყვნენ. ეს კი ზრდის მათი დაშავების რისკს..
ნავიგატორი იყოს
ზღვის ორგანიზმები ზღვაში ზემოთ და ქვემოთ გადასაადგილებლად მთვარის შუქს იყენებენ. ისინი ისე გადაადგილდებიან, რომ სინათლის დონე მუდმივი დარჩეს, ამიტომ ღრმა ზღვის არსებებს საშუალება ეძლევათ, უფრო ზემოთ, ნაკლები სიღრმის წყალში ამოვიდნენ და პლანქტონი და წყალმცენარეებით იკვებონ იმ დროს, როდესაც მტაცებლები ნაკლებად აქტიურები არიან. ნეხვის ხოჭოები უფრო სწორ ხაზზე დადიან, როდესაც მთვარე ცაზეა.
თუმცა, არსებობს პოპულარული მითები, რომ
მთვარე იწვევს ანომალიურ ქცევებს
სამაშველო სამსახურები კრიმინალის ზრდას ხშირად აბრალებენ სავსე მთვარეს. საავადმყოფოებში მომუშავე პროფესიონალებსაც კი განუცხადებიათ, რომ სავსე მთვარისას უფრო ხშირია დაზიანება. თუმცა, ამ ეფექტის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. რამდენი კვლევაც ჩატარდა ამაზე, ყველამ კრახი განიცადა - ვერანაირი კავშირი ვერ დაფიქსირდა კრიმინალსა და სავსე მთვარეს შორის.
მთვარე ხალხს აგიჟებს
ექიმები ხშირად აცხადებენ, რომ მენტალური პრობლემების მქონე პაციენტებს სავსე მთვარეობისას უფრო ხშირად ხედავდნენ, ვიდრე სხვა დროს. კანადის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის ფსიქოლოგების კვლევამ ცხადყო, რომ სავსე ან ახალ მთვარეს არანაირი ეფექტი არ ქვს ფსიქოლოგიურ პრობლემებზე. ჯანდაცვის ოფიციალური წარმომადგენლების მიერ გაკეთებული განცხადება ალბათ უფრო მათი ცრურწმენის გამოა, ვიდრე რამე რეალური ეფექტის.
მთვარე მაქციების გამოჩენას იწვევს
ხალხში არსებობს ეს პოპულარული მითი, რომ მგლის მიერ ნაკბენი ადამიანი მგლის მსგავს არსებად გადაიქცევა. მგელი-ადამიანის მითები მეთხუთმეტე საუკუნეში გახშირდა, როდესაც ადამიანებმა ჯადოქრებზე „ნადირობა“ დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმემ უიშვიათესი დაავადებებით (პორფირია, კანის დაავადება) მაქციების არსებობის გამართლება სცადა, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ ისინი არსებობენ ან იცვლებიან სავსემთვარეობისას.
მთვარეს შეუძლია დააჩქაროს მშობიარობა
არსებობს რამდენიმე განცხადება, რომლის მიხედვითაც მთვარიდან წამოსული მიზიდულობის ძალის წყალობით, ქალებში მშობიარობის პროცესი ჩქარდება. მეცნიერები კი ამბობენ, რომ მთვარის გავლენა ადამიანის სხეულზე ძალიან მცირეა. მაგალითად, მათი თქმით, როდესაც დედას შვილი უჭირავს ხელში, ის 12 მილიონჯერ მეტ ძალას აღძრავს შვილზე, ვიდრე მთვარე. კვლევების სერიამ არანაირი კავშირი არ გამოავლინა მთვარის ციკლსა და მშობიარობას შორის.
მთვარე ჯორჯ ბუშს გაპრეზიდენტებაში დაეხმარა
კომენტატორებმა განაცხადეს, რომ მიზეზი, რის გამოც ჯორჯ ბუშმა მოულოდნელი მეორე ტური მოიგო არჩევნებში 2000 წელს, სავსე მთვარის გავლენა იყო ამომრჩევლებზე. თუმცა, დიდი ალბათობით, მისი გამარჯვება აშშ-ს კომპლექსური არჩევნების სისტემის შედეგია.
-
სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება
გადახედვა
-
საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა
გადახედვა
-
რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა
გადახედვა
-
როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის ტერმინალით გადახდისას, შოპინგისა და კვების ობიექტებში Student card-ისა და sCool card-ის სპეციალური შეთავაზებებით ისარგებლებთ საქართველოს ბანკის ტერმინალით გადახდისას, შოპინგისა და კვების ობიექტებში Student card-ისა და sCool card-ის სპეციალური შეთავაზებებით ისარგებლებთ
-
პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა
გადახედვა
-
სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო
გადახედვა
-
შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა
გადახედვა
-
პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს
გადახედვა
-
ოპერის თეატრთან მდებარე მშენებარე კომპლექსიდან მუშა გადმოვარდა და გარდაიცვალა ოპერის თეატრთან მდებარე მშენებარე კომპლექსიდან მუშა გადმოვარდა და გარდაიცვალა
გადახედვა
-
სუს: სხვისი კუთვნილი 18 000-ზე მეტი კვ/მ მიწის $1.2 მლნ-ად გაყიდვის მცდელობისას 1 პირი დააკავეს სუს: სხვისი კუთვნილი 18 000-ზე მეტი კვ/მ მიწის $1.2 მლნ-ად გაყიდვის მცდელობისას 1 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ
გადახედვა
-
AI კომპანია პირატული წიგნების გამოყენებისთვის ავტორებსა და გამომცემლებს $1.5 მილიარდს გადაუხდის AI კომპანია პირატული წიგნების გამოყენებისთვის ავტორებსა და გამომცემლებს $1.5 მილიარდს გადაუხდის
გადახედვა
-
"გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს "გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს
გადახედვა
-
ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს
გადახედვა
-
საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია
გადახედვა
-
საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება
გადახედვა
-
შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ქვეწარმავალი ფოტოთი ქვიზი: გამოიცანი ქვეწარმავალი ფოტოთი

კომენტარები