მთვარის მიზიდულობა: მითები და ფაქტები მთვარის ციკლზე
ფოტო: Getty Images
მთვარის ციკლს შეუძლია...
მართოს რეპროდუქცია
მართალია. მრავალი ცხოველის შემთხვევაში, ეს სამართლიანია. მკბენარა შუყაყისებრნი თავიანთ შეჯვარების ციკლს სავსე მთვარის მიხედვით ასინქრონიზებენ. ისინი ამ დღეებში უფრო მეტს იკბინებიან, რადგან მდედრები ცდილობენ, თავიანთი კვერცხების გასავითარებლად საკმარისი საკვები სისხლი მოაგროვონ. ზღვის ცხოველებიც თავიანთი შეჯვარების ციკლს მთვარის ციკლის მიხედვით ასინქრონებენ. ადამიანებში კი, ქალების მენსტრუაციული ციკლი, როგორც ჩანს, მთვარის 29-დღიან ციკლს იმეორებს, მაგრამ მთვარეს აქვს თუ არა ამაზე გავლენა, კვლავ დავის საგანია.
ჩვენი თვალები მოატყუოს
მართალია. მთვარის შუქის ქვეშ ყველაფერი ბევრად უფრო უცნაურად გამოიყურება. როდესაც სავსე მთვარე ჰორიზონტთანაა, ის ოპტიკურ ილუზიას ქმნის და იმაზე 14%-ით დიდი და 30%-ით კაშკაშა ჩანს, ვიდრე მისი ზენიტში ან ცაზე სხვა ადგილას ყოფნისას. ამას "სუპერმთვარე“ ეწოდება და მიაჩნეულია, რომ მიწისძვრებსა და სხვა უბედურ შემთხვევებს სწორედ მისი დედამიწასთან შედარებით ახლოს ყოფნა იწვევს. თუმცა, დამნაშავე მხოლოდ ჩვენი თვალებია, რომლებიც ოპტიკური ილუზიის გავლენის ქვეშ ექცევიან.
შინაური ცხოველების ჯანმრთელობა დაამძიმოს
მართალია. კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ ძაღლებისა და კატების გადაუდებელი ვეტერინარული დახმარებები მეოთხედით იზრდება სავსე მთვარის პერიოდში. ეს შესაძლოა იმიტომ ხდება, რომ ცხოველები ჰიპერაქტიურები ხდებიან სავსე მთვარის სინათლის ქვეშ. ასევე გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ მთვარიდან წამოსული სინათლის გამო, მათ უფრო მეტი დრო აქვთ ღამის განმავლობაში გარეთ იყვნენ. ეს კი ზრდის მათი დაშავების რისკს..
ნავიგატორი იყოს
ზღვის ორგანიზმები ზღვაში ზემოთ და ქვემოთ გადასაადგილებლად მთვარის შუქს იყენებენ. ისინი ისე გადაადგილდებიან, რომ სინათლის დონე მუდმივი დარჩეს, ამიტომ ღრმა ზღვის არსებებს საშუალება ეძლევათ, უფრო ზემოთ, ნაკლები სიღრმის წყალში ამოვიდნენ და პლანქტონი და წყალმცენარეებით იკვებონ იმ დროს, როდესაც მტაცებლები ნაკლებად აქტიურები არიან. ნეხვის ხოჭოები უფრო სწორ ხაზზე დადიან, როდესაც მთვარე ცაზეა.
თუმცა, არსებობს პოპულარული მითები, რომ
მთვარე იწვევს ანომალიურ ქცევებს
სამაშველო სამსახურები კრიმინალის ზრდას ხშირად აბრალებენ სავსე მთვარეს. საავადმყოფოებში მომუშავე პროფესიონალებსაც კი განუცხადებიათ, რომ სავსე მთვარისას უფრო ხშირია დაზიანება. თუმცა, ამ ეფექტის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. რამდენი კვლევაც ჩატარდა ამაზე, ყველამ კრახი განიცადა - ვერანაირი კავშირი ვერ დაფიქსირდა კრიმინალსა და სავსე მთვარეს შორის.
მთვარე ხალხს აგიჟებს
ექიმები ხშირად აცხადებენ, რომ მენტალური პრობლემების მქონე პაციენტებს სავსე მთვარეობისას უფრო ხშირად ხედავდნენ, ვიდრე სხვა დროს. კანადის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის ფსიქოლოგების კვლევამ ცხადყო, რომ სავსე ან ახალ მთვარეს არანაირი ეფექტი არ ქვს ფსიქოლოგიურ პრობლემებზე. ჯანდაცვის ოფიციალური წარმომადგენლების მიერ გაკეთებული განცხადება ალბათ უფრო მათი ცრურწმენის გამოა, ვიდრე რამე რეალური ეფექტის.
მთვარე მაქციების გამოჩენას იწვევს
ხალხში არსებობს ეს პოპულარული მითი, რომ მგლის მიერ ნაკბენი ადამიანი მგლის მსგავს არსებად გადაიქცევა. მგელი-ადამიანის მითები მეთხუთმეტე საუკუნეში გახშირდა, როდესაც ადამიანებმა ჯადოქრებზე „ნადირობა“ დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმემ უიშვიათესი დაავადებებით (პორფირია, კანის დაავადება) მაქციების არსებობის გამართლება სცადა, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ ისინი არსებობენ ან იცვლებიან სავსემთვარეობისას.
მთვარეს შეუძლია დააჩქაროს მშობიარობა
არსებობს რამდენიმე განცხადება, რომლის მიხედვითაც მთვარიდან წამოსული მიზიდულობის ძალის წყალობით, ქალებში მშობიარობის პროცესი ჩქარდება. მეცნიერები კი ამბობენ, რომ მთვარის გავლენა ადამიანის სხეულზე ძალიან მცირეა. მაგალითად, მათი თქმით, როდესაც დედას შვილი უჭირავს ხელში, ის 12 მილიონჯერ მეტ ძალას აღძრავს შვილზე, ვიდრე მთვარე. კვლევების სერიამ არანაირი კავშირი არ გამოავლინა მთვარის ციკლსა და მშობიარობას შორის.
მთვარე ჯორჯ ბუშს გაპრეზიდენტებაში დაეხმარა
კომენტატორებმა განაცხადეს, რომ მიზეზი, რის გამოც ჯორჯ ბუშმა მოულოდნელი მეორე ტური მოიგო არჩევნებში 2000 წელს, სავსე მთვარის გავლენა იყო ამომრჩევლებზე. თუმცა, დიდი ალბათობით, მისი გამარჯვება აშშ-ს კომპლექსური არჩევნების სისტემის შედეგია.
-
უზენაესმა სასამართლომ ტრამპს მიგრანტების მესამე ქვეყნებში დეპორტაციის განახლების უფლება მისცა უზენაესმა სასამართლომ ტრამპს მიგრანტების მესამე ქვეყნებში დეპორტაციის განახლების უფლება მისცა
გადახედვა
-
8 თვეში საქართველოს ეკონომიკა 7.6%-ით გაიზარდა 8 თვეში საქართველოს ეკონომიკა 7.6%-ით გაიზარდა
გადახედვა
-
21-ე სკოლის დროებითი რეაბილიტაცია 0,5 მლნ ლარი დაჯდება — გამარტივებული შესყიდვა გამოცხადდა 21-ე სკოლის დროებითი რეაბილიტაცია 0,5 მლნ ლარი დაჯდება — გამარტივებული შესყიდვა გამოცხადდა
გადახედვა
-
საქართველო აშშ-ის მიერ ინიციირებულ AI-ის შესაძლებლობების პარტნიორობის ერთობლივ დეკლარაციას შეუერთდა საქართველო აშშ-ის მიერ ინიციირებულ AI-ის შესაძლებლობების პარტნიორობის ერთობლივ დეკლარაციას შეუერთდა
გადახედვა
-
სანზონაში 2013 წელს აშენებულ კორპუსში ლიფტი ჩაწყდა — დაშავდა 6 ადამიანი სანზონაში 2013 წელს აშენებულ კორპუსში ლიფტი ჩაწყდა — დაშავდა 6 ადამიანი
გადახედვა
-
გადმოიტანე ხელფასი ტერაბანკში და ისარგებლე სპეციალური პირობებით სესხებზე გადმოიტანე ხელფასი ტერაბანკში და ისარგებლე სპეციალური პირობებით სესხებზე
-
დააკავეს ორი პირი, რომლებიც მოქალაქეებს თითქოსდა ბიზნესში ინვესტირების სანაცვლოდ თანხას ჰპირდებოდნენ დააკავეს ორი პირი, რომლებიც მოქალაქეებს თითქოსდა ბიზნესში ინვესტირების სანაცვლოდ თანხას ჰპირდებოდნენ
გადახედვა
-
საია 2026 წლის Right Livelihood-ის პრემიის ლაურეატია საია 2026 წლის Right Livelihood-ის პრემიის ლაურეატია
გადახედვა
-
"გაზაფხულზე შევძლებთ ახალი სკოლის მშენებლობის ტენდერის გამოცხადებას" — რევაზ სოხაძე 166-ე სკოლაზე "გაზაფხულზე შევძლებთ ახალი სკოლის მშენებლობის ტენდერის გამოცხადებას" — რევაზ სოხაძე 166-ე სკოლაზე
გადახედვა
-
ქვიზი: მოგვიყევი შენზე და გეტყვით, საქართველოს რომელი მდინარე ხარ ქვიზი: მოგვიყევი შენზე და გეტყვით, საქართველოს რომელი მდინარე ხარ
-
თბილისში დააკავეს რუსეთის მოქალაქე, რომელმაც კაფეში მსხდომებს აივნიდან გადმოაშარდა თბილისში დააკავეს რუსეთის მოქალაქე, რომელმაც კაფეში მსხდომებს აივნიდან გადმოაშარდა
გადახედვა
-
იხილეთ ადამსების ოჯახის პერსონაჟის "ხორცშესხმა": შექმნეს რობოტი ხელი, რომელიც უტანოდ დადის იხილეთ ადამსების ოჯახის პერსონაჟის "ხორცშესხმა": შექმნეს რობოტი ხელი, რომელიც უტანოდ დადის
გადახედვა
-
ყალბი დოკუმენტებით 20 ტონაზე მეტი დაბალი შაქრიანობის ყურძნის ჩაბარების მცდელობისთვის ორ პირს ბრალი წარუდგინეს ყალბი დოკუმენტებით 20 ტონაზე მეტი დაბალი შაქრიანობის ყურძნის ჩაბარების მცდელობისთვის ორ პირს ბრალი წარუდგინეს
გადახედვა
-
სურსათის ეროვნული სააგენტო: საბავშვო ბაღებიდან აღებული სურსათის 370 ნიმუშში დარღვევა არ გამოვლინდა სურსათის ეროვნული სააგენტო: საბავშვო ბაღებიდან აღებული სურსათის 370 ნიმუშში დარღვევა არ გამოვლინდა
გადახედვა
-
რას ამბობს ბილ გეიტსი ხელოვნური ინტელექტის საფრთხეებსა და კაცობრიობის გადარჩენაზე რას ამბობს ბილ გეიტსი ხელოვნური ინტელექტის საფრთხეებსა და კაცობრიობის გადარჩენაზე
გადახედვა
-
ქსკ "ლანჩხუთმა" "ნიკე ლუსოსთან" მატჩი პროტესტის ნიშნად ჩაშალა და სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ ფეხბურთელს სოლიდარობა გამოუცხადა ქსკ "ლანჩხუთმა" "ნიკე ლუსოსთან" მატჩი პროტესტის ნიშნად ჩაშალა და სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ ფეხბურთელს სოლიდარობა გამოუცხადა
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი საფრანგეთში დიპლომატიური წრის წარმომადგენლებს შეხვდა სალომე ზურაბიშვილი საფრანგეთში დიპლომატიური წრის წარმომადგენლებს შეხვდა
გადახედვა
-
ლევან ცუცქირიძე: ვერცერთი ქვეყნის ელჩი ვერ გაბედავდა იმას, რაც ირანის ელჩმა თქვა, ღირსეული მმართველობა რომ გვქონდეს ლევან ცუცქირიძე: ვერცერთი ქვეყნის ელჩი ვერ გაბედავდა იმას, რაც ირანის ელჩმა თქვა, ღირსეული მმართველობა რომ გვქონდეს
გადახედვა
-
უსაფრთხოების ხარვეზების გამო OpenAI ახალი მოდელის გამოშვებაზე უარს ამბობს უსაფრთხოების ხარვეზების გამო OpenAI ახალი მოდელის გამოშვებაზე უარს ამბობს
გადახედვა
-
ტრამპი სი ძინპინთან იარაღის გაყიდვაზე საუბარს უარყოფს ტრამპი სი ძინპინთან იარაღის გაყიდვაზე საუბარს უარყოფს
გადახედვა
-
"მსგავს გამოხტომებს თავი დაანებოს" — "ქართული ოცნების" წარმომადგენლების გამოხმაურებები ირანის ელჩის განცხადებაზე "მსგავს გამოხტომებს თავი დაანებოს" — "ქართული ოცნების" წარმომადგენლების გამოხმაურებები ირანის ელჩის განცხადებაზე
გადახედვა

კომენტარები