მსხვილი ნაწლავის კიბო გაახალგაზრდავდა
ფოტო: Steve Gschmeissner / Science Source
მსხვილი და სწორი ნაწლავის (კოლორექტული) კიბო მოხუცთა ასაკის დაავადებაა — პაციენტთა უმრავლესობას ამ დიაგნოზს 50 წელს ზემოთ უსვამენ. თუმცა, ბოლო კვლევებით ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავება შეინიშნება. ამის შესახებ ფაქტობრივი მტკიცებულება კანადელმა მკვლევარებმა წარმოადგინეს.
კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა გააანალიზეს 1969 წლიდან 2015 წლამდე კანადის კიბოს ეროვნული ცენტრების მონაცემები და ჯამში კოლორექტული კიბოს 688 515 შემთხვევა გამოიკვლიეს. 2006 — 2015 წლებში შეინიშნება კიბოს გაახალგაზრდავება 50 წელს ქვემოთ მამაკაცებში (3,47%), ხოლო 2010 — 2015 წლების შუალედში 50 წელს ქვემოთ ქალებში (4,45%).
"ეს ტენდენცია რამდენიმე წლის წინ შევამჩნიეთ. ჩვენ ვფიქრობდით, რომ იგი წლების განმავლობაში შენელდებოდა, თუმცა ყოველწლიურად საპირისპიროს ვხედავთ: ახალგაზრდა ადამიანებში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები იმატებს და ეს ძალზე საგანგაშო სიტუაციაა" — მიიჩნევს დარენ ბრენერი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
დაახლოებით ასეთივე ტენდენცია შეინიშნება აშშ-ს კიბოს სტატისტიკაშიც. ასევე მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ ახალგაზრდების შემთხვევაში ამ ჯგუფის ავთვისებიანი სიმსივნეები უფრო მეტი აგრესიულობით გამოირჩევიან.
ერთი შეხედვით პარადოქსულია, მაგრამ ფაქტია: მოხუცებულთა შემთხვევაში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები სულ უფრო მცირდება, რადგანაც ასაკის მატებასთან ერთად ამ დაავადების შესახებ ინფორმირებულობის დონეც იზრდება. ხანშიშესულები აქტიურად ერთვებიან სკრინინგში და იტარებენ გეგმიურ კოლონოსკოპიებს, თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, ახალგაზრდებში კოლორექტული კიბოს რისკები მაინც უფრო დაბალია, ვიდრე 50 წელს ზემოთ ადამიანებში.
"ახალგაზრდები ამ რისკის მატარებლები იქნებიან და ასაკის მატებასთან ერთად, 50 ან 60 წელს ზემოთ, მათ საკუთარ მშობლებთან შედარებით ავადობის უფრო მაღალი რისკი ექნებათ" — აღნიშნავს რებეკა სიგელი, ამერიკის კიბოს ასოციაციის ეპიდემიოლოგი.
რა შეიძლება იყოს ამ ყოველივეს მიზეზი?
ამ კითხვაზე მკვლევარებს ცალსახა პასუხი არ აქვთ. სიმსუქნე და დუნე ცხოვრების სტილი ბოჭკოვან დიეტასთან ერთად კოლორექტული კიბოს განვითარების რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს, ისევე როგორც ქრონიკული ანთებითი პროცესები და დიაბეტი ტიპი 2. მიუხედავად ამ რისკ-ფაქტორებისა, ხაზგასმით უნდა ვთქვათ: ეს ყოველივე აუცილებელი არ არის ამ დაავადების განვითარებისთვის.
რას უნდა მიაქციონ ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება?
ქრონიკული ყაბზობა (შეკრულობა), მოვლითი ხასიათის ტკივილები, შებერილობა, სისხლიანი განავალი, მოულოდნელი წონაში კლება — ეს ამ პათოლოგიის არასრული სიმპტომებია. ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება უნდა მიაქციონ საკუთარ ჯანმრთელობას და საჭიროების შემთხვევაში დროულად მიმართონ ექიმს.
ამერიკის კიბოს ასოციაცია კოლორექტული კიბოს სკრინინგის ასაკს უკვე 45 წლამდე ჩამოსწევს. ეტაპობრივად გაგრძელდება ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავების ზუსტი მიზეზების დადგენა.
-
მოშინაურების უძველესი მტკიცებულება — თურქეთში 16 000 წლის წინანდელი ძაღლის ნამარხი აღმოაჩინეს მოშინაურების უძველესი მტკიცებულება — თურქეთში 16 000 წლის წინანდელი ძაღლის ნამარხი აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
რას გვიჩვენებს 60 000 წლის წინანდელი გეომეტრიული ნიმუშები — როგორ იბადებოდა გეომეტრია რას გვიჩვენებს 60 000 წლის წინანდელი გეომეტრიული ნიმუშები — როგორ იბადებოდა გეომეტრია
გადახედვა
-
ამ სამი ნივთის გარეშე მოცარტი არ იქნებოდა მოცარტი ამ სამი ნივთის გარეშე მოცარტი არ იქნებოდა მოცარტი
გადახედვა
-
ქვიზი: რომელი ხინკალი ხარ? ქვიზი: რომელი ხინკალი ხარ?
-
კროსვორდი: გამოიცანი საქართველოს მხარის ცენტრი კროსვორდი: გამოიცანი საქართველოს მხარის ცენტრი
გადახედვა
-
ისტორიაში პირველად, CERN-ის მეცნიერებმა ანტიმატერიის ტრანსპორტირება შეძლეს ისტორიაში პირველად, CERN-ის მეცნიერებმა ანტიმატერიის ტრანსპორტირება შეძლეს
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის და კომაროვის სკოლის STEM ოლიმპიადის 10 საუკეთესო შედეგის მქონე გუნდი ცნობილია საქართველოს ბანკის და კომაროვის სკოლის STEM ოლიმპიადის 10 საუკეთესო შედეგის მქონე გუნდი ცნობილია
-
უნგრეთი უკრაინისთვის გაზის მიწოდებას აჩერებს უნგრეთი უკრაინისთვის გაზის მიწოდებას აჩერებს
გადახედვა
-
დანიის პრემიერმინისტრი საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ გადადგა დანიის პრემიერმინისტრი საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ გადადგა
გადახედვა
-
ბრენდი, რომელიც ზრუნავს მომხმარებლებზე — დასაჩუქრდი უეფას ჩემპიონთა ლიგის ბილეთებით თიბისისგან ბრენდი, რომელიც ზრუნავს მომხმარებლებზე — დასაჩუქრდი უეფას ჩემპიონთა ლიგის ბილეთებით თიბისისგან
-
ტრამპი: ხმა მიეცით ვიქტორ ორბანს, მას ჩემი სრული და ყოვლისმომცველი მხარდაჭერა აქვს ტრამპი: ხმა მიეცით ვიქტორ ორბანს, მას ჩემი სრული და ყოვლისმომცველი მხარდაჭერა აქვს
გადახედვა
-
ჯეი-ზიმ GQ-სთან ვრცელ ინტერვიუში თითქმის ათწლიანი დუმილი დაარღვია ჯეი-ზიმ GQ-სთან ვრცელ ინტერვიუში თითქმის ათწლიანი დუმილი დაარღვია
გადახედვა
-
დაასახელეს 45 პლანეტა, რომლებზეც შეიძლება სიცოცხლე იყოს დაასახელეს 45 პლანეტა, რომლებზეც შეიძლება სიცოცხლე იყოს
გადახედვა
-
შეისწავლეს უცნაური მინერალი, რომელიც ფერს იცვლის — 30 წლის შემდეგ ის ლონდონში დააბრუნეს შეისწავლეს უცნაური მინერალი, რომელიც ფერს იცვლის — 30 წლის შემდეგ ის ლონდონში დააბრუნეს
გადახედვა
-
SJC: 26 მარტს მაღაროელები კიდევ ერთხელ გააპროტესტებენ მერაბ სარალიძის, არჩილ ჭუმბურიძის, თენგიზ გველესიანისა და გიორგი ნეფარიძის პატიმრობას SJC: 26 მარტს მაღაროელები კიდევ ერთხელ გააპროტესტებენ მერაბ სარალიძის, არჩილ ჭუმბურიძის, თენგიზ გველესიანისა და გიორგი ნეფარიძის პატიმრობას
გადახედვა
-
“ტვ პირველი”: 23 წლის კაცმა "კომპიუტერული თამაშის დავალებით" მეზობელს ცივი იარაღით სასიკვდილო ჭრილობები მიაყენა “ტვ პირველი”: 23 წლის კაცმა "კომპიუტერული თამაშის დავალებით" მეზობელს ცივი იარაღით სასიკვდილო ჭრილობები მიაყენა
გადახედვა
-
რომელი კომპანიები ათავსებენ რეკლამას სანქცირებულ "იმედსა" და "პოსტვ"-ზე? რომელი კომპანიები ათავსებენ რეკლამას სანქცირებულ "იმედსა" და "პოსტვ"-ზე?
გადახედვა
-
თურქი მსახიობის, ჰანდე ერჩელის, დაკავების ორდერი გაიცა — საქმეზე დაკავებულია 14 პირი თურქი მსახიობის, ჰანდე ერჩელის, დაკავების ორდერი გაიცა — საქმეზე დაკავებულია 14 პირი
გადახედვა
-
გიგა დათიაშვილის თქმით, სერიალ ბოლო სეზონიდან აზარტულ თამაშებზე კომენტარის გამო გამოუშვეს გიგა დათიაშვილის თქმით, სერიალ ბოლო სეზონიდან აზარტულ თამაშებზე კომენტარის გამო გამოუშვეს
გადახედვა
-
გურამ მაჭარაშვილი: "ელენე ხოშტარია არანაირი პოლიტიკური ოპონენტი არ არის, ის ჩვეულებრივი "ხულიგანია" გურამ მაჭარაშვილი: "ელენე ხოშტარია არანაირი პოლიტიკური ოპონენტი არ არის, ის ჩვეულებრივი "ხულიგანია"
გადახედვა
-
მარიამ ლაშხი: ტრამპის ადმინისტრაციის სპეციალურმა წარმომადგენელმა კომპლიმენტებით აავსო პირველი ლედი მარიამ ლაშხი: ტრამპის ადმინისტრაციის სპეციალურმა წარმომადგენელმა კომპლიმენტებით აავსო პირველი ლედი
გადახედვა
კომენტარები