"რა ვიცოდი, თურმე ჩემს ცხოვრებაში უბედნიერესი წამი რომ ყოფილა", — ამ სიტყვებით იწყება თურქი ნობელიანტი მწერლის, ორჰან ფამუქის, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რომანი უმანკოების მუზეუმი. სქელტანიანი წიგნი, რომელიც ფამუქმა ნობელის პრემიის მიღების შემდეგ, 2008 წელს გამოსცა, მელანქოლიური სასიყვარულო ამბავია. მასში მოქმედება სტამბოლში 1970-იანი წლებიდან ვითარდება და ქემალ ბეისა და ფუსუნის ამაღელვებელი ურთიერთობის გარშემო ტრიალებს. ნაწარმოების პოპულარობა კიდევ უფრო გაიზარდა მას შემდეგ, რაც 2012 წელს ფამუქმა სტამბოლში, ჩუქურჯუმის უბანში, ნამდვილი მუზეუმი გახსნა — შენობა, რომლის ინტერიერიც რომანზე მუშაობის პარალელურად იქმნებოდა, წიგნის 83 თავს მიჰყვება და ძველებური ნივთებით ჰყვება ქემალისა და ფუსუნის სიყვარულის ისტორიას.

უმანკოების მუზეუმით 2019 წელს ჰოლივუდური კინოსტუდიაც დაინტერესდა და ფამუქმა ეკრანიზაციის უფლება გაყიდა, მაგრამ გადაწყვეტილება სანანებელი გაუხდა: სცენარის კითხვისას, მწერალმა აღმოაჩინა, რომ სერიალში სიუჟეტის მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო შეცვლილი. იმ პერიოდში კოშმარები დამეწყოო, იხსენებს ფამუქი, რომელმაც პროდიუსერებს უჩივლა და საავტორო უფლებების დასაბრუნებლად ამერიკელი ადვოკატი დაიქირავა. ავტორის სარჩელი სასამართლომ 2022 წელს დააკმაყოფილა. მაშინ მწერალმა გადაწყვიტა, რომანის სატელევიზიო ადაპტაცია თურქი პროდიუსერისთვის მიენდო და სერიალზე მუშაობის პროცესში თავადაც აქტიურად ჩართულიყო. შედეგი ნეტფლიქსის ახალი სერიალია, რომლის პრემიერაც სულ ცოტა ხნის წინ შედგა.

ცხრა ეპიზოდისგან შემდგარ თურქულენოვან სერიალზე მუშაობა ოთხი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. თავიდანვე გადაწყვეტილი იყო, რომ რამდენად წარმატებულიც უნდა გამომდგარიყო პროექტი, სერიალს მეორე სეზონი არ ექნებოდა. ყოველი ეპიზოდის სცენარი წასაკითხად და დასადასტურებლად ფამუქს ეგზავნებოდა. ამასთან, სერიალის რამდენიმე სცენა სწორედ ჩუქურჯუმის მუზეუმშია გადაღებული.

თავის დროზე, ფამუქის რომანმა ფემინისტი აქტივისტების კრიტიკა დაიმსახურა მხოლოდ კაცი პერსონაჟის პერსპექტივის წარმოდგენის გამო. ვეცადე, შუააღმოსავლელი კაცების შეხედულებები და წინასწარგანწყობები არ გადმომეცა, მაგრამ, სამწუხაროდ, თავადაც შუააღმოსავლელი კაცი ვარ, ასე რომ, სრულიად ვიღებ ფემინისტების კრიტიკასო, ამბობდა ფამუქი და ალბათ ამიტომ, სწორედ მწერლის გადაწყვეტილებით, სერიალისთვის ქალი რეჟისორი შეირჩა, რომელმაც ამბავში ქალი პერსონაჟის პერსპექტივა შემოიტანა.

ორჰან ფამუქი პირველი და დღემდე ერთადერთი თურქი მწერალია, რომელსაც ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემია მიენიჭა. ფამუქმა, "რომელმაც მშობლიური ქალაქის მელანქოლიური განწყობის ძიებაში კულტურათა შეჯახებისა და გადაკვეთის ახალი ნიშნები აღმოაჩინა", ეს ჯილდო 2006 წელს მიიღო. მწერლის რომანები თარგმნილია 60-ზე მეტ ენაზე და მსოფლიოში მილიონობით ეგზემპლარადაა გაყიდული.

უმანკოების მუზეუმი, როგორც ფამუქის თითქმის ყველა რომანი, ქართულადაცაა ნათარგმნი (მთარგმნელი ეკატერინე ახვლედიანი), თუმცა, ორივე გამოცემის ტირაჟი უკვე წლებია, ამოწურულია. ქართულად გამოცემულია ასევე ჩუქურჯუმის მუზეუმის ერთგვარი წიგნი-კატალოგი, სახელწოდებით ნივთების უმანკოება.