გაინტერესებთ მათემატიკა? მაშინ ეს წიგნები თქვენთვისაა
ფოტო: Transaction Fraud/Flickr.
მზად ხართ, გაიღრმავოთ მათემატიკის ცოდნა? დაიწყეთ ამ 5 წიგნით
1. რიცხვი: მეცნიერების ენა
ტობიას დანციგი
Plume, 2007
1930 წელს გამოქვეყნებული ეს კლასიკური ტექსტი ყველასათვის გასაგებ ენაზე კვალდაკვალ მიჰყვება რიცხვების იდეას (ალბერტ აინშტაინმაც კი შეაქო ეს წიგნი.) ლატვიელი მათემატიკოსი დანციგი, რომელიც ანრი პუაკნარეს მოსწავლე იყო, ეხება ყველა ძირითად თემას: დათვლას, უარყოფით რიცხვებსა და წილადებს, კომპლექსურ რიცხვებს, სიმრავლეთა თეორიას, უსასრულობასა და კავშირს მათემატიკასა და დროს შორის. უპირველეს ყოვლისა, მას ძალიან კარგად აქვს გააზრებული, საიდან წარმოიშვა მათემატიკური იდეები, როგორ უკავშირდება ისინი ერთმანეთს და როგორ ვითარდება დროთა განმავლობაში, რაც მათემატიკის გამოყენების უმთავრესი გასაღებია.
2. ელემენტარული არითმეტიკის უცოდინრობა: მათემატიკური გაუნათლებლობა და მისი შედეგები
ჯონ ალენ პაულოსი
Hill and Wang, 2001
1988 წელს გამოქვეყნებული ეს ბესტსელერი წიგნი ერთ-ერთ საუკეთესო შესავლად რჩება დიდი რიცხვებში, სტატისტიკასა და ალბათობებში. ნაშრომი ყოველდღიური ცხოვრებიდან აღებულ მაგალითებზე დაფუძნებული ილუსტრაციებითაა გაჯერებული: სპორტის, საფონდო ბირჟის, ლატარეისა და ორაზროვანი მედიცინური განცხადებების შესახებ.
3. როგორ არ შევცდეთ: მათემატიკური ფიქრის ძალა
იორდან ელენბერგი
Penguin, 2014
ელენბერგი ოსტატურად წარმოგვიდგენს საბაზისო მათემატიკურ იარაღებს დახვეწილ, სახალისოდ წასაკითხ პროზაში, რომელიც გაჯერებულია ყოფითი ცხოვრების მაგალითებით. ეს წიგნი მკითხველს ეხმარება, მათემატიკოსივით დაიწყოს ფიქრი. ფრანცის გალტონიდან დაწყებული, რეგრესიით, განუსაზღვრელობითა და სტატისტიკის ამოცანებით დამთავრებული. ავტორი გვიჩვენებს, როგორ გამოვიყენოთ მათემატიკა, რათა თავიდან ავირიდოთ პოტენციური მახეები და მივიღოთ გონივრული გადაწყვეტილებები.
4. ნული: სახიფათო იდეის ბიოგრაფია
ჩარლზ სიფი
Penguin, 2000
იყო დრო, როცა ნული უბრალოდ არ არსებობდა, სანამ ინიციატორმა ბაბილონელებმა აღმოსავლური დათვლის მეთოდებში საწყის ნიშნულად არ მოათავსეს. ძველმა ბერძნებმა მისი გამოყენება აკრძალეს, ინდუსებმა გააღმერთეს ის საბოლოოდ ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იარაღი გახდა მათემატიკაში. ნულის ამ ელეგანტურად დაწერილ ისტორიაში ჩარლზ სიფი ოსტატურად გვიჩვენებს, რომ ნული არის უსასრულობის ტყუპი - ბევრად მეტი, ვიდრე არაფერი.
5. კალკულუსის ტური
დევიდ ბერლინსკი
Vintage, 1997
ტექსტი ზოგჯერ რთულად იკითხება და ზოგი მკითხველი შეიძლება შეაკავოს წიგნში მიმობნეულმა დამტკიცებებმა და განტოლებებმა, მაგრამ ბერლინსკის გასაოცარი აღწერები და ფრაზები აქვს. ეს არის უნიკალური მიდგომა ყველასათვის საშიშ საგანთან და რჩეული წიგნი მათემატიკის ფანატიკოსებისთვის.
შემდეგ წაიკითხეთ ეს 3 ფუნდამენტური ტექსტი
ევკლიდეს ელემენტების ერთ-ერთი უძველესი ფრაგმენტი.
ფოტო: Wikimedia Commons
1. ევკლიდეს ელემენტების პირველი ექვსი წიგნი [სრული ტექსტი]
ევკლიდე, ჯონ კესის ანოტაციებით
Project Gutenberg, 2007
ეს მათემატიკის ისტორიაში ყველაზე გავლენიანი ნაშრომია, რის გამოც 2000 წლის მანძილზე ფორმალური სწავლების უმთავრეს რესურსად რჩება. აბრაამ ლინკოლი ამ წიგნის ასლს თავის ხურჯინში ინახავდა. ერთხელ მან თქვა: "ვერასოდეს გახდები ადვოკატი, თუ არ გეცოდინება, დემონსტრაცია რას ნიშნავს“. თუ ამ წიგნის დაძლევა ცოტათი რთული აღმოჩნდა, სცადეთ დევიდ ბერლინსკის "უსასრულო სივრცეების მეფე: ევკლიდე და მისი ელემენტები“. მასში შეხვდებით ძირითადი აქსიომების, თეორემებისა და დამტკიცებების სახალისო განხილვებს, რომლებსაც ევკლიდეს შედევრი შეიცავს.
2. გაზომვა
პოლ ლოკჰარტი
Belknap, 2012
პოლ ლოკჰარტის ცნობილმა ესსემ "მათემატიკოსის გოდება“ – K-12-ის განათლების მწვავე კრიტიკა - საბოლოოდ დაარწმუნა თავის სისწორეში განმანათლებლები და მათემატიკოსები. წიგნში ავტორი აღგვიწერს, თუ როგორ უნდა გაეცნონ სტუდენტები საბაზისო მათემატიკას: სიმეტრიას, წრეწირებს, ცილინდრებსა და კონუსებს და ა.შ. ადამიანი მათემატიკას სწავლობს მათემატიკაში პრაქტიკით, ამიტომ ლოკჰარტი წერს ამოცანას, რომელიც მკითხველმა უნდა გადაჭრას, მაგრამ პასუხს არ იძლევა. მკითხველს არ აქვს იმის ფუფუნება, რომ უკან გადაშალოს წიგნი და პასუხებს ჩახედოს. ის მზად უნდა იყოს გამოწვევისთვის და მძიმედ უნდა იშრომოს, რათა გულთან მიიტანოს ლოკჰარტის გაფრთხილება - დაე, იყოს მათემატიკა რთული. ჩვენ უნდა გვსურდეს, რომ ჩვენი მარცხებიდან თავი დავაღწიოთ, რადგან ცოდნა სწორედ ამ პროცესში მიიღება.
როცა მზად იქნებით, რომ უფრო ღრმად ჩაიხედოთ საკითხში, გირჩევთ ყურადღებით გაეცნოთ მათემატიკის უფრო ვრცელ კატალოგს: The Great Courses და Khan Academy
და ბოლოს...
1. სინქრონი: როგორ წარმოიქმნება ჰარმონია ქაოსიდან სამყაროში, ბუნებასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში
სტივენი სტროგატსი
Hyperion, 2003
რა საერთო აქვთ საცობებს, ქანქარა საათებს, სალონის თამაშს, კევინ ბეკონის ექვს გრადუსსა და ციცინათელებს? როცა საქმე ეხება თვითორგანიზების ბაზისურ საკითხებს და ძირითად მათემატიკურ კანონებს, რომლებიც ასეთ ფენომენებს წარმართავენ, სტივენ სტროგატსზე უკეთეს გიდს ვერ იშოვით. კორნელის მათემატიკოსმა სინქრონის შესწავლის პირველ ეტაპებში უმნიშვნელოვანესი როლი ითამაშა: წესრიგის სპონტანური წარმოქმნა სამყაროს ყოველ დონეზე. ასევე იხილეთ დანიელ ფიზიკოსის, პერ ბაკის წიგნი "როგორ მუშაობს ბუნება: თვითორგანიზებულის კრიტიკული მეცნიერება", რომელიც პოულობს შესაძლო პასუხს იმ პრობლემაზე, თუ როგორ წარმოიქმნება თვითორგანიზაციები სპონტანურად ბუნებაში გადასვლის ფაზის კრიტიკულ წერტილში. 1987 წლის ნაშრომი, რომელზეც ბაკმა დააფუძნა თავისი წიგნი, ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ციტირებადი რესურსია უკანასკნელ 30 წელიწადში.
რეკრეაციული "მათემუსიკოსი" ვიჰარტი ისეთ ვიდეოებს აგროვებს, რომლებშიც მათემატიკური მოვლენების ვიზუალიზაციაა წარმოდგენილი: იქნება ეს უსასრულობა, ფიბონაჩის მიმდევრობები თუ პის ნამდვილი მნიშვნელობა. დიდ რეკომენდაციას ვუწევთ Doodling in Math სერიებს, ასევე მის 30-წუთიან ვირუსულ შედევრს თორმეტი ტონის მუსიკის თეორიაზე. მან მილიონზე მეტი ნახვა დააგროვა და კიდევ რამდენიმე მილიონს იმსახურებს!
3. Logicomix: სიმართლის ეპიკური ძიება
აპოსტოლოს დოქსიადისი და ქრისტოს პაპადიმიტრიუ, გაფორმება ალეკოს პაპადატოსისა და ანი დი დონას მიერ
Bloomsbury აშშ, 2009
შეიძლება გრაფიკული ნოველა, რომელიც ბერტრანდ რასელის მათემატიკის ღრმად ფილოსოფიურ კვლევას წარმოადგენს უცნაურად მოგეჩვენოთ, მაგრამ არტ სპიგელმენის Maus-ის მსგავსად, ეს ხელოვნების მაღალი ჟანრია. წიგნი რასელის 1939 წლის საჯარო ლექციით იწყება. პაპადიმიტრიუს ნარატივი ინოვაციური, ფიქრის აღმძვრელი და საინტერესო საკითხავია მათთვის, ვინც დაინტერესებულია ლოგიკის ბუნებით და აბსოლუტურ ჭეშმარიტებას ეძებს.
-
ცხოველები ბუნების პირველყოფილ ბიოპლასტმასას მილიონობით წელია ჭამენ ცხოველები ბუნების პირველყოფილ ბიოპლასტმასას მილიონობით წელია ჭამენ
გადახედვა
-
ეკა კუპატაძე ბაჩალიაშვილების ოჯახის მხარდასაჭერად პროკურატურაში მივიდა ეკა კუპატაძე ბაჩალიაშვილების ოჯახის მხარდასაჭერად პროკურატურაში მივიდა
გადახედვა
-
მსოფლიოში ერთ-ერთ უდიდეს მონაცემთა ცენტრზე Nvidia $105 მილიარდს დახარჯავს მსოფლიოში ერთ-ერთ უდიდეს მონაცემთა ცენტრზე Nvidia $105 მილიარდს დახარჯავს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი მსოფლიოს ზღვა რუკაზე მდებარეობით ქვიზი: გამოიცანი მსოფლიოს ზღვა რუკაზე მდებარეობით
-
ნიკოლ კიდმანის თქმით, ტომ კრუზთან ქორწინების გამო მზად იყო, კარიერა მიეტოვებინა ნიკოლ კიდმანის თქმით, ტომ კრუზთან ქორწინების გამო მზად იყო, კარიერა მიეტოვებინა
გადახედვა
-
შსს აცხადებს, რომ 18 აგვისტოს ზემო ლარსიდან ქვეყანაში არა 20 000, არამედ 7880 მგზავრი შემოვიდა შსს აცხადებს, რომ 18 აგვისტოს ზემო ლარსიდან ქვეყანაში არა 20 000, არამედ 7880 მგზავრი შემოვიდა
გადახედვა
-
სირიაში სასამართლომ ბაშარ ასადის ბიძაშვილს სიკვდილი მიუსაჯა სირიაში სასამართლომ ბაშარ ასადის ბიძაშვილს სიკვდილი მიუსაჯა
გადახედვა
-
ბრალდებებისთვის მზად ვართ, მთავარია ეს ბრალდებები არ იყოს რეალური — მამუკა მდინარაძე ღარიბაშვილის ბრალდებაზე ბრალდებებისთვის მზად ვართ, მთავარია ეს ბრალდებები არ იყოს რეალური — მამუკა მდინარაძე ღარიბაშვილის ბრალდებაზე
გადახედვა
-
გია ვოლსკი: განსაკუთრებით გამაოგნა, რომ ღარიბაშვილი დაშვებას აკეთებს, რომ მის ოჯახს შეიძლება რაიმე დაემუქროს. ეს პირდაპირ მცდელობაა ხელისუფლების დისკრედიტაციის გია ვოლსკი: განსაკუთრებით გამაოგნა, რომ ღარიბაშვილი დაშვებას აკეთებს, რომ მის ოჯახს შეიძლება რაიმე დაემუქროს. ეს პირდაპირ მცდელობაა ხელისუფლების დისკრედიტაციის
გადახედვა
-
ჭიანჭველების, ფუტკრებისა და კრაზანების 60-წლიანი თეორია, შესაძლოა, მცდარია ჭიანჭველების, ფუტკრებისა და კრაზანების 60-წლიანი თეორია, შესაძლოა, მცდარია
გადახედვა
-
რუსეთის საბაჟო სამსახური: ზემო ლარსის გამშვები პუნქტი ერთ დღეში 20 000-ზე მეტმა მგზავრმა გადაკვეთა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია რუსეთის საბაჟო სამსახური: ზემო ლარსის გამშვები პუნქტი ერთ დღეში 20 000-ზე მეტმა მგზავრმა გადაკვეთა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია
გადახედვა
-
შაქრიანი სასმელები კუჭის კიბოს პირველად დაუკავშირეს — კვლევა შაქრიანი სასმელები კუჭის კიბოს პირველად დაუკავშირეს — კვლევა
გადახედვა
-
შიო III-მ უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის წინამძღვარს ინტრონიზაციის წლისთავი მიულოცა შიო III-მ უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის წინამძღვარს ინტრონიზაციის წლისთავი მიულოცა
გადახედვა
-
საქსტატი: 2026 წლის II კვარტალში საქართველოში უმუშევრობის დონე 0.5%-ით შემცირდა და 13.8% შეადგინა საქსტატი: 2026 წლის II კვარტალში საქართველოში უმუშევრობის დონე 0.5%-ით შემცირდა და 13.8% შეადგინა
გადახედვა
-
მერია რუსთაველის გამზირის რეაბილიტაციისას აღმოჩენილი არტეფაქტების შესახებ განცხადებას ავრცელებს მერია რუსთაველის გამზირის რეაბილიტაციისას აღმოჩენილი არტეფაქტების შესახებ განცხადებას ავრცელებს
გადახედვა
-
შაკირა მიწისძვრის შემდეგ კოლუმბიას ეწვია და დაზარალებულთა დასახმარებლად $1 მილიონზე მეტი შეაგროვა შაკირა მიწისძვრის შემდეგ კოლუმბიას ეწვია და დაზარალებულთა დასახმარებლად $1 მილიონზე მეტი შეაგროვა
გადახედვა
-
Bm.ge: ქართული მხარე ქართველებს ენგურის ხიდზე 20 ლიტრამდე საწვავის გადატანის უფლებას აძლევს Bm.ge: ქართული მხარე ქართველებს ენგურის ხიდზე 20 ლიტრამდე საწვავის გადატანის უფლებას აძლევს
გადახედვა
-
დაჭრილ მებრძოლთა თანადგომის ფონდის იანვარ-აგვისტოს საქმიანობა დაჭრილ მებრძოლთა თანადგომის ფონდის იანვარ-აგვისტოს საქმიანობა
-
სწრაფი ჩარიცხვის აპარატის ქურდობისთვის მარნეულში ორი პირი დააკავეს სწრაფი ჩარიცხვის აპარატის ქურდობისთვის მარნეულში ორი პირი დააკავეს
გადახედვა
-
რომელი ბრენდი იმსახურებს ჩემპიონს? — გაიცანით ზაკო მუშკუდიანი, მედალოსანი პარალიმპიელი ჩემპიონი რომელი ბრენდი იმსახურებს ჩემპიონს? — გაიცანით ზაკო მუშკუდიანი, მედალოსანი პარალიმპიელი ჩემპიონი
-
არჩილ გორდულაძე: ღარიბაშვილი გადასულია თვითდაზიანების რეჟიმში, ამას რატომ აკეთებს, არ ვიცი. კორუფციაში მხილებული ადამიანი როგორ შეიძლება პოლიტიკაში დაბრუნდეს, ეს წარმოუდგენელია არჩილ გორდულაძე: ღარიბაშვილი გადასულია თვითდაზიანების რეჟიმში, ამას რატომ აკეთებს, არ ვიცი. კორუფციაში მხილებული ადამიანი როგორ შეიძლება პოლიტიკაში დაბრუნდეს, ეს წარმოუდგენელია
გადახედვა
კომენტარები