ნახატი, რომელიც ყალბი ეგონათ, შესაძლოა, ნამდვილი რემბრანდტი აღმოჩნდეს
ფოტო: Ashmolean Museum
1980-იანი წლებიდან მოყოლებული საფოსტო ბარათის ზომის ნახატი ოქსფორდის უნივერსიტეტის ეშმოლის მუზეუმის საწყობში ინახებოდა. პორტრეტი, რომლის სახელიც წვერიანი კაცის თავია (Head of a Bearded Man), მუზეუმს 1951 წელს შესწირეს და ის თავიდან ჰოლანდიელი ოსტატის, რემბრანდტის, ორიგინალ ნამუშევრად განიხილებოდა. მიუხედავად ამისა, 1981 წელს მკვლევრებმა ნახატი ყალბად სცნეს და მუზეუმმა მისი საწყობში შენახვა გადაწყვიტა.
"ნახატზე საუბარი არავის სურდა, რადგან ის რემბრანდტის ასლი ეგონათ", — თქვა კურატორმა ან ვან კამპმა.
ახლა წვერიანი კაცი აპირებს, მნახველებისთვის ისევ ხელმისაწვდომი გახდეს: როგორც მუზეუმმა განაცხადა, ახალმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ნახატი რემბრანდტის სახელოსნოში შეიქმნა — შესაძლოა, თვით ფერწერის ოსტატის მიერ. მას მალე მუზეუმის "ახალგაზრდა რემბრანდტის" გამოფენაზე გაიტანენ, რომელიც მხატვრის ნამუშევრების პირველ ათწლეულს მიმოიხილავს.
ვან კამპი ამბობს, რომ ის უკვე დიდი ხანია, ეჭვობდა, რომ ნახატი ნამდვილი იყო. როდესაც ეშმოლის მუზეუმმა "ახალგაზრდა რემბრანდტისთვის" მზადება დაიწყო, კურატორებმა წვერიანი კაცი პიტერ კლაინს მიუტანეს — დენდროქრონოლოგისტს, რომელიც ხის რგოლების ზრდის შესწავლით ხის ობიექტების დათარიღებაში სპეციალიზდება.
კლაინმა აღმოაჩინა, რომ ხის პანელი, რომელზეც წვერიანი კაცია დახატული, ბალტიის რეგიონში 1618 და 1628 წლებს შორის შუალედში მოჭრილ მუხის ხეს ეკუთვნის. Art Newspaper-ის მარტინ ბეილის ცნობით, ზუსტად იგივე ხეა გამოყენებული დაახლოებით 1630 წლის სხვა ორ ნაშრომში: რემბრანდტის კლდეზე მიჯაჭვულ ანდრომედასა (Andromeda Chained to the Rocks) და რემბრანდტის თანამშრომლის, იან ლივენსის, რემბრანდტის დედის პორტრეტში (Portrait of Rembrandt’s Mother).
"ხის გამოშრობისთვის მინიმუმ ორ წელს თუ გამოვყოფთ, შეგვიძლია, მტკიცედ განვაცხადოთ, რომ პორტრეტი 1620-1630 წლების შუალედში შეიქმნა", — განაცხადა კლაინმა.
ყველა ეს მტკიცებულება ერთად იმაზე მეტყველებს, რომ წვერიანი კაცი რემბრანდტის სტუდიაში შეიქმნა. თუმცა მკვლევრებს კვლევის გაგრძელება მოუწევთ იმის დასადგენად, ნახატი უშუალოდ ჰოლანდიელ ოსტატს ეკუთვნის თუ არა.
რემბრანდტს, მისი დროის ბევრი ხელოვანის მსგავსად, სტუდიაში ბევრი მოსწავლე ჰყავდა, რომელიც შეისწავლიდა და აკოპირებდა მის გამორჩეულ სტილს. მრავალი მათგანი თვითონაც წარმატებული მხატვარი გახდა.
რემბრანდტის გავლენიანობა მისი "ნამდვილი" ნამუშევრების გამოვლენას საკმაოდ რთულ ისტორიულ ამოცანად აქცევს. 1960-იან წლებში დაარსების დღიდან რემბრანდტის კვლევის პროექტი რემბრანდტის სტილის მსგავსი მრავალი ნამუშევრის უტყუარობის დადასტურებას ცდილობს, რაც ზოგჯერ კოლექციონერებს მრავალი მილიონი დოლარი უჯდებათ.
თებერვალში პენსილვანიის ალენთაუნის ხელოვნების მუზეუმმა განაცხადა, რომ მან ახალგაზრდა ქალის პორტრეტში (Portrait of a Young Woman) ნამდვილი რემბრანდტი ამოიცნო. რემბრანდტის კვლევის პროექტმა 1632 წლის ეს ნახატი 1979 წელს არ სცნო, მისი ავტორობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა და მისი სტატუსი მხატვრის სტუდიაში დახატულ ნახატამდე ჩამოიყვანა. ექსპერტებმა არაერთი მაღალტექნოლოგიური მეთოდი გამოიყენეს, რათა ნამუშევარი ნამდვილად ორიგინალად ეღიარებინათ.
1777 წლის გამოფენის ცნობა, რომელიც წვერიანი კაცის თავის უკანა ნაწილზეა მიკრული, მას რემბრანდტის ნამუშევრად სცნობს.
არტ-დილერმა პერსი მურ ტერნერმა წვერიანი კაცი ეშმოლის მუზეუმს 1951 წელს გადასცა. ნახატის უკანა მხარეს 1777 წლის გამოფენის მინაწერი იყო, რომელიც მას რემბრანდტის ნამუშევრად სცნობდა, თუმცა 1981 წელს რემბრანდტის კვლევის პროექტმა გადაწყვიტა, რომ ნამუშევარი მე-17 საუკუნის რაღაც ეტაპზე "რემბრანდტის წრის გარეთ" მყოფი მხატვრის მიერ იყო შესრულებული.
წვერიანი კაცი წარმოგვიდგენს მოხუცებულ, გამელოტების პირას მყოფ კაცს, რომელიც, კლაინის თქმით, "მელანქოლიური მჭვრეტელობით" იყურება ქვემოთ.
"ზემოდან გადახატვისა და გახუნებული ლაქის შრეების მიუხედავად, ფუნჯის მეტყველი მონასმები მაინც თავისას შვრება და დადარდიანებულ სახეს გადმოგვცემს. თავის ამგვარი ეტიუდები რემბრანდტის ლეიდენის ნამუშევრებისთვის დამახასიათებელია და მათ თანამედროვეები დიდი მონდომებით აგროვებდნენ", — ამბობს დენდროქრონოლოგისტი.
ეშმოლის მუზეუმის კონსერვატორი ჯევონ თისლვუდი აღნიშნავს, რომ ტილოს პატარა ნაწილები "უცნობი ხელის" მიერაა დახატული. ამ დანამატებმა "მნიშვნელოვნად დაარღვია სიღრმისა და მოძრაობის ნატიფი ილუზია".
მას შემდეგ, რაც ნოემბერში "ახალგაზრდა რემბრანდტის" გამოფენა დაიხურება, გუნდი ნამუშევრის დეტალურ გაწმენდასა და აღდგენას გეგმავს.
"ერთი სული გვაქვს, გავიგოთ, რას აღმოვაჩენთ", — დაამატა თისლვუდმა.
-
შესაძლოა, ახალმა მიგნებამ არამიწიერი სიცოცხლის ძიება გაგვიმარტივოს შესაძლოა, ახალმა მიგნებამ არამიწიერი სიცოცხლის ძიება გაგვიმარტივოს
გადახედვა
-
რუსებმა მტრედებს ტვინში იმპლანტანტი ჩაუსვეს — რაში გამოიყენებენ ბიოლოგიურ დრონებს? რუსებმა მტრედებს ტვინში იმპლანტანტი ჩაუსვეს — რაში გამოიყენებენ ბიოლოგიურ დრონებს?
გადახედვა
-
პეტერ ფიშერი განმარტავს როგორ მუშაობს მოსკოვის მექანიზმი პეტერ ფიშერი განმარტავს როგორ მუშაობს მოსკოვის მექანიზმი
გადახედვა
-
პეტერ ფიშერი: ყველა ტყუის — ეუთო, გაერო, ევროპის საბჭო და ევროკავშირი საქართველოსთან დაკავშირებით, ეს შესაძლებელია? პეტერ ფიშერი: ყველა ტყუის — ეუთო, გაერო, ევროპის საბჭო და ევროკავშირი საქართველოსთან დაკავშირებით, ეს შესაძლებელია?
გადახედვა
-
პროტესტის შემდეგ რუსეთმა ოკუპირებულ აფხაზეთში პირადობის მოწმობების გაცემა შეაჩერა პროტესტის შემდეგ რუსეთმა ოკუპირებულ აფხაზეთში პირადობის მოწმობების გაცემა შეაჩერა
გადახედვა
-
რამზან კადიროვმა შვილის სავარაუდო ავტოავარიაზე პირველი კომენტარი გააკეთა რამზან კადიროვმა შვილის სავარაუდო ავტოავარიაზე პირველი კომენტარი გააკეთა
გადახედვა
-
საქართველოში აშშ-ის საელჩო: აშშ-ის მამუკა მდინარაძეს სტანდარტული, სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში შეხვდნენ საქართველოში აშშ-ის საელჩო: აშშ-ის მამუკა მდინარაძეს სტანდარტული, სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში შეხვდნენ
გადახედვა
-
რიკარდ იოზვიაკი: EU-მა საქართველოს დიპლომატიური პასპორტის მფლობელებისთვის უვიზო რეჟიმი შეაჩერა რიკარდ იოზვიაკი: EU-მა საქართველოს დიპლომატიური პასპორტის მფლობელებისთვის უვიზო რეჟიმი შეაჩერა
გადახედვა
-
ბიჭების აღზრდა ძალადობის გარეშე: მშობლის გზამკვლევი ბიჭების აღზრდა ძალადობის გარეშე: მშობლის გზამკვლევი
გადახედვა
-
POG: ჯგუფური ძალადობაზე 3 პირს, ხოლო მძიმე დანაშაულის შეუტყობინებლობისთვის 1 პირს ბრალდება წარედგინა POG: ჯგუფური ძალადობაზე 3 პირს, ხოლო მძიმე დანაშაულის შეუტყობინებლობისთვის 1 პირს ბრალდება წარედგინა
გადახედვა
-
გეგა გაგნიძე: ერთი დღით ადრე თეატრის დირექტორმა შემომითვალა, თუ სპექტაკლში პოლიტიკური ნარატივი დარჩებოდა, პრემიერა ვერ შედგებოდა გეგა გაგნიძე: ერთი დღით ადრე თეატრის დირექტორმა შემომითვალა, თუ სპექტაკლში პოლიტიკური ნარატივი დარჩებოდა, პრემიერა ვერ შედგებოდა
გადახედვა
-
გორის სასამართლოს მოსამართლემ, ნინი გერგაულმა ვახო ფიცხელაურის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი გააუქმა გორის სასამართლოს მოსამართლემ, ნინი გერგაულმა ვახო ფიცხელაურის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი გააუქმა
გადახედვა
-
საქართველოში სასმელების პლასტმასის ბოთლებით გაყიდვა შეიძლება აიკრძალოს საქართველოში სასმელების პლასტმასის ბოთლებით გაყიდვა შეიძლება აიკრძალოს
გადახედვა
-
იზო ომაძე: რომ არა "ქართული ოცნების" მაღალჩინოსნების მფარველობა, ნიკო კვარაცხელიას დახვრეტის საქმე დიდი ხანია გახსნილია იზო ომაძე: რომ არა "ქართული ოცნების" მაღალჩინოსნების მფარველობა, ნიკო კვარაცხელიას დახვრეტის საქმე დიდი ხანია გახსნილია
გადახედვა
-
თიბისის მოსწავლის ბარათის აღება გამარტივდა თიბისის მოსწავლის ბარათის აღება გამარტივდა
-
კახა კალაძე: ავარიულ სახლში მცხოვრებ პირს, რომელიც უარს ამბობს ჩანაცვლების პროგრამაზე, მუნიციპალიტეტისგან ქირა შეუწყდება კახა კალაძე: ავარიულ სახლში მცხოვრებ პირს, რომელიც უარს ამბობს ჩანაცვლების პროგრამაზე, მუნიციპალიტეტისგან ქირა შეუწყდება
გადახედვა
-
რა შესაძლებლობებს ქმნის განათლება? — გაეცანით დავით გოგიჩაიშვილის ბლოგს რა შესაძლებლობებს ქმნის განათლება? — გაეცანით დავით გოგიჩაიშვილის ბლოგს
-
პოლონეთში, ანტიტერორისტული ოპერაციის ფარგლებში, 4 ქართველი დააკავეს პოლონეთში, ანტიტერორისტული ოპერაციის ფარგლებში, 4 ქართველი დააკავეს
გადახედვა
-
რატომ უნდა დაიწყოთ დილა მზის 10-წუთიანი აბაზანით? რატომ უნდა დაიწყოთ დილა მზის 10-წუთიანი აბაზანით?
-
პაპუაშვილის თქმით, მდინარაძე აშშ-ში ამერიკული მხარის მიწვევით იმყოფებოდა პაპუაშვილის თქმით, მდინარაძე აშშ-ში ამერიკული მხარის მიწვევით იმყოფებოდა
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: უმაღლესი განათლების რეფორმის შედარება, ალბათ, შეიძლება მხოლოდ თსუ-ს დაარსების პერიოდთან შალვა პაპუაშვილი: უმაღლესი განათლების რეფორმის შედარება, ალბათ, შეიძლება მხოლოდ თსუ-ს დაარსების პერიოდთან
გადახედვა

კომენტარები