გარემოზე ზრუნვის მარტივი ჩვევები, რომლებზეც, შეიძლება, არასდროს გიფიქრიათ
ფოტო: Francesco Gallarotti / Unsplash
გარემოსდაცვით თემებზე მოწოდებები და გაფრთხილებები ხშირად გვესმის. ისიც გაგვიგია, რომ გარემოზე მავნე ზემოქმედებას გამოუსწორებელი შედეგებიც მოაქვს და მისი შემცირება გარდაუვალი აუცილებლობაა. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ძალიან ცოტა ადამიანი უკავშირებს საკუთარ თავს ამ თემას და ნაკლებად უფიქრდება, რისი შეცვლა შეუძლია პირადად მას ყოველდღიურად, რათა უკეთეს გარემოში შევძლოთ ცხოვრება ყველამ.
სწორედ ამიტომ, ორგანიზაცია დავიცვათ საქართველოს სისუფთავე, რომლის მიზანიც არის ადამიანებს გაუზიაროს ცოდნა, გაზარდოს მათი ცნობიერება გარემოსდაცვითი მიმართულებით და შესთავაზოს პრობლემების გადაჭრის გზები, პერიოდულად გთავაზობთ იმ მარტივ რჩევებს, რომელთა გათვალისწინებაც თითოეულ ადამიანს შეუძლია და გარემოს მდგომარეობას მნიშვნელოვნად შეამსუბუქებს.
გახდი ენერგოეფექტური
ფოტო: NASA / Unsplash
მსოფლიოში ელექტროენერგიის წარმოების მთავარი წყარო წიაღისეული საწვავია (ნავთობი, ქვანახშირი, ბუნებრივი აირი, ურანი, შეშა), რომლისგანაც მიიღება ენერგიის 70%. დანარჩენი 25% ენერგიის მიღება ხდება ჰიდროელექტროსადგურებიდან და მხოლოდ 5%-ია ქარის და მზის ენერგიის წილი. წიაღისეული საწვავის მოხმარება ამცირებს ატმოსფეროში ჟანგბადის კონცენტრაციას და ზრდის მასში ნახშირორჟანგის და სხვა უამრავი მავნე აირების და მყარი ნაწილაკების (ფერფლი, მტვერი, მძიმე მეტალები) კონცენტრაციას. ამიტომ თუ გადარდებს ეკოლოგიური გარემო, ნუ დაიზარებ და:
- გამორთე ნათურები, როცა სინათლე არ გჭირდება და გადაწიე ფარდები როცა მეტი სინათლეა საჭირო;
- ნუ დატოვებ საოჯახო ელექტროტექნიკას ჩართულს;
- ნუ დატოვებ ტელეფონის დამტენს ჩამრთველში, რადგან ის არამხოლოდ მოიხმარს ელ. ენერგიას ამ დროს, არამედ ხშირად ხდება ხანძრის მიზეზიც;
- ნუ ჩართავ ჭურჭლის და სარეცხის მანქანას სანამ ის არ გაივსება;
- შეცვალე ნათურები - ენერგოეფექტური ნათურები არ ღირს ძვირი და უფრო ეკონომიურია;
- საოჯახო ტექნიკის ყიდვისას ყურადღება მიაქციე, რამდენად ენერგოეფექტურ ნივთს იძენ, რადგან ეს დაგიზოგავს შემდგომ ფინანსებს და ბუნებასაც მიეხმარები;
- სარეცხი გააშრე ჰაერზე და არა საშრობში.
მოუფრთხილდი ქაღალდს
ფოტო: John O'Nolan / Unsplash
ძველ დროში ქაღალდი პაპირუსისაგან იწარმოებოდა, რომელიც მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. დღეს კი ქაღალდის წარმოებისათვის გამოიყენება მერქანი და მასში არსებული ცელულოზა. ამიტომ გვახსოვდეს, რომ ყოველი მოხმარებული ფურცლის უკან მოჭრილი ხე დგას.
- გამოიყენე ინტერნეტბანკინგი. ბანკში 1 მარტივი ოპერაციის შესრულებისას 2 ფურცელზე მაინც აწერ ხელს, ბეჭდავ რიგის ნომერს და შესაძლოა სულმა წაგძლიოს და იქ პლასტმასის ჭიქაც შემოგეხარჯოს;
- აქვს მნიშვნელობა ახალი იქნება თუ მეორადი საყიდლების ფურცელი, რომელზეც ერთი მხრიდან უკვე წერია რაღაც? — გამოიყენე მეორადი, ამით არაფერი შავდება;
- იცოდი, რომ კოლატერალური კარცინომები ახლო აღმოსავლეთში 40%-ით ნაკლებია ვიდრე ევროპაში და ეს იმიტომ, რომ ტუალეტის ქაღალდს იქ ფაქტიურად არ მოიხმარენ;
- ბეჭდური მედიის კითხვა ძვირი გვიჯდება ჩვენც და ბუნებასაც. უკეთესია, ონლაინ გამოიწერო სასურველი მედია და უფასოდ იკითხო სტატიები;
- ქაღალდის ხელსახოცი აბაზანაში და სამზარეულოში კარგია, თუმცა ძვირია და ცუდი გარემოსთვის. პირსახოცი და ტილო ამ ყველაფრის უკეთესი ალტერნატივაა ფინანსური და ეკოლოგიური თვალსაზრისით;
- აქტიურად გამოიყენე ჩანაწერების და მონიშვნებისათვის ტელეფონი. დღეს ამის ძალიან მოხერხებული აპლიკაციები და საშუალებები არსებობს;
- შეაგროვე მაკულატურა და ჩააბარე — ეს რეტრო სტილია და ძალიან ლამაზი.
მოუფრთხილდი მტკნარ წყალს
ფოტო: Pixabay / Pexels
საქართველოში ვერ ვგრძნობთ, თუმცა მტკნარი წყალი სულაც არაა ამოუწურავი რესურსი. დედამიწის მტკნარი წყლის ყველაზე დიდი მარაგი — პოლუსური რეზერვები დნობას განიცდის და ქრება, ტბა ბაიკალი კი შრება და ეკოლოგიური კატასტროფის პირასაა. გრუნტის წყლები ყოველწლიურად დაბლა იწევს და ჭები შრება. კლიმატის ცვლილების გამო კი სასმელი წყლის რეზერვუარებში წყლის დონე წლიდან წლამდე დაბლა იწევს და თუ არ მოვუფრთხილდებით სავალალო მდგომარეობაში აღმოვჩნდებით. ამიტომ გავითვალისწინოთ:
ეზოს გადაჭარბებულად მორწყვა ცუდია, რადგან წყალი ნიადაგის ნაყოფიერ ფენას რეცხავს გრუნტში და ჩვენი მცენარეები უფრო პატარები და სუსტები ხდებიან;
სასოფლო-სამეურნეო მიწების "მიგდებით" მორწყვა მავნე პრაქტიკაა, რადგან არამარტო ვანელებთ ნიადაგის ნაყოფიერებას, არამედ ხელს ვუწყობთ ნიადაგის დამლაშებას და ამის გამო მასზე უფრო ნაკლები და ერთფეროვანი კულტურები შეიძლება მოვიყვანოთ;
კბილების ხეხვის პროცესში, რომელიც რეკომენდებულია, რომ 7-10 წუთი ხორციელდებოდეს, თუ ონკანს ღიას დავტოვებთ, ეს ნიშნავს რომ ამ მარტივი პროცედურით ჩვენ უბრალოდ ვფლანგავთ საშუალოდ 70 ლიტრ წყალს და ჩვენი ყოველთვიური დანახარჯი 4,2 ტონა წყალს შეადგენს. აბაზანის მიღებისას და განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ამას უფრო სერიოზულად უდგები — ტანის ღრუბლით ხეხვას ანდომებ 10-12 წუთს, რა დროსაც მოშვებული ონკანიდან არამხოლოდ ვფლანგავთ მტკნარ წყალს, არამედ ენერგიასაც რომელსაც წყლის გაცხელებისათვის ვიყენებთ.
- გაფუჭებული ონკანის და უნიტაზის ბაკის შიდა მოწყობილობის შეკეთება საშუალოდ იმდენი დაგიჯდება, რამდენიც წყალმომარაგების კომპანიას უნდა გადაუხადო, თუ შეკეთებას 3 დღით დააგვიანებ;
- თუ შეგიძლია წვიმის წყლის შეგროვება, გამოიყენე მცენარეების მოსარწყავად — მცენარეების ჯანმრთელობისთვისაც კარგია ეს და ნიადაგისთვისაც;
- ნუ დატოვებ ჩაიდანს უყურადღებოდ ქურაზე- ორთქლი რომ წყლად ქცეულიყო და თქვენამდე მოეღწია, ამისათვის ბუნებამ ბევრი იშრომა და ნუ დაუკარგავ ამ შრომას;
- შეზღუდე საოჯახო ქიმიის მოხმარება და ნუ ჩარეცხავ კანალიზაციაში სხვადასხვა ნივთებს (წვერის საპარსი, საპნის შეფუთვა, ჯაგრისი, ტილოები....).
ასე რომ, თუ ამ რჩევებს გაითვალისწინებთ, თქვენს მიკროსამყაროში დადებით ცვლილებებს მოიტანთ და უკეთეს გარემოში იცხოვრებთ.
-
ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტის თქმით, მთავრობის წევრებმა პატიმრების, მათ შორის მზია ამაღლობელის მონახულებაზე უარი უთხრეს ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტის თქმით, მთავრობის წევრებმა პატიმრების, მათ შორის მზია ამაღლობელის მონახულებაზე უარი უთხრეს
გადახედვა
-
რა ვიცით ირანის ომზე ხელოვნური ინტელექტით გენერირებულ ვიდეოებზე, რომლებიც ვირუსულად ვრცელდება რა ვიცით ირანის ომზე ხელოვნური ინტელექტით გენერირებულ ვიდეოებზე, რომლებიც ვირუსულად ვრცელდება
გადახედვა
-
"გერმანიაში რაც ადმინისტრაციულ სამართალსაც კი არ დაარღვევდა, აქ სისხლის სამართლის დანაშაულია" — ვახუშტი მენაბდე "არაღიარების" კრიმინალიზაციაზე "გერმანიაში რაც ადმინისტრაციულ სამართალსაც კი არ დაარღვევდა, აქ სისხლის სამართლის დანაშაულია" — ვახუშტი მენაბდე "არაღიარების" კრიმინალიზაციაზე
გადახედვა
-
TI 15 პირს ასახელებს, რომლებიც დაკავების შემდეგ გააშიშვლეს TI 15 პირს ასახელებს, რომლებიც დაკავების შემდეგ გააშიშვლეს
გადახედვა
-
როგორ გამოიყურება ქვიშის კატა — ნახეთ ფოტოები უდაბნოდან როგორ გამოიყურება ქვიშის კატა — ნახეთ ფოტოები უდაბნოდან
-
"სახელი შეიცვალა, მაგრამ რეალობა — არა" — ისრაელის საელჩო ირანის ახალი სულიერი ლიდერის დანიშვნაზე "სახელი შეიცვალა, მაგრამ რეალობა — არა" — ისრაელის საელჩო ირანის ახალი სულიერი ლიდერის დანიშვნაზე
გადახედვა
-
ლევან იოსელიანი ამბობს, რომ ეუთოს წარმომადგენლებთან საპატიმროში მყოფ ადამიანებზე, დაზარალებულ ჟურნალისტებსა და საკონსტიტუციო სარჩელზე ისაუბრა ლევან იოსელიანი ამბობს, რომ ეუთოს წარმომადგენლებთან საპატიმროში მყოფ ადამიანებზე, დაზარალებულ ჟურნალისტებსა და საკონსტიტუციო სარჩელზე ისაუბრა
გადახედვა
-
ხატია დეკანოიძე: თუ ევროკავშირი არაფერია, რატომ ეხვეწებოდნენ ამოეღოთ ყულევი ამ სანქციების პაკეტიდან? ხატია დეკანოიძე: თუ ევროკავშირი არაფერია, რატომ ეხვეწებოდნენ ამოეღოთ ყულევი ამ სანქციების პაკეტიდან?
გადახედვა
-
ვთქვი, რომ რისკები იმისა, რომ ტერაქტების სერია დაიწყოს, მაღალია — რატომ დაიბარეს გია ხუხაშვილი სუს-ში? ვთქვი, რომ რისკები იმისა, რომ ტერაქტების სერია დაიწყოს, მაღალია — რატომ დაიბარეს გია ხუხაშვილი სუს-ში?
გადახედვა
-
არამიწიერ ცივილიზაციასთან კომუნიკაციას შეიძლება "კოსმოსური ამინდი" უშლიდეს ხელს — კვლევა არამიწიერ ცივილიზაციასთან კომუნიკაციას შეიძლება "კოსმოსური ამინდი" უშლიდეს ხელს — კვლევა
გადახედვა
-
ირანში "შავი წვიმა" წამოვიდა — როგორ დაფარა თეირანი ტოქსიკურმა ნალექმა ირანში "შავი წვიმა" წამოვიდა — როგორ დაფარა თეირანი ტოქსიკურმა ნალექმა
გადახედვა
-
კვლევის თანახმად, ასტრონავტების ტვინი დეფორმაციებს განიცდის და გადაადგილდება კვლევის თანახმად, ასტრონავტების ტვინი დეფორმაციებს განიცდის და გადაადგილდება
გადახედვა
-
ნონა ქურდოვანიძე: შსს-ის დაკავებების სტატისტიკა აჩვენებს იმ რეპრესიული რეგულაციების შედეგებს, რომლებიც 2024-2025 წლებში ამოქმედდა ნონა ქურდოვანიძე: შსს-ის დაკავებების სტატისტიკა აჩვენებს იმ რეპრესიული რეგულაციების შედეგებს, რომლებიც 2024-2025 წლებში ამოქმედდა
გადახედვა
-
შესაძლოა, ასტეროიდზე არსებულ მიკრობებს პლანეტებს შორის მოგზაურობის უნარი ჰქონდეთ შესაძლოა, ასტეროიდზე არსებულ მიკრობებს პლანეტებს შორის მოგზაურობის უნარი ჰქონდეთ
გადახედვა
-
სიუზან სარანდონის თქმით, ღაზაზე საუბრის გამო ჰოლივუდის შავ სიაში მოხვდა სიუზან სარანდონის თქმით, ღაზაზე საუბრის გამო ჰოლივუდის შავ სიაში მოხვდა
გადახედვა
-
"იმედის" ცნობით, ევროკავშირმა ყულევის ნავთობტერმინალი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციათა მე-20 პაკეტიდან ამოიღო "იმედის" ცნობით, ევროკავშირმა ყულევის ნავთობტერმინალი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციათა მე-20 პაკეტიდან ამოიღო
გადახედვა
-
UK მკაცრ პოზიციას იკავებს იმ ქართული სუბიექტების მიმართ, რომლებიც რუსეთთან აფილირებულ დეზინფორმაციას ავრცელებენ — ჯენი ჩაპმანი მოსალოდნელ სანქციებზე UK მკაცრ პოზიციას იკავებს იმ ქართული სუბიექტების მიმართ, რომლებიც რუსეთთან აფილირებულ დეზინფორმაციას ავრცელებენ — ჯენი ჩაპმანი მოსალოდნელ სანქციებზე
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძემ მოჯთაბა ხამენეის, ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლეს ლიდერად არჩევა ირაკლი კობახიძემ მოჯთაბა ხამენეის, ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლეს ლიდერად არჩევა
გადახედვა
-
ნახეთ: ევროპის ცაზე მეტეორმა გაიელვა — მისი ფრაგმენტი გერმანიაში სახლს დაეცა ნახეთ: ევროპის ცაზე მეტეორმა გაიელვა — მისი ფრაგმენტი გერმანიაში სახლს დაეცა
გადახედვა
-
ჰადსონის ინსტიტუტის პრეზიდენტი სუს-ში დაწყებულ გამოძიებასა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების დაბარებას ეხმაურება ჰადსონის ინსტიტუტის პრეზიდენტი სუს-ში დაწყებულ გამოძიებასა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების დაბარებას ეხმაურება
გადახედვა
-
სალომე ჩარკვიანი: ბავშვს თუ ჯანმრთელობის პრობლემა აქვს, გამოიცანით, საიდან უნდა მოიტანოს მშობელმა სამკურნალო ხარჯები? კი, ფეისბუქით შეაგროვოს სალომე ჩარკვიანი: ბავშვს თუ ჯანმრთელობის პრობლემა აქვს, გამოიცანით, საიდან უნდა მოიტანოს მშობელმა სამკურნალო ხარჯები? კი, ფეისბუქით შეაგროვოს
გადახედვა
კომენტარები