ეუთოში 2024 წლის აქციების დროს ქიმიურ მოწამვლასთან დაკავშირებით კვლევის პრეზენტაცია გაიმართა. ამის შესახებ ინფორმაციას ქალთა უფლებადამცველი ბაია პატარაია ავრცელებს. მისი ცნობით, კვლევა ადასტურებს, რომ ქიმიური გამაღიზიანებლების გამოყენებამ არა მხოლოდ მყისიერად, არამედ გახანგრძლივებულად დაუტოვა პროტესტის მონაწილეებს ჯანმრთელობის პრობლემები.

"ამ წუთებში ეუთოში მიმდინარეობს ჩვენი კვლევის პრეზენტაცია ქიმიურ მოწამვლაზე, რასაც ადგილი ჰქონდა 2024 წლის აქციების დროს.

გთავაზობთ ძირითად მიგნებებს ჩვენი კვლევისას, რომელშიც ჩაერთო საპროტესტო აქციების 524 მონაწილე. კვლევა განხორციელდა ქართველი და საერთაშორისო ექსპერტების ერთობლივი ძალისხმევით.

კვლევა ადასტურებს, რომ ქიმიური გამაღიზიანებლების გამოყენებამ არა მხოლოდ მყისიერად, არამედ გახანგრძლივებულად დაუტოვა პროტესტის მონაწილეებს ჯანმრთელობის პრობლემები და რაც უფრო ხშირად უწევდა ადამიანს ამ ქიმიურ ნივთიერებებთან შეხება, მით უფრო მძიმე და ხანგრძლივი იყო ჯანმრთელობის პრობლემები", — დაწერა ბაია პატარაიამ სოციალურ ქსელში.

კვლევის — "ქართველ დემონსტრანტებზე გამოყენებული ქიმური გამაღიზიანებელი საშუალებების გავლენა" ავტორები არიან: გიორგი კამკამიძე, ბაია პატარაია, ჯეიმს ლინი, ჯოსინა ბოტე და ლელა ცისკარიშვილი.

აღნიშნული კვლევა 2026 წლის თებერვალ-მარტში ჩატარდა და 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის თბილისის აქციების 524 თვითშერჩეული მონაწილეს მოიცავს. შეფასდა სპეცსაშუალებების ზემოქმედება და მწვავე/ხანგრძლივი სიმპტომები.

კვლევის მიხედვით, რესპონდენტთა 86%-ს სხვადასხვა სიმპტომი აღენიშნა.

რესპონდენტთა 85.5%-მა კი სულ მცირე ერთი სიმპტომის შესახებ აღნიშნა. ცრემლსადენი გაზის შემთხვევების 47.9% და წყლის ჭავლის ეპიზოდების 43.5% მძიმედ შეფასდა (მხედველობის/სუნთქვის დაკარგვა), ხოლო 14.1%-მა ქმედუუნარობა გამოიწვია.

34.0%-ს (178 ადამიანი) მინიმუმ ერთი სიმპტომი 12 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში უგრძელდებოდა.

მათ შორის: მეხსიერების პრობლემები — 52.5%, განწყობის ცვლილებები — 43.7%, უძილობა — 35.0%, ტინიტუსი — 33.0%, წნევის მატება — 32.1%, მხედველობის დაქვეითება — 25.6%, თავის ტკივილი — 23.0%, სუნთქვის გაძნელება — 13.3%, კანის პრობლემები — 10.1% და სხვა.

კვლევაში მოცემული მონაცემების მიხედვით, გამოკითხულთა 40%-მა სამართალდამცველების მხრიდან არასათანადო მოპყრობაზე ან თავდასხმაზე მიუთითა. ამასთანავე, რესპონდენტთა 60%-ს გადაადგილება შეეზღუდა, 27%-ი დააჯარიმეს, 24%-მა სხვადასხვა სახის დაზიანება ან ზიანი მიიღო, ხოლო 10% დააკავეს.

კვლევის ავტორები წერენ, რომ გამოვლინდა დოზა-პასუხის კანონზომიერება; სიმპტომების გახანგრძლივებასთან დაკავშირებული იყო აგენტების რაოდენობა, წყლის ჭავლის პირდაპირი მოხვედრა, გაქცევის სირთულე, მწვავე ქმედუუნარობა და სქესი.

კვლევის ძირითადი მიგნებები ასე გამოიყურება:

• მომიტინგეების 71%-მა ორი ან მეტი ქიმიური საშუალების ზემოქმედება განიცადა. ხოლო წყლის ჭავლის პირდაპირმა მოხვედრამ ხანგრძლივი სიმპტომების რისკი გააორმაგა.
  
  
• რესპონდენტთა 67%-ს 6–8 ღამის შემდეგ სიმპტომები ერთ თვეზე დიდხანს გაუგრძელდა.
  
  
• გამოკითხულთა 40%-მა სამართალდამცველების მხრიდან არასათანადო მოპყრობაზე მიუთითა.
  
  
• კვლევის მიხედვით, მხოლოდ 29%-მა მიმართა ექიმს, რის გამოც ხანგრძლივი ზიანი, სავარაუდოდ, სრულად აღრიცხული არ არის.

კვლევის თანაავტორმა ბაია პატარაიამ ჟურნალისტებთან საუბრისას აღნიშნა, რომ აღნიშნული სტატისტიკური ანალიზი ძალიან სანდოა და გვიჩვენებს, რომ ქიმიური ნივთიერებების ამგვარი გამოყენება ძალიან დიდი ზიანის მომტანი აღმოჩნდა.

"ფაქტია, რომ ერთი წლის თავზეც კი რიგ ადამიანებს აქვთ სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები, რომელიც უკავშირდება ამ მოწამვლას. ის სტატისტიკური ანალიზი, რომელიც გაკეთდა და ამ სტატიის შემუშავებაში მონაწილეობდნენ უცხოელი ექსპერტები და გაიარა ეგრეთ წოდებული პიერ-რივიუ, ანუ სხვა სამეცნიერო დარგის წარმომადგენლებმაც შეხედეს ამ კვლევას, არის ძალიან სანდო და გვიჩვენებს თუ როგორც იყო გამოყენებული ქიმიური ნივთიერებები ადამიანების წინააღმდეგ, იყო ძალიან დიდი ზიანის მომტანი. დღემდე არ ვიცით ზუსტად, რა ნივთიერებებით იწამლებოდნენ ადამიანები, მაგრამ ვიცით, რომ მათ დაუდგათ სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები", — აღნიშნა ბაია პატარაიამ ("ფორმულა").

კომენტარი გააკეთა კვლევის კიდევ ერთმა ავტორმა გიორგი კამკამიძემ. მისი განმარტებით, როდესაც ქიმიური ნივთიერება მაღალი კონცენტრაციით და არასწორად არის გამოყენებული, იქმნება ისეთივე ეფექტი, როგორიც შეიძლება ჰქონდეს ქიმიურ იარაღს.

"გამოყენებული იყო ეს აგენტები მაღალი კონცენტრაციით, კომბინაციაში, მაგალითად, წყალში შერევა, იგივე ცრემლმდენი გაზის ნაწილაკების. შესაბამისად ეფექტი გაცილებით უფრო მძიმე მივიღეთ, ვიდრე ეს არის დასაშვები მსგავსი სიტუაციების დროს. განსაკუთრებით უნდა გამოიყოს ის, რომ 12 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში ძალიან დიდ ნაწილს, თითქმის მესამედს მონაწილეთა აღენიშნება ესა თუ ის კლინიკური სიმპტომები. როდესაც მაღალი კონცენტრაციით და არასწორად არის გამოყენებული, მაგალითად, განზავება წყალში სხვა აგენტის, აქ იქმნება ფაქტობრივად ისეთივე ეფექტი, როგორიც შეიძლება ჰქონდეს ქიმიურ იარაღს", — აღნიშნა მან ("ფორმულა").

კვლევის თანაავტორის, ჯეიმს ლინის თქმით, კვლევის მთავარი მიგნება ისაა, რომ იმ ადამიანებს, რომლებიც ამ ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ აღმოჩნდნენ, ორი, სამი და ექვსი თვის შემდეგაც კვლავ ჰქონდათ ფიზიკური და ფსიქოლოგიური სახის სიმპტომები.

"კვლევის მთავარი მიგნება ისაა, რომ იმ ადამიანებს, რომლებიც ამ ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ აღმოჩნდნენ, ორი, სამი და ექვსი თვის შემდეგაც კვლავ ჰქონდათ ფიზიკური და ფსიქოლოგიური სახის სიმპტომები. ჩვენ არ ვიცით, რა ნივთიერების ქვეშ იყვნენ ან რა ინტენსივობით იყვნენ, მაგრამ მაინც დგინდება კორელაცია, რითაც შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ კვლევაში არსებობს მნიშვნელოვანი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი", — თქვა მან.

კომენტარებს ტელეკომპანია "ფორმულა" ავრცელებს.