2026 წლის 21 ივლისს, ცხოველთა დაცვის ორგანიზაციებმა (Animal Project, Zero Strays Georgia, Peteasy, "ცუკა" ფონდი, "საქმართალო ცხოველებისთვის") ერთობლივ ბრიფინგზე მიუსაფარი ცხოველების სტერილიზაცია-კასტრაციის სახელმწიფო პროგრამაში არსებულ პრობლემებზე, მოქალაქეთა მზრუნველობაში მყოფი ცხოველების გაუჩინარების შემთხვევებსა და სახელმწიფო შესყიდვების გაუმჭვირვალობაზე ისაუბრეს.

ორგანიზაციების წარმომადგენელთა განცხადებით, 2025 წლიდან მოქალაქეები საქართველოს სხვადასხვა რეგიონსა და თბილისში სისტემატურად ავრცელებენ ინფორმაციას მათი მზრუნველობის ქვეშ მყოფი მიუსაფარი ცხოველების გაუჩინარების შესახებ. მათ შორის არიან უკვე სტერილიზებული, ვაქცინირებული, საჭდით მონიშნული, ჯანმრთელი და ადამიანებთან ადაპტირებული ცხოველები.

Animal Project-ის თანადამფუძნებლის, ნათია ჩიქოვანის განცხადებით, საქართველოში მიუსაფარი ძაღლებისა და კატების რაოდენობის ზრდის მთავარი მიზეზი პატრონიანი ცხოველების უკონტროლო გამრავლება და მათი ქუჩაში მიტოვებაა.

მისი თქმით, პრობლემის ჰუმანურად და ეფექტიანად მოსაგვარებლად აუცილებელია ხუთი კომპონენტის ერთდროულად ამოქმედება:

● მიუსაფარი ცხოველების დათვლა და CNVR მეთოდით (დაჭერა, ვაქცინაცია, სტერილიზაცია და პირვანდელ გარემოში დაბრუნებ) პროგრამის განხორციელება;

● პატრონიანი ცხოველების უკონტროლო გამრავლების შეზღუდვა (რომელიც დღემდე არ
კონტროლდება)

● ცხოველების ქუჩაში მიტოვების მკაცრი კონტროლი (რომელიც დღემდე არ არის დასჯადი ქმედება)

● პატრონიანი და მიუსაფარი ცხოველების ერთიან ბაზაში რეგისტრაცია (გასტერილებული მიუსაფრების ბაზაში რეგისტრაცია დღემდე არ ხორციელდება)

● მოსახლეობისთვის სტერილიზაცია-კასტრაციის ხელმისაწვდომობის გაზრდა და ცნობიერების ამაღლება (მოსახლეობის უმრავლესობა დღემდე არ ახორციელების საკუთარი ცხოველის მოვლა-პატრონობის საბაზისო წესებს).

ნათია ჩიქოვანის შეფასებით, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არ აღირიცხება ცხოველის სტერილიზაციისა და ვაქცინაციის თარიღი, მიმკედლებლის ინფორმაცია, აყვანისა და დაბრუნების ზუსტი ადგილები. შესაბამისად, მოქალაქეებს არ აქვთ შესაძლებლობა გადაამოწმონ, სად გადაიყვანეს ცხოველი და დაბრუნდა თუ არა იგი კანონითა და პროგრამის პირობებით გათვალისწინებულ ტერიტორიაზე.

მოქალაქეები მიკედლებულ ცხოველებს თვეების განმავლობაში ეძებენ

Animal Project-ის წარმომადგენლის, მარიამ ცერცვაძის განცხადებით, 2026 წლის აპრილში, აქტივისტების პროტესტის შემდეგ, შესაბამის რეგულაციებში ცვლილება შევიდა და განისაზღვრა, რომ ცხოველი აყვანის ადგილზე უნდა დაბრუნდეს, ხოლო უკვე სტერილიზებული ცხოველის ვაქცინაცია ადგილზე უნდა მოხდეს. მიუხედავად ამისა, მათი განცხადებით, გაუჩინარების შემთხვევები კვლავ გრძელდება როგორც რეგიონებში, ისე თბილისში.

საჩხერის უღელტეხილზე 35-ზე მეტი ძაღლის კვალი დაიკარგა

Zero Strays Georgia-ს წარმომადგენელმა მარიამ შეყილაძემ საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, უღელტეხილთან მცხოვრები ძაღლების გაუჩინარების შესახებ ისაუბრა.

მისი ინფორმაციით, მოქალაქე სოფო აბაიშვილი და მისი მეგობრები ხუთი წლის განმავლობაში დაახლოებით 60 ძაღლს უვლიდნენ და საკუთარი ძალებით ასტერილებ.

21 ივნისს ყველა ცხოველი ადგილზე იყო, 24 ივნისს კი მათი ნაწილი აღარ დახვდათ. 29 ივნისისთვის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი ცხოველებისგან დაცლილი იყო. ჯამში დაკარგულად ითვლება 25-ზე მეტი ზრდასრული ძაღლი და 10-ზე მეტი ლეკვი.

სურსათის ეროვნული სააგენტო უარყოფს ამ ცხოველების გადაყვანას. თუმცა ორგანიზაციების განცხადებით, ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონიდან მიღებული მსგავსი ცნობები აჩენს საფუძვლიან კითხვებს პროგრამის აღრიცხვისა და კონტროლის სისტემასთან დაკავშირებით.

ორგანიზაციები მოითხოვენ, ცხოველების მიტოვებით ცნობილი ტერიტორიები სათვალთვალო კამერებით აღიჭურვოს, გამოვლინდნენ ადამიანები, რომლებიც ცხოველებს ქუჩაში ტოვებენ, და სახელმწიფოს რეაგირება მიმართული იყოს პრობლემის მიზეზების აღმოფხვრისკენ და არა უკვე ქუჩაში აღმოჩენილი ცხოველების გაურკვეველი მიმართულებით გადაყვანისკენ.

ასიათასობით ლარის შესყიდვები და ბუნდოვანი ტენდერები

Peteasy-ის წარმომადგენელმა კესო ბარამიძემ სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვასა და ცხოველებთან დაკავშირებულ შესყიდვებზე ისაუბრა.

ბრიფინგზე წარმოდგენილი ინფორმაციით:

● 2026 წლის 27–29 აპრილს დაგეგმილი "ვეტერინარიის საერთაშორისო დღის" ღონისძიების ფარგლებში ორი საპროტოკოლო ავტომობილის შესაძენად გათვალისწინებული იყო დაახლოებით 275 000 ლარი;

● შეკვეთილში, სასტუმრო "პარაგრაფში" სამდღიანი ღონისძიებისთვის გამოყოფილი იყო 116
000 ლარი;

● სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ 364 ძაღლის დასაჭერი მარყუჟი 95 500 ლარად შეიძინა, თითოეულის ფასი დაახლოებით 262 ლარი გამოვიდა, როცა მათი შეძენა გაცილებით ნაკლებად შეიძლება.

● ქვემო ქართლისა და კახეთის რამდენიმე მუნიციპალიტეტში სტერილიზაცია-კასტრაციის მომსახურებისთვის გამოცხადებული, ჯამში 653 680 ლარის ტენდერები შპს „აბამამ“ მოიგო — რომელიც ტენდერამდე 1 თვით ადრე შეიქმნა და უცნობია მათი კომპეტენციის საკითხი

● აჭარის, გურიისა და იმერეთის რეგიონებში მომსახურების ტენდერების ჯამური ღირებულება, რომლებიც ლერი ჩხარტიშვილის კომპანიამ მოიგო, 677 260 ლარს შეადგენს. აღნიშნული კომპანია ბევრჯერ არის შემჩნეული კრიტიკულ დარღვევებში. ორგანიზაციების მოთხოვნები

1. ყველა საეჭვო გაუჩინარების შემთხვევაზე დაიწყოს დამოუკიდებელი და ეფექტიანი გამოძიება, ხოლო შესაძლო სამართალდარღვევის გამოვლენის შემთხვევაში პასუხისმგებელი პირები პასუხისგებაში მიეცნენ;

2. სრულად გაიცეს კანონით გათვალისწინებული საჯარო ინფორმაცია, მათ შორის ცხოველების აყვანის, მკურნალობის, სტერილიზაციის, ვაქცინაციის, გარდაცვალებისა და დაბრუნების შესახებ მონაცემები;

3. მოქალაქეებსა და უფლებამოსილ დამკვირვებლებს მიეცეთ თავშესაფრებში ვიზიტისა
და პირობების შემოწმების შესაძლებლობა;

4. შეიქმნას და რეალურად ამოქმედდეს ცხოველთა ერთიანი, გამჭვირვალე ელექტრონული ბაზა, სადაც თითოეული ცხოველის საჭდის ან მიკროჩიპის ნომრით შესაძლებელი იქნება მისი ისტორიის გადამოწმება;

5. გადაყვანილი ცხოველი დაბრუნდეს იმ ტერიტორიაზე, საიდანაც აიყვანეს

6. შესყიდვებისა და ტენდერების შესახებ გამოქვეყნდეს სრული ინფორმაცია, მათ შორის კომპანიების გამოცდილება, ვეტერინარული პერსონალის კვალიფიკაცია და შესრულებული სამუშაოს შედეგები.

"შინაგან საქმეთა სამინისტრო, მოქალაქეებს სურსათის ეროვნულ სააგენტოსთან აქციის ჩატარების ნებართვას არ აძლევს. მხოლოდ რამდენიმე ორგანიზაცია და აქტივისტთა მცირე ჯგუფი სისტემურ პრობლემას ვერ გაუმკლავდება. დღეს კომპანიონი ცხოველების ბედი დამოკიდებულია მოქალაქეების ჩართულობაზე, იქნება ეს აქციებზე დასწრება, ინფორმაციის გავრცელება თუ მათ მახლობლად მცხოვრები ცხოველების დაცვა", — განაცხადეს ბრიფინგის მონაწილეებმა.

იხილეთ გაუჩინარებული ცხოველების კონკრეტულ მაგალითები აქ.