საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის (IOC) გადაწყვეტილებით, ლოს-ანჯელესის 2028 წლის თამაშებიდან მოყოლებული, ქალთა ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეობის უფლება ექნებათ მხოლოდ იმ ქალებს, რომლებსაც დაბადებისას მდედრობითი სქესი მიანიჭეს.

ახალი პოლიტიკის თანახმად, ქალთა კატეგორიაში მონაწილეობის უფლება ერთჯერადი გენეტიკური სკრინინგის საფუძველზე განისაზღვრება. კომიტეტის განმარტებით, აღნიშნული ცვლილების მიზანი "სამართლიანობის უზრუნველყოფა და უსაფრთხოების დაცვაა".

ეს გადაწყვეტილება ნიშნავს, რომ ტრანსგენდერ ქალებს ოლიმპიურ თამაშებზე ქალთა კატეგორიაში ასპარეზობა აეკრძალებათ. აქამდე, ღიად ტრანსგენდერ ათლეტებს (მაგალითად, ახალზელანდიელ ძალოსან ლორელ ჰაბარდს) შესაბამისი ფედერაციის თანხმობის შემთხვევაში, შეეძლოთ დაბადებისას მინიჭებული სქესისგან განსხვავებულ კატეგორიაში ეასპარეზათ.

საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი

საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი

ფოტო: Boston 25

რეგულაცია ასევე გავრცელდება სქესობრივი განვითარების დარღვევის (DSD) მქონე იმ ათლეტებზე, რომლებმაც კაცის სქესობრივი მომწიფება (პუბერტატი) გაიარეს. IOC-ის განცხადებით, ნებისმიერი ათლეტი, რომლის ორგანიზმშიც აღმოჩნდება სქესის განმსაზღვრელი SRY გენი (Y ქრომოსომაზე არსებული გენი), ქალთა კატეგორიაში მონაწილეობის უფლებას დაკარგავს.

აღნიშნული პოლიტიკა 2024 წლის პარიზის ოლიმპიადის შემდეგ გადაიხედა. გადაწყვეტილებას წინ 18-თვიანი კონსულტაციები უძღოდა.

"ოლიმპიურ თამაშებზე მინიმალურმა სხვაობამაც კი შეიძლება განსაზღვროს გამარჯვება და დამარცხება", — განაცხადა კომიტეტის პრეზიდენტმა. "შესაბამისად, სრულიად ნათელია, რომ უსამართლო იქნებოდა ქალთა კატეგორიაში იმ ათლეტების ასპარეზობა, რომლებსაც დაბადებისას მამრობითი სქესი მიანიჭეს. გარდა ამისა, ზოგიერთ სახეობაში ეს სახიფათოცაა".

"მესმის, რომ ეს ძალიან მგრძნობიარე საკითხია. როგორც ყოფილი ათლეტს, მე მთელი გულით მჯერა, რომ ყველა ოლიმპიელს აქვს უფლება, სამართლიან შეჯიბრში მიიღოს მონაწილეობა. ჩვენი ახალი პოლიტიკა მეცნიერებას ეფუძნება, მას სამედიცინო ექსპერტები ხელმძღვანელობდნენ და მთავარი მიზანი ათლეტების ინტერესების დაცვაა. სამეცნიერო მტკიცებულება ნათელია: კაცის ქრომოსომები უპირატესობას იძლევა იმ სპორტის სახეობებში, რომლებიც ეყრდნობა ფიზიკურ ძალას, ღონიერებასა თუ გამძლეობას," — ამბობს საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი.

გენდერის საკითხი პარიზის ოლიმპიური თამაშების ერთ-ერთი მთავარი განსახილველი თემა იყო.

გასულ წელს აშშ-ს პრეზიდენტმა ტრამპმა ხელი მოაწერა აღმასრულებელ განკარგულებას, რომელიც ტრანსგენდერ ათლეტებს აშშ-ს ქალთა სპორტულ შეჯიბრებებში მონაწილეობას უკრძალავს. მან ასევე განაცხადა, რომ არ დაუშვებს ტრანსგენდერი სპორტსმენების ასპარეზობას 2028 წლის ლოს-ანჯელესის ოლიმპიადაზე.

საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა განმარტა, რომ იარსებებს გამონაკლისები სქესობრივი განვითარების იშვიათი შემთხვევებისთვის. "გარდა იმ იშვიათი გამონაკლისებისა, როგორიცაა ანდროგენრეზისტენტობის სინდრომი (CAIS) ან სქესობრივი განვითარების სხვა იშვიათი დარღვევები (DSD), რომელთა დროსაც სპორტსმენი ვერ იღებს სარგებელს ტესტოსტერონის ანაბოლური ან პერფორმანსის გამაუმჯობესებელი ეფექტებისგან, ვერცერთი ათლეტი, რომელსაც SRY-დადებითი გენეტიკური სკრინინგი ექნება, ქალთა კატეგორიაში ვერ იასპარეზებს", — ნათქვამია IOC-ის განცხადებაში.

ახალ წესებს არ აქვს უკუძალა და რიგით ან სამოყვარულო სპორტზე არ იმოქმედებს.