სტამბოლში რუსეთისა და უკრაინის წარმომადგენლებს შორის პირდაპირი მოლაპარაკებების მეორე რაუნდი 2 ივლისს გაიმართა.

შეხვედრა, რომელიც ერთ საათს გაგრძელდა, ბოსფორის სანაპიროზე, ჩირაგანის სასახლეში გაიმართა. რუსეთის დელეგაციას, ისევე როგორც წინა შემთხვევაში, პრეზიდენტის თანაშემწე ვლადიმერ მედინსკი ხელმძღვანელობდა, ხოლო უკრაინის დელეგაციას — თავდაცვის მინისტრი რუსტემ უმეროვი.

რას აცხადებენ კიევში მოლაპარაკებების შემდეგ?

BBC-ის ცნობით, მოლაპარაკებების შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე უკრაინის დელეგაციამ განაცხადა, რომ მოსკოვმა კიევს თავისი მოთხოვნები გადასცა და ახლა უკრაინას ერთი კვირა დასჭირდება დოკუმენტის შესასწავლად და შემდგომი ნაბიჯების გადასაწყვეტად.

უკრაინა მოითხოვს რუსეთის მიერ ქვეყნიდან გაყვანილი ბავშვებისა და პატიმრების დაბრუნებას. რუსეთმა მიიღო რამდენიმე ასეული ბავშვის სია, რომელთა დაბრუნებასაც კიევი ითხოვს. რაც შეეხება დაჭრილებს, უკრაინა მძიმედ დაჭრილი, 19-25 წლის ახალგაზრდა სამხედრო მოსამსახურეების გაცვლას და ყველა დაღუპულის ცხედრის გადაცემას ითხოვს.

გარდა ამისა, უკრაინის დელეგაციამ შესთავაზა, რომ თვის ბოლოს — 20-დან 30 ივნისის ჩათვლით — დაინიშნოს რუსეთისა და უკრაინის პრეზიდენტების შეხვედრა თეთრი სახლის ხელმძღვანელთან ერთად.

უკრაინის მემორანდუმის ტექსტი დღეს Financial Times-ის ჟურნალისტმა კრისტოფერ მილერმა გამოაქვეყნა. ის ხუთი ნაწილისგან შედგება: მოლაპარაკებების პროცესი და ძირითადი პრინციპები; ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება და [რუსეთისა და უკრაინის] ლიდერების შეხვედრისთვის მზადება; ცეცხლის შეწყვეტა; ნდობის აღდგენის ღონისძიებები; ლიდერების შეხვედრა.

როგორც BBC წერს. დოკუმენტში ძირითადად ასახულია ის, რაც უკრაინამ არაერთხელ საჯაროდ განაცხადა. მაგალითად, მოთხოვნა ჰაერში, ხმელეთსა და ზღვაში სრული და უპირობო ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ 30 დღის განმავლობაში (გაგრძელების შესაძლებლობით).

ამავდროულად, მემორანდუმი არის პუნქტები, სადაც წერია, რომ კიევმა შეიძლება ნატოში ან ევროკავშირში გაწევრიანება მოითხოვოს. გარდა ამისა, არანაირი შეზღუდვა არ უნდა დაწესდეს უკრაინის არმიაზე ან მეგობარი ქვეყნების კონტინგენტების უკრაინის ტერიტორიაზე განლაგებაზე.

კრემლმა არაერთხელ განაცხადა, რომ უკრაინის ნატოში არ გაწევრიანება აუცილებელია "კონფლიქტის ძირეული მიზეზების აღმოსაფხვრელად".

რას აცხადებენ მოსკოვში მოლაპარაკებების შემდეგ?

რუსეთის დელეგაციის ხელმძღვანელმა და ვლადიმერ პუტინის თანაშემწემ, ვლადიმერ მედინსკიმ, მოლაპარაკებების შემდეგ რუსულ მედიასთან გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ შეხვედრაზე რამდენიმე "პრაქტიკული საკითხი" გადაწყდა. მათ შორის მან დაასახელა 6000 ჯარისკაცის ცხედრის უკრაინული მხარისთვის გადაცემა, რაც მომავალ კვირას უნდა მოხდეს.

მედინსკიმ დაადასტურა, რომ რუსეთი და უკრაინა შეთანხმდნენ ფართომასშტაბიან პატიმრების გაცვლაზე: ყველა მძიმედ დაჭრილი და მძიმედ დაავადებული, ასევე 19-დან 25 წლამდე ასაკის პირები. მედინსკის თქმით, ორივე მხარე სამედიცინო კომისიებს მოაწყობს და ასეთი გაცვლები, მისი თქმით, რეგულარული იქნება.

ამავდროულად, მოსკოვმა, როგორც ჩანს, უარყო კიევის წინადადება უპირობო ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. მედინსკის თქმით, რუსეთმა უკრაინას შესთავაზა ცეცხლის შეწყვეტა "ფრონტის გარკვეულ მონაკვეთებზე 2-3 დღით". მედინსკის თქმით, ეს კეთდება იმისათვის, რომ "მეთაურებმა შეძლონ თავიანთი ჯარისკაცების ცხედრების აყვანა".

ვლადიმერ მედინსკიმ ასევე წარმოადგინა უკრაინის მიერ გადაცემული 339 ბავშვის სია, რომელთა დაბრუნებასაც უკრაინული მხარე ითხოვს.

"ეს სია კიდევ ერთხელ აჩვენებს იმას, რომ სამწუხაროდ, უკრაინის ხელისუფლებამ ბავშვთა გატაცების საკითხი შოუდ აქცია, რომელიც ევროპელებისთვისაა განკუთვნილი", — აღნიშნა ვლადიმერ პუტინის თანაშემწემ.

გარდა ამისა, მოლაპარაკებების დროს რუსეთმა უკრაინას გადასცა მემორანდუმი სამშვიდობო პირობებით. დღის განმავლობაში მედინსკიმ მხოლოდ ის განაცხადა, რომ დოკუმენტი ორი ნაწილისგან შედგება — როგორ მივაღწიოთ გრძელვადიან მშვიდობას და რა ნაბიჯებია საჭირო სრული ცეცხლის შეწყვეტისთვის.

საღამოს მემორანდუმის ტექსტი სახელმწიფო სააგენტო TASS-მა გამოაქვეყნა. დოკუმენტი შეიცავს მოთხოვნებს, რომლებიც რუსეთმა არაერთხელ საჯაროდ გააჟღერა. მაგალითად, მოთხოვნა კიევმა უარი თქვას სამხედრო ალიანსებსა და კოალიციებში (იგულისხმება ნატო და ევროკავშირი) გაწევრიანებაზე, უკრაინული არმიის მაქსიმალური რაოდენობის დადგენა და კიევისთვის არაბირთვული სტატუსის მინიჭება.

დოკუმენტში ასევე საუბარია ოკუპირებული და ანექსირებული ლუგანსკისა, დონეცკის, ზაპოროჟიესა და ხერსონის ოლქების ნაწილების რუსეთის ტერიტორიებად აღიარების აუცილებლობაზე.

რუსული მემორანდუმის მეორე ნაწილი ცეცხლის შეწყვეტის პირობების ორ ვარიანტს გვთავაზობს. პირველი მათგანი უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს მოსკოვის მიერ ოკუპირებული ყველა ტერიტორიიდან რუსეთთან შეთანხმებულ მანძილზე ჯარების გაყვანას სთხოვს.

მეორე ვარიანტი უფრო მრავალეტაპიანია. ის გულისხმობს უკრაინული ჯარების ხელახლა განლაგების, დასავლური იარაღის მიწოდების და მესამე ქვეყნებიდან ჯარების უკრაინის ტერიტორიაზე აკრძალვას, ასევე მობილიზაციის შეწყვეტას და უკრაინაში საომარი მდგომარეობის მოხსნას.

შეგახსენებთ, რომ რუსეთსა და უკრაინას შორის პირდაპირი მოლაპარაკებების პირველი რაუნდი — პირველი 2022 წლის გაზაფხულის შემდეგ - 16 მაისს სტამბოლში გაიმართა. უკრაინული წყაროების ცნობით, იმ დროს რუსეთის დელეგაციამ წამოაყენა მოთხოვნა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ და უკრაინის ჯარების გაყვანა რუსეთის მიერ ნაწილობრივ დაკავებული რეგიონებიდან.

მოლაპარაკებების შედეგების თანახმად, ოფიციალურად გამოცხადდა, რომ მხარეები შეთანხმდნენ სამხედრო ტყვეების ფართომასშტაბიანი გაცვლაზე „1000 1000-ის“ ფორმულის მიხედვით, ასევე მშვიდობიანი შეთანხმების პირობებით მემორანდუმების შემუშავებაზე.

რუსულმა მხარემ განაცხადა, რომ მან ასევე მოამზადა საკუთარი მემორანდუმი („კრიზისის ძირეული მიზეზების საიმედოდ დაძლევის ყველა ასპექტის შესახებ“), მაგრამ უარი თქვა მის კიევისთვის გადაცემაზე ან პრესაში გამოქვეყნებაზე. ამის ნაცვლად, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა შესთავაზა მოლაპარაკებების მეორე რაუნდის ჩატარება სტამბოლში 2 ივნისს.