თვალის დახამხამება მხოლოდ რეფლექსი არ არის — ძაღლების ქცევის საიდუმლო

ფოტო: Getty Images
ერთმანეთის ყურებისას ძაღლები თვალებს ხშირად ახამხამებენ. ახლი კვლევის თანახმად, ამას ისინი მხოლოდ მხედველობის ორგანოს გასუფთავების მიზნით არ აკეთებენ, არამედ მსგავს ქცევას ჩვენი ოთხფეხა მეგობრების სხეულის ენასა და კომუნიკაციაში მნიშვნელოვანი როლი აქვს.
იტალიელი ბიოლოგი, კიარა კანორი ძაღლების ქცევას დიდი ხანია, აკვირდება. მან შენიშნა, რომ ისინი მაშინ უფრო ხშირად ახამხამებენ თვალებს, როცა სხვა ძაღლების ან ადამიანების გვერდით იმყოფებიან.
მეტის გასაგებად მეცნიერებმა საინტერესო ექსპერიმენტი ჩაატარეს. 54 ძაღლს, პატრონთან ერთად, სპეციალურად მომზადებული ვიდეოები აჩვენეს. ერთ-ერთ მათგანში ძაღლები თვალს ახამხამებდნენ, მეორეში ცხვირს ილოკავდნენ, ხოლო მესამეში — მშვიდად და ყურადღებით იყურებოდნენ. თითოეული ვიდეოს შემდეგ ძაღლებს მცირე შესვენება ჰქონდათ, რათა ემოციები "გადაეტვირთათ".
ვიდეოებში მონაწილე ძაღლები სხვადასხვა ჯიშისანი იყვნენ: 6 წლის ტერიერის ნაჯვარი, 5 წლის კოკერ სპანიელის ნაჯვარი და 1 წლის ბორდერ კოლი. ცხოველთა ემოციური მდგომარეობის შესაფასებლად მეცნიერები მათ გულისცემას დააკვირდნენ. აღმოჩნდა, რომ ოთხფეხა მეგობრებს სტრესი არ განუცდიათ, რადგან გულისცემის მაჩვენებლები უცვლელი დარჩა.
საინტერესო ფაქტი ის იყო, რომ ძაღლები თვალებს მაშინ უფრო ხშირად ახამხამებდნენ, როცა ეკრანზე სხვა ძაღლების იმავე ქმედებას უყურებდნენ. მეორე მხრივ, როდესაც კადრებში, მაგალითად, ცხვირის ლოკვა ჩანდა, "მაყურებლების” მიერ თვალის დახამხამება იშვიათდებოდა. ეს ძალიან ჰგავს იმიტაციის ეფექტს, რომელსაც ადამიანებშიც ვხვდებით — მაგალითად, გადამდები მთქნარების სახით.
არაერთი კვლევა ადასტურებს იმასაც, რომ თვალის ხამხამს ადამიანები კომუნიკაციისთვისაც ვიყენებთ, განსაკუთრებით პაუზების დროს ან მაშინ, როცა სათქმელს ვამთავრებთ. სავარაუდოდ, ძაღლებში ეს ერთგვარი დამამშვიდებელი სიგნალია, რომლითაც ერთმანეთს ატყობინებენ, რომ აგრესიულად არ არიან განწყობილნი.
ასევე ვარაუდობენ, რომ ეს ქცევა შესაძლოა, ძაღლებს სოციალური კავშირების განმტკიცებასა (მათ შორის ადამიანებთან) და სტრესთან გამკლავებაშიც ეხმარებოდეს ან, სულაც, იმედგაცრუების ნიშანი იყოს. საბოლოო ჯამში, ამაზე ზუსტი პასუხი არ გვაქვს, მაგრამ ძაღლებში თვალების დახამხამება გარკვეული ინფორმაციის გადაცემის საშუალებაა.
ახალი ნაშრომი გამოცემაში Royal Society Open Science გამოქვეყნდა.
კომენტარები