საბჭოთა კავშირის პირველი პრეზიდენტის, მიხეილ გორბაჩოვის მტკიცებით, თბილისში 1989 წლის 9 აპრილის მიტინგის დარბევის შესახებ არაფერი იცოდა და გადაწყვეტილება მის ზურგს უკან მიიღეს. მაშინდელი კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი და უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე ამტკიცებს, რომ დარბევის წინააღმდეგი იყო და ამის თქმა "სუფთა სინდისით" შეუძლია. ამის შესახებ გორბაჩოვი თავის ვრცელ წერილში "პერესტროიკის გაგება, ახალი აზროვნების სადარაჯოზე" საუბრობს, რომელიც რუსულ ჟურნალში გამოქვეყნდა.

"ძალიან მალე ეროვნულ მოძრაობებში წინა პლანზე წამოვიდა სეპარატისტული ტენდენციები. რესპუბლიკებში პარტიულ ლიდერებს არ შეეძლოთ დემოკრატიის პირობებში მუშაობა. ისინი დაიბნენ. საქართველოში ეს 1989 წლის აპრილში გამოვლინდა, როდესაც ხალხი თბილისის ქუჩებსა და მოედნებზე გამოვიდა. საქართველოს კომპარტიის ცკ-ს წევრები ხალხთან უნდა გამოსულიყვნენ, მაგრამ მათ ბუნკერში ჯდომა ამჯობინეს და საქმე უბედურებამდე მივიდა — გამოყენებული იქნა ძალა მოედნის დემონსტრანტებისგან "გასაწმენდად", 21 ადამიანი დაიღუპა, ათობით კი დაშავდა.

ამის გახსენება მძიმეა, მაგრამ მე შემიძლია, სუფთა სინდისით ვთქვა — თბილისში მიტინგის დარბევის გადაწყვეტილება ჩემს ზურგს უკან იქნა მიღებული, ჩემი ნების საწინააღმდეგოდ. მაშინ და შემდეგაც მყარად ვიდექი ჩემს მრწამსზე — ყველაზე რთული პრობლემები უნდა გადაწყდეს პოლიტიკური საშუალებებით, ძალის გამოყენებისა და სისხლისღვრის გარეშე", — წერს ის.

ისტორიას ახსოვს მიტინგის დარბევიდან 3 დღის შემდეგ, 12 აპრილს გორბაჩოვის განცხადება. მაშინ მან აღნიშნა, რომ ქართველებმა დიდი წვლილი შეიტანეს რესპუბლიკის მშენებლობაში, მაგრამ "ყალბმა ორიენტირებმა თავგზა აუბნიეს ადამიანთა ერთ ნაწილს და დაიწყო უწესრიგობანი".

"რესპუბლიკის კომუნისტებს, თითეულ მცხოვრებს დღეს მოეთხოვებათ ერთგულება მოქალაქეობრივი მოვალეობისადმი, დიდი პასუხისმგებლობა თავისი ხალხისა და ისტორიის წინაშე. არ უნდა დავუშვათ, რომ ლახვარი ჩაეცეს ყოველი საბჭოთა რესპუბლიკის საარსებო ინტერესებს", — აცხადებდა ის.

1989 წლის აპრილის დასაწყისში საქართველოში სეპარატიზმისა და მოსკოვის ანტიქართული პოლიტიკის წინააღმდეგ მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები დაიწყო. 4 აპრილს, მთავრობის სახლის წინ ათიათასობით ადამიანი შეიკრიბა, მათ დაიწყეს შიმშილობა, მეორე დღეს მათი რაოდენობა უფრო გაიზარდა და ძალიან მალე პროტესტი დამოუკიდებლობის მოთხოვნაში გადაიზარდა.

9 აპრილს, გამთენიისას, რუსულმა არმიამ რუსთაველის გამზირზე შეკრებილი მშვიდობიანი დემონსტრანტის დაშლა დაიწყო. აქციის დარბევისას საბჭოთა ჯარმა გამოიყენა მომწამვლავი ქიმიური საშუალებები, ცეცხლსასროლი იარაღი, სასანგრე ბარები, ჯავშანტრანსპორტიორები და ტანკები. იმ ღამის დარბევას 20 ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო ერთი მოქალაქე კომენდანტის საათის დროს მოკლეს რუსმა ჯარისკაცებმა. ამ დღეს ასობით ადამიანი დასახიჩრდა, დემონსტრანტების დიდი ნაწილი მოიწამლა. უცნობია დაზარალებულების ზუსტი რიცხვი და ასევე, რა ზიანი მიადგა მათ ჯანმრთელობას.

გაიგეთ მეტი: