10 ფაქტი ტყვიით მოწამვლის შესახებ, რომელიც თქვენი ბავშვების დაცვაში დაგეხმარებათ
ფოტო: Shutterstock
ბოლო წლებში მეცნიერები და ექიმები სულ უფრო და უფრო მეტს ღელავენ ტყვიით მოწამვლაზე. როგორც შეერთებული შტატების დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრი ამბობს, ამ ტოქსიკური ლითონის უსაფრთხო და დასაშვები ნორმა არ არსებობს.
ტყვიასთან შეხებას ადამიანის ორგანიზმის თითქმის ყველა სისტემის დაზიანება შეუძლია და იმის გამო, რომ სიმპტომები შეუმჩნეველია, ხშირად შეიძლება ტყვიით მოწამვლა ადამიანს საერთოდ გამორჩეს. განსაკუთრებით საშიში კი ტყვიით მოწამვლა მაშინაა, როცა მისი მსხვერპლი ბავშვი ხდება.
1. ტყვიით მოწამვლის მთავარი გამომწვევი მიზეზი სახლში არსებული გარემოა
მეოცე საუკუნის 80-იან წლებამდე, უამრავ ქვეყანაში, სახლებს ტყვიის შემცველი საღებავით ღებავდნენ. ამერიკაში 1978 წლამდე შეღებილი სახლების 35 პროცენტში, რამე ადგილი მაინც იყო შეღებილი ასეთი საღებავებით. ამერიკის ეროვნული ჯანდაცვის დაცვის ორგანიზაცია მოქალაქეებს სახლში არსებული მტვრის შემოწმებისკენ მოუწოდებს.
2. ყველაზე ხშირად, ტყვია ბავშვების გარშემო ისეთ გარემოში გვხვდება, სადაც მტვერი, მიწა და შეღებილი ადგილებია
ბავშვები საფრთხეში მხოლოდ მიწაში თამაშის დროს არ არიან. ხანდახან ტყვიის შემცველი მტვერი გარედან უფროსებს შეაქვთ სახლში. ამიტომ, კარგი იქნება, თუ სახლში შესვლისას ფეხსაცმელებს კარებთან დატოვებთ და მიწაში თამაშის შემდეგ, ბავშვს ხელებს კარგად დაბანთ.
ამის გარდა, ტყვია შეიძლება იყოს ფანჯრის საღებავაქერცლილ რაფებზე. ამიტომ, აუცილებლად გაწმინდეთ ფანჯრის ჩარჩო სველი ტილოთი.
ფოტო: Flickr / John Dyer
3. თუ მშობლები მშენებლობაზე, ქარხანაში ან მიწის მეურნეობაზე მუშაობენ, მათ სამსახურიდან სახლში დაბრუნებამდე და ბავშვთან კონტაქტის დამყარებამდე უნდა დაიბანონ და ტანსაცმელი გამოიცვალონ
თუ ტყვიასთან, ან ტყვიის შემცველ საგნებთან და ნივთიერებებთან გაქვთ შეხება, იმის შანსი, რომ ის ტოქსიკური ნივთიერება საცხოვრებელ გარემოში მოხვდება ან თავად დაგაავადებთ, მაღალია. თუმცა, თუ სამუშაო ადგილზე ყოფნისას სახეს, საჭმელსა და პირს არ შეეხებით, ხოლო სახლში წასვლამდე შხაპს მიიღებთ, ტანსაცმელს გამოიცვლით და სამუშაო ხელსაწყოებს თან არ წაიღებთ, გარშემომყოფებსა და საკუთარ თავებს დაიცავთ.
4. ტყვიით მოწამვლის ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ 6 წლამდე ბავშვები არიან
როცა ბავშვები დახოხავენ და პირში ხელებსა და სხვადასხვა ნივთებს იდებენ, ტყვიით მოწამვლის რისკი იზრდება, რადგან გარემო ხშირად მტვრითა და ტყვიის შემცველი ნაწილაკებითაა სავსე. ამ რისკის ქვეშ არიან სკოლამდელი ასაკის ბავშვებიც.
5. სისხლის შემოწმებისას ტყვიის აღმოჩენა სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული
ტყვიის ხარისხის დაფიქსირება დამოკიდებულია მისი სიმძიმის დონესა და გამოყოფის ხანგრძლივობაზე. სხეული ტყვიას სისხლისა და შარდის საშუალებით ყოველდღიურად და სტაბილურად გამოყოფს. ეს პროცესი შესაძლოა თვეების განმავლობაში გრძელდებოდეს. თუმცა, ბავშვების სხეულში მოხვედრილი ტყვიის ნაწილაკები ტვინში და სხვა ადგილებში "იდებენ ბინას" და შეიძლება წლების განმავლობაში არ დატოვონ ორგანიზმი.
6. ტყვიით მოწამვლის ეფექტი შეიძლება მთელი ცხოვრება გაგრძელდეს
სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, სისხლში ტყვიის მაღალი შემცველობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს IQ-ს დაბალ მაჩვენებელთან, ქცევისა და სწავლის პრობლემებთან. ბავშვობაში ტყვიით მოწამვლა ასევე დაკავშირებულია დიდობაში ჯანმრთელობის პრობლემებთან, ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებასთან და კრიმინალთან.
7. მითია მოსაზრება, რომ "საკვებში ტყვიის მცირე რაოდენობის არსებობას არა უშავს".
ბავშვებისთვის ტყვიის არსებობის უსაფრთხო მაჩვენებელი არ არსებობს. მისი მინიმალური ოდენობით გამოწვეული მოწამვლაც კი შესაძლოა ცხოვრების მანძილზე სხვადასხვა პრობლემაში გამოვლინდეს.
ასევე, როცა საქმე ონკანიდან წამოსულ წყალს ეხება, დასალევად და საკვებში გამოსაყენებლად საუკეთესო არჩევანია ცივი წყალი, რადგან ონკანიდან წამოსულ თბილ წყალში ტყვია უკეთ "იხსნება".
ფოტო: Getty Images
8. "თუ ბავშვი კარგად ვითარდება, ტყვიაზე რატომ უნდა ვინერვიულო?" - ესეც მითია!
სიმპტომების არარსებობა არ ნიშნავს, რომ ბავშვი ტყვიით მოწამლული არ არის. ორგანიზმში მისი დაბალი მოცულობით არსებობა რთულად დასადგენი დაავადებების რისკს ზრდის.
9. ხელების ხშირი დაბანა ის მთავარი ჩვევაა, რომელიც ტყვიით მოწამვლისგან დაგიცავთ.
გარეთ ყოფნის შემდეგ და ჭამამდე ხელების დაბანა მოწამვლის თავიდან არიდებაში დაგეხმარებათ. პრევენციისთვის, სათამაშოები და ის ნივთები, რასაც ბავშვები ეხებიან, ხშირად უნდა გაირეცხოს.
თუ სახლში ძველი სათამაშოები გაქვთ, რომლებსაც საღებავები სძვრება, ისინი სასწრაფოდ გადაყარეთ!
10. ჰიპერაქტიულობა, ლაპარაკის დაწყების დაგვიანება და პიკას კვებითი დარღვევა - სიმპტომები, რის გამოც, შვილი პედიატრთან უნდა წაიყვანოთ.
თუ ტყვიით მოწამვლის ეჭვი უკვე გაქვთ, თქვენი ბავშვის უსაფრთხოებისთვის აუცილებელია ექიმთან ვიზიტი. თუ ბავშვს ცარცის, ფურცლის ან სილის ჭამის სურვილი აქვს, გადაჭარბებულად აქტიურია ან მოტორულ განვითარებაში ჩამორჩენა აქვს, თქვენი პატარა ექიმს უნდა აჩვენოთ.
ამ თემაზე უფრო დეტალური ინფორმაციის მისაღებად აუცილებლად ნახეთ სხვა შუადღის გადაცემა, სადაც ტყვიით მოწამვლაზე ექსპერტი საუბრობს.
-
ქვიზი: რომელი ქვეყნიდანაა ეს ცნობილი ადამიანი? ქვიზი: რომელი ქვეყნიდანაა ეს ცნობილი ადამიანი?
-
OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5 OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5
გადახედვა
-
სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ
გადახედვა
-
26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება 26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება
გადახედვა
-
საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა
გადახედვა
-
ვინ არიან ComCom-ის ახალი წევრები? ვინ არიან ComCom-ის ახალი წევრები?
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა ჩეჩნეთში ენერგეტიკული სასმელი K13 გამოუშვა ადამ კადიროვმა ჩეჩნეთში ენერგეტიკული სასმელი K13 გამოუშვა
გადახედვა
-
"სიზმრისეული სამყარო" — მსოფლიოში პირველი LSD გამოცდილების უცნაური ისტორია "სიზმრისეული სამყარო" — მსოფლიოში პირველი LSD გამოცდილების უცნაური ისტორია
გადახედვა
-
POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა
გადახედვა
-
თბილისი თუ ბათუმი — სად არის უფრო მომგებიანი ცხოვრება, საცხოვრებლის შეძენა ან ქირა თბილისი თუ ბათუმი — სად არის უფრო მომგებიანი ცხოვრება, საცხოვრებლის შეძენა ან ქირა
-
ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“ ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“
გადახედვა
-
მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა
გადახედვა
-
Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები
გადახედვა
-
უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს
გადახედვა
-
ილონ მასკი VS სემ ალტმანი: რას გვიყვება სასამართლოში წარმოდგენილი უხერხული დოკუმენტები ილონ მასკი VS სემ ალტმანი: რას გვიყვება სასამართლოში წარმოდგენილი უხერხული დოკუმენტები
გადახედვა
-
თბილისის წიგნის ბაზრობა დაიწყო — რა სიახლეები არ უნდა გამოგრჩეს? თბილისის წიგნის ბაზრობა დაიწყო — რა სიახლეები არ უნდა გამოგრჩეს?
გადახედვა
-
სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია
გადახედვა
-
ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში? ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში?
გადახედვა
-
რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა
გადახედვა
-
საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე
გადახედვა
კომენტარები