ოცნების მიერ გრანტებისა და პარტიების კანონში ინიციირებული საკანონმდებლო ცვლილებით, ხელისუფლების არაღიარება სისხლის სამართლის დანაშაული ხდება და 3 წლით პატიმრობით დაისჯება.

16 თებერვალს ოცნების პარლამენტის იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარემ, არჩილ გორდულაძემ სხდომაზე განაცხადა, რომ სისხლის სამართლის კოდექსს ახალი მუხლები დაემატება, კერძოდ

"სისხლის სამართლის კოდექსის 53-ე მუხლს [სასჯელის დანიშვნის ზოგადი საწყისები] დამამძიმებელ გარემოებად ემატება კონსტიტუციური წყობილების ან კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების მოტივით დანაშაულის ჩადენა;

კოდექსს ემატება 316-ე პრიმა მუხლი – ექსტრემიზმი საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების წინააღმდეგ:

საქართველოს მოქალაქის ან ან საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირის მიერ კანონმდებლობის მასობრივად დარღვევისკენ, საქართველოს ხელისუფლების ორგანოების მასობრივად დაუმორჩილებლობისკენ, საქართველოს ხელისუფლების ალტერნატიული ორგანოების შექმნისკენ სისტემატურად, საჯაროდ მოწოდება, ამავე პირის მიერ საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლად სხვისი ან საკუთარი თავის თვითნებურად წარმოჩენა ან ამავე პირის მიერ სხვა სისტემატური მოქმედება, თუ ამ ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე ქმედება მიმართულია საქართველოს კონსტიტუციის, კონსტიტუციური წყობილების, ორგანოების არალეგიტიმურობის შესახებ აღქმის დამკვიდრებისკენ და აზიანებს საქართველოს ინტერესებს ან ქმნის ინტერესების დაზიანების რეალურ საფრთხეს.

სასჯელის სახით ითვალისწინებს 3 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა, ჯარიმა ან სასარგებლო შრომა", — განაცხადა გორდულაძემ.

ქართული ოცნების ახალ საკანონმდებლო ცვლილებაზე NEWS.On.ge საია-ს ყოფილ თავმჯდომარეს, იურისტ ნიკა სიმონიშვილს ესაუბრა.

ნიკა სიმონიშვილი, იურისტი

ნიკა სიმონიშვილი, იურისტი

"ქართულ ოცნებაში" ხშირად გერმანიის მაგალითი მოჰყავთ, რომ ეს გერმანული ნორმის ანალოგია სისხლის სამართლის კოდექსიდან. რამდენად რელევანტურია ეს შედარება საქართველოსთან?

ნიკა სიმონიშვილი, იურისტი: უხეშად რომ ვთქვათ, ეს კანონი ისევე არის გერმანული, როგორც FARA-ზე ამბობდა ქართული ოცნება, რომ ამერიკულ კანონს ვიღებთო. თუმცა, ერთ და მეორე შემთხვევაშიც ამას ქართული ოცნება მხოლოდ საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების დასაკმაყოფილებლად და პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ გამოიყენებს.

გერმანიაში ეს ნორმა გამოყენებული იყო ისეთი ექსტრემისტული ჯგუფების წინააღმდეგ, როგორიც ფაშისტური გერმანიის მხარდამჭერი ორგანიზაციები და გაერთიანებები არიან. ეს ჯგუფები საერთოდ გერმანიის სახელმწიფოს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის არსებობას არ აღიარებენ და მხოლოდ მესამე რაიხის ანუ ფაშისტური გერმანიის სჯერათ.

აქ არ არის საუბარი რომელიმე პოლიტიკური პარტიის არჩევნებში გამარჯვება არ გამარჯვებაზე — ისინი ამბობენ, რომ არსებობს მხოლოდ მესამე რაიხი, ანუ ფაშისტური გერმანია, რაც, რა თქმა უნდა, რადიკალურად განსხვავებულ კონტექსტს ქმნის.

საქართველოში რეალურად საუბარია იმაზე, რომ გვაქვს ეუთო/ოდირის დასკვნა, რომელიც პირდაპირ გვეუბნება, რომ თავიდან გვაქვს არჩევნები ჩასატარებელი, 2024 წლის არჩევნები თავისუფალ და სამართლიან გარემოში არ ჩატარებულა და ჩვენ რეალურად მოცემულობა გვაქვს, რომ ქართული ოცნების ლეგიტიმაცია არც ერთი დემოკრატიული სახელმწიფოს მხრიდან, ფაქტობრივად აღიარებული არ არის.

გრანტებისა და პარტიების კანონში დაგეგმილი ცვლილებით ხელისუფლების არაღიარების შემთხვევაში ვის შეიძლება დაემუქროს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა და რა შემთხვევაში?

სსსკ-ის 316-ე პრიმა მუხლში შეტანილ ცვლილებებს 3 კომპონენტი აქვს და იმისთვის, რომ გარკვეული ქმედება ჩაითვალოს დანაშაულად სამივე კომპონენტს უნდა აკმაყოფილებდეს.

  1. აკრძალული ქმედება უნდა იყოს ჩადენილი;
  2. აკრძალულ ქმედებას კონკრეტული მიზანი უნდა ჰქონდეს;
  3. აკრძალულმა ქმედებამ შედეგი უნდა გამოიღოს;

რა იგულისხმება აკრძალული ქმედების ჩადენაში?

  • საჯაროდ სისტემატური მოწოდება კანონმდებლობის დარღვევაზე;
  • საჯაროდ სისტემატურად სახელისუფლებო ორგანოების დაუმორჩილებლობისკენ მოწოდება;
  • სისტემატურად და საჯაროდ ალტერნატიული სახელმწიფო ორგანოების შექმნისკენ მოწოდება;
  • გარკვეული პირის მიერ საკუთარი თავის ან სხვისი წარმოჩენა ლეგიტიმურ პიროვნებად ან ლეგიტიმურ ორგანოდ.

კანონის ჩანაწერის მიხედვით, ზემოთ ჩამოთვლილი ქმედებიდან თუ ერთ-ერთი მაინც გარკვეული მიზნით არის ჩადენილი — კონსტიტუციური ან სახელისუფლებო ორგანოების ან კონსტიტუციური წყობილების არალეგიტიმურობის შექმნა, რამაც საქართველოს ინტერესების შელახვა ან დაზიანება გამოიწვია — ქმედება დანაშაულად ჩაითვლება.

ქართულ ოცნებას საქართველოს ინტერესი საკუთარ ინტერესებთან აქვს გაიგივებული. ივანიშვილის გუნდი ამბობს, რომ "ქვეყანა სახელმწიფო ვართ ჩვენ და სხვა არავინ".

ჩანაწერის ბუნდოვანება, რომელსაც ოცნების ეს ინიციატივა გვთავაზობს, მისი ფართოდ ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა"

პირდაპირ თუ წავიკითხავთ ჩანაწერს — მაგალითად, ერთმა პირმა რომ თქვას: "მე არ ვაღიარებ ქართული ოცნების ლეგიტიმაციას", ეს პირდაპირ არ უნდა ჯდებოდეს სისხლის სამართლის კოდექსის ამ ინიციირებულ ვერსიაში, მაგრამ ჩანაწერის ბუნდოვანება, რომელსაც ოცნების ეს ინიციატივა გვთავაზობს, მისი ფართოდ ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა.

შეეხება თუ არა საკანონმდებლო ცვლილება მედიას?

ჩვენ ხშირად ვიყენებთ ისეთ ტერმინებს, როგორიც არის ქართული ოცნების პარლამენტი, ქართული ოცნების მთავრობა, ივანიშვილის მთავრობა ან არალეგიტიმური მთავრობა — ცალკე აღებული ასეთი ტერმინების გამოყენება არ იძლევა სისხლის სამართლის კოდექსის ამ ინიციატივის შემადგენლობას.

თუმცა, თუ ქართულ ოცნებაში ჩათვლიან, რომ ეს ყველაფერი საზოგადოებაზე ახდენს დიდ გავლენას, განსაკუთრებით, მაგალითად, მედიაში თუ არის ეს ყველაფერი ხშირად სისტემატურადაა გამოყენებული და თუ ჩათვლიან, რომ საზოგადოებაზე დიდ გავლენას ახდენს, შეიძლება ეს დაუმორჩილებლობისკენ მოწოდებად ჩათვალონ.

ეს არ არის, რა თქმა უნდა, პირდაპირი მოწოდება დაუმორჩილებლობისკენ, მაგრამ ჩვენ ვიცით, რომ ქართული ოცნების ფანტაზიას ფაქტორად საზღვარი არ აქვს და, აი, ამ კანონის არარსებობის პირობებშიც კი ჩვენ მსგავს საკითხებთან დაკავშირებით აღძრული სისხლის სამართლის საქმეები ვიხილეთ. ამიტომ, ეს ახალი ნორმა ქართულ ოცნებას უფრო ფართო ინტერპრეტაციის საშუალებას მისცემს.