საქართველოს საუკუნოვანი ბრძოლა რუსულ დეზინფორმაციასთან
ფოტო: Wikimedia Commons
პრორუსული დეზინფრომაციის წინააღმდეგ მომუშავე ჯგუფი, EU vs Disinformation, კრემლის მიერ გავრცელებული ყალბი ინფორმაციის გამოაშკარავებას ემსახურება. ამ ინიციატივის ფარგლებში ორგანიზაციამ რუსეთის მიერ საქართველოს წინააღმდეგ გაჩაღებული ინფორმაციული ომის ასწლოვანი ისტორია თავის მონაცემთა ბაზაში დაცულ მასალაზე დაყრდნობით მოკლედ მიმოიხილა.
თითქმის ასი წლის წინ, 1920 წლის 16 იანვარს, დემოკრატიული საქართველოს პირველმა ლიდერმა, ნოე ჟორდანიამ, თბილისში წარმოთქმულ სიტყვაში განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა ევროპულ კურსს ირჩევდა. მისი თქმით, საბჭოთა რუსეთმა საქართველოს მთავრობას სამხედრო კავშირი შესთავაზა, რაზეც უარი მიიღო, რადგან მას აღმოსავლეთისკენ ჰქონდა გეზი აღებული, საქართველოს კი — დასავლეთისაკენ.
დამოუკიდებლობა 1918 წელს გამოცხადდა. არჩეულ რეფორმისტულ სოციალისტურ მთავრობას სათავეში ჟორდანია ჩაუდგა. მთავრობამ ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების მოგვარების პრაგმატული გზები დასახა. ავსტრიელი სოციალ-დემოკრატი, კარლ კაუცკი საქართველოს 1920 წლის აგვისტოში ეწვია. ვიზიტის შესახებ შედგენილ მის ანგარიშში აშკარად ჩანს აღფრთოვანება ქართველთა მიღწევებით:
"სოციალიზაციის ქართული ხერხები, მიუხედავად მათი ენერგიულობისა, საკმაოდ თავისუფალნი არიან ზედმეტი დაჩქარებულობისა და მასზე რეაქციის საფრთხისგან. საქართველოს მმართველობა დამყარებულია დემოკრატიაზე, ზუსტად ამიტომ ამ ქვეყანამ შეძლო, თავი აერიდებინა სოციალისტური მმართველობის იმ ფორმისგან, რომელიც ქადაგებს ქვეყნის მთლიანი სამრეწველო ძალის ხისტ ცენტრალიზაციას და მის დაქვემდებარებას ერთ მცირერიცხოვან დიქტატორულ კომიტეტზე, რაც გამორიცხავს ნებისმიერი სახის თვითმმართველობას".
საარჩევნო მასალა საქართველოს 1918 წლის პირველი დემოკრატიული არჩევნებიდან. ნოე ჟორდანია მთავრობის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
ფოტო: EU vs Disinformation
საქართველოს დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისა და ევროპულ გზაზე სიარულის დაწყების პროცესს თავიდანვე აბრკოლებდა საბჭოთა რუსეთის მმართველობა. ქართველები არამხოლოდ რუსული სამხედრო ძალის შეტევაზე გადმოსვლის საშიშროების წინაშე იდგნენ, არამედ ისინი პირისპირ შეეჯახნენ კომუნისტური პარტიის მიერ გატარებულ აგრესიულ დეზინფორმაციულ კამპანიებსაც. მოსკოვურმა ბოლშევიკურმა გაზეთმა პრავდამ ნოე ჟორდანიას ბრალი დასდო იმაში, რომ მან საქართველო ინგლისს მიჰყიდა:
"ნოე ჟორდანიას, — მიუხედავად იმისა, რომ ის ბრიტანულ იმპერიალიზმს 25 წელია, ერთგულად ემსახურება, — არასოდეს მიუღწევია ამგვარი თავბრუდამხვევი მწვერვალებისთვის. სტუმრად მყოფ ნებისმიერ ინგლისელ გენერალს ის იღებდა იმ იმედით, რომ 'ერთად იმუშავებდნენ', და შემდეგ, ყოველ ჯერზე, მწარედ მოსთქვამდა იმაზე, რომ 'საქართველო იმედგაცრუებულია დიდი ბრიტანეთით'. იმედგაცრუებული იყო თუ არა, მას მაინც უწევდა მათთვის მუშაობა. [...] ტერმინი ანტანტის ლაქიები, შეიძლება, საჯარო გამოსვლებისათვის ზედგამოჭრილ ფრაზასავით ჟღერდეს. თუმცა, როდესაც ვკითხულობთ [ჟორდანიას სიტყვებს], აშკარა ხდება, რომ ეს უბრალო სლოგანი კი არა, 1919 წლისთვის ქართველ სოციალისტთა ისტორიული როლის ზუსტი აღწერაა".
ევროკავშირის აღმოსავლეთის სტრატეგიული კომუნიკაციების ოპერატიული სამუშაო ჯგუფის სადეზინფორმაციო მასალის მონაცემთა ბაზაში საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელებული დეზინფორმაციული შეტევის ასობით შემთხვევა იძებნება. ამ მხრივ, საქართველო — აშშ-სა და უკრაინის შემდეგ — კრემლის ყველაზე საყვარელი სამიზნეა. თემა, რომელიც მუდმივად მეორდება და აქტუალობას არ კარგავს, არის ის, რომ საქართველომ დაკარგა დამოუკიდებლობა; საქართველო აშშ-ის გავლენის ქვეშაა; საქართველო ფეოდალური სამთავროა, რომელიც დასავლეთიდან იმართება; საქართველო თურქეთის მონაა. გარკვეული ვარიაციები კი შეინიშნება, თუმცა ყველა დებულებას ერთი ქვეტექსტი აქვს: საქართველო ჭეშმარიტად დამოუკიდებელი მხოლოდ მაშინ იქნება, როდესაც იგი მოსკოვზე იქნება დამოკიდებული.
1918 წლის დამოუკიდებელი საქართველოს რუკა.
ფოტო: EU vs Disinformation
პრორუსული დეზინფორმაცია ეფუძნება მუდმივ, მყარ ნარატივთა ნაკრებს, რომელიც დეზინფორმაციული რიტორიკისთვის ერთგვარი ყალიბის როლს ასრულებს. საფრთხეში მყოფი დამოუკიდებლობა არის ლეიტმოტივი, რომელიც მარტივად შეიძლება, ნებისმიერ პერიოდს, პოლიტიკურ სიტუაციასა და ქვეყანას მოერგოს. მონაცემთა ბაზაში მრავლად მოიპოვება დეზინფორმაციის შემთხვევები, სადაც საუბარია პოლონეთის, ლიეტუვის, უკრაინის, ლატვიის, საბერძნეთის, ესტონეთის თუ ნატოს ყველა წევრი ქვეყნის დამოუკიდებლობის დაკარგვაზე.
მეოცე საუკუნის დასაწყისში დაარსებულმა საქართველოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ ვერ შეძლო საბჭოთა აგრესიის დაძლევა. თანამედროვე ტერმინებით რომ ვთქვათ, ქვეყნის წინააღმდეგ ჰიბრიდული ომი გაჩაღდა. 1921 წელს თბილისში გასაბჭოებული სომხეთიდან "მოსკოვის კონტროლის ქვეშ არმყოფი" დანაყოფები შემოვიდნენ. იმავე წლის მარტში რუსეთმა საქართველოს ანექსია მოახდინა. მას შემდეგ, რაც 1991 წელს აღიდგინა დამოუკიდებლობა, საქართველო რამდენჯერმე გახდა რუსული აგრესიის მსხვერპლი. ქვეყნის დიდი ნაწილი დღემდე კრემლის კონტროლის ქვეშ რჩება. თუმცა საქართველოს ევროპულ გზაზე სიარულის ნოე ჟორდანიასეული ხედვა 1920 წლიდან დღემდე ცოცხალია.
-
დმანისის ჰომინინები შეიძლება ერთზე მეტ სახეობას წარმოადგენდნენ — ახალი კვლევა დმანისის ჰომინინები შეიძლება ერთზე მეტ სახეობას წარმოადგენდნენ — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია: მზია ამაღლობელის პატიმრობაში დატოვება განგრძობითი სირცხვილია იმ პოლიტიკური ძალისთვის, რომელიც მას მართავს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია: მზია ამაღლობელის პატიმრობაში დატოვება განგრძობითი სირცხვილია იმ პოლიტიკური ძალისთვის, რომელიც მას მართავს
გადახედვა
-
თითქმის 4-წლიანი პაუზის შემდეგ, სერიალი თეირანი ახალი სეზონით დაბრუნდა — ნახეთ ტრეილერი თითქმის 4-წლიანი პაუზის შემდეგ, სერიალი თეირანი ახალი სეზონით დაბრუნდა — ნახეთ ტრეილერი
-
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა მზია ამაღლობელის დაკავებიდან ერთი წლისთავს ეხმაურება საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა მზია ამაღლობელის დაკავებიდან ერთი წლისთავს ეხმაურება
გადახედვა
-
უკრაინული მედია: თირკმლის უკმარისობის გამო კადიროვი საკუთარ კლინიკაში გადაიყვანეს უკრაინული მედია: თირკმლის უკმარისობის გამო კადიროვი საკუთარ კლინიკაში გადაიყვანეს
გადახედვა
-
უკრაინამ კასპიის ზღვაში Lukoil-ის 3 რუსული საბურღი პლატფორმა დაბომბა უკრაინამ კასპიის ზღვაში Lukoil-ის 3 რუსული საბურღი პლატფორმა დაბომბა
გადახედვა
-
"ქართული ოცნების" პროპაგანდა და ყალბი ინფორმაცია მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ "ქართული ოცნების" პროპაგანდა და ყალბი ინფორმაცია მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი ბრიუსელში Global Europe Forum 2026-ში მიიღებს მონაწილეობას სალომე ზურაბიშვილი ბრიუსელში Global Europe Forum 2026-ში მიიღებს მონაწილეობას
გადახედვა
-
შაჰ ფეჰლავის ვაჟი მზადაა, ირანში დაბრუნდეს შაჰ ფეჰლავის ვაჟი მზადაა, ირანში დაბრუნდეს
გადახედვა
-
ოქროს გლობუსი 2026-ის გამარჯვებულები დასახელდნენ — ნახეთ სრული სია ოქროს გლობუსი 2026-ის გამარჯვებულები დასახელდნენ — ნახეთ სრული სია
გადახედვა
-
HRANA: ირანში მიმდინარე არეულობის დროს 500-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა HRANA: ირანში მიმდინარე არეულობის დროს 500-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა
გადახედვა
-
ნახეთ: Boston Dynamics-ის ახალი რობოტი ადამიანებზე უკეთ მოძრაობს? ნახეთ: Boston Dynamics-ის ახალი რობოტი ადამიანებზე უკეთ მოძრაობს?
გადახედვა
-
სუპერმენის პირველი, იშვიათი კომიქსი 15 მილიონ დოლარად გაიყიდა სუპერმენის პირველი, იშვიათი კომიქსი 15 მილიონ დოლარად გაიყიდა
გადახედვა
-
ზოგი ადამიანი ალკოჰოლის მიღების გარეშეც თვრება — უჩვეულო ფენომენის სამედიცინო ახსნა ზოგი ადამიანი ალკოჰოლის მიღების გარეშეც თვრება — უჩვეულო ფენომენის სამედიცინო ახსნა
გადახედვა
-
"ისუნთქეთ და იცოცხლეთ მათთვის, ვინც გარეთ არის" — მზია ამაღლობელის მიმართვა მოშიმშილე სინდისის პატიმრებს "ისუნთქეთ და იცოცხლეთ მათთვის, ვინც გარეთ არის" — მზია ამაღლობელის მიმართვა მოშიმშილე სინდისის პატიმრებს
გადახედვა
-
კაია კალასი: "ირანში ინტერნეტის გათიშვა და პარალელურად პროტესტების ძალადობრივი ჩახშობა ამხელს რეჟიმს, რომელსაც საკუთარი ხალხის ეშინია" კაია კალასი: "ირანში ინტერნეტის გათიშვა და პარალელურად პროტესტების ძალადობრივი ჩახშობა ამხელს რეჟიმს, რომელსაც საკუთარი ხალხის ეშინია"
გადახედვა
-
"თუ ისინი ხალხს ესვრიან, ჩვენ მათ ძალიან ძლიერად დავარტყამთ" — ტრამპი ირანის პროტესტზე "თუ ისინი ხალხს ესვრიან, ჩვენ მათ ძალიან ძლიერად დავარტყამთ" — ტრამპი ირანის პროტესტზე
გადახედვა
-
Emmy ახალ ჯილდოს აწესებს სერიალებისთვის, რომლებმაც ტელევიზია შეცვალეს Emmy ახალ ჯილდოს აწესებს სერიალებისთვის, რომლებმაც ტელევიზია შეცვალეს
გადახედვა
-
დონალდ ტრამპმა უნგრეთის პრემიერმინისტრ ვიქტორ ორბანს წერილი გაუგზავნა და საარჩევნო კამპანიაში წარმატება უსურვა დონალდ ტრამპმა უნგრეთის პრემიერმინისტრ ვიქტორ ორბანს წერილი გაუგზავნა და საარჩევნო კამპანიაში წარმატება უსურვა
გადახედვა
-
TI ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ ქართული ოცნების პარლამენტის წევრების კონსტიტუციური სარჩელის შეფასებას აქვეყნებს TI ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ ქართული ოცნების პარლამენტის წევრების კონსტიტუციური სარჩელის შეფასებას აქვეყნებს
გადახედვა
-
აშშ-ში 22 წლის ქართველ ბიჭს ეძებენ, რომელიც ახალი წლის ღამეს ხალხში მანქანით შევარდა აშშ-ში 22 წლის ქართველ ბიჭს ეძებენ, რომელიც ახალი წლის ღამეს ხალხში მანქანით შევარდა
გადახედვა
კომენტარები