მსხვილი ნაწლავის კიბო გაახალგაზრდავდა
ფოტო: Steve Gschmeissner / Science Source
მსხვილი და სწორი ნაწლავის (კოლორექტული) კიბო მოხუცთა ასაკის დაავადებაა — პაციენტთა უმრავლესობას ამ დიაგნოზს 50 წელს ზემოთ უსვამენ. თუმცა, ბოლო კვლევებით ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავება შეინიშნება. ამის შესახებ ფაქტობრივი მტკიცებულება კანადელმა მკვლევარებმა წარმოადგინეს.
კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა გააანალიზეს 1969 წლიდან 2015 წლამდე კანადის კიბოს ეროვნული ცენტრების მონაცემები და ჯამში კოლორექტული კიბოს 688 515 შემთხვევა გამოიკვლიეს. 2006 — 2015 წლებში შეინიშნება კიბოს გაახალგაზრდავება 50 წელს ქვემოთ მამაკაცებში (3,47%), ხოლო 2010 — 2015 წლების შუალედში 50 წელს ქვემოთ ქალებში (4,45%).
"ეს ტენდენცია რამდენიმე წლის წინ შევამჩნიეთ. ჩვენ ვფიქრობდით, რომ იგი წლების განმავლობაში შენელდებოდა, თუმცა ყოველწლიურად საპირისპიროს ვხედავთ: ახალგაზრდა ადამიანებში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები იმატებს და ეს ძალზე საგანგაშო სიტუაციაა" — მიიჩნევს დარენ ბრენერი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
დაახლოებით ასეთივე ტენდენცია შეინიშნება აშშ-ს კიბოს სტატისტიკაშიც. ასევე მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ ახალგაზრდების შემთხვევაში ამ ჯგუფის ავთვისებიანი სიმსივნეები უფრო მეტი აგრესიულობით გამოირჩევიან.
ერთი შეხედვით პარადოქსულია, მაგრამ ფაქტია: მოხუცებულთა შემთხვევაში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები სულ უფრო მცირდება, რადგანაც ასაკის მატებასთან ერთად ამ დაავადების შესახებ ინფორმირებულობის დონეც იზრდება. ხანშიშესულები აქტიურად ერთვებიან სკრინინგში და იტარებენ გეგმიურ კოლონოსკოპიებს, თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, ახალგაზრდებში კოლორექტული კიბოს რისკები მაინც უფრო დაბალია, ვიდრე 50 წელს ზემოთ ადამიანებში.
"ახალგაზრდები ამ რისკის მატარებლები იქნებიან და ასაკის მატებასთან ერთად, 50 ან 60 წელს ზემოთ, მათ საკუთარ მშობლებთან შედარებით ავადობის უფრო მაღალი რისკი ექნებათ" — აღნიშნავს რებეკა სიგელი, ამერიკის კიბოს ასოციაციის ეპიდემიოლოგი.
რა შეიძლება იყოს ამ ყოველივეს მიზეზი?
ამ კითხვაზე მკვლევარებს ცალსახა პასუხი არ აქვთ. სიმსუქნე და დუნე ცხოვრების სტილი ბოჭკოვან დიეტასთან ერთად კოლორექტული კიბოს განვითარების რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს, ისევე როგორც ქრონიკული ანთებითი პროცესები და დიაბეტი ტიპი 2. მიუხედავად ამ რისკ-ფაქტორებისა, ხაზგასმით უნდა ვთქვათ: ეს ყოველივე აუცილებელი არ არის ამ დაავადების განვითარებისთვის.
რას უნდა მიაქციონ ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება?
ქრონიკული ყაბზობა (შეკრულობა), მოვლითი ხასიათის ტკივილები, შებერილობა, სისხლიანი განავალი, მოულოდნელი წონაში კლება — ეს ამ პათოლოგიის არასრული სიმპტომებია. ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება უნდა მიაქციონ საკუთარ ჯანმრთელობას და საჭიროების შემთხვევაში დროულად მიმართონ ექიმს.
ამერიკის კიბოს ასოციაცია კოლორექტული კიბოს სკრინინგის ასაკს უკვე 45 წლამდე ჩამოსწევს. ეტაპობრივად გაგრძელდება ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავების ზუსტი მიზეზების დადგენა.
-
სეს: ქვემო ქართლში, სამეგრელო-ზემო სვანეთსა და სამცხე-ჯავახეთში ცხოველთა მუნიციპალური თავშესაფრები აშენდება სეს: ქვემო ქართლში, სამეგრელო-ზემო სვანეთსა და სამცხე-ჯავახეთში ცხოველთა მუნიციპალური თავშესაფრები აშენდება
გადახედვა
-
სუს: მამუკა მდინარაძე ჩეხეთში იმყოფებოდა სუს: მამუკა მდინარაძე ჩეხეთში იმყოფებოდა
გადახედვა
-
რომან გოცირიძე: ეროვნულ ბანკს უარი უნდა ეთქვა "ლიბერთი ბანკის", როგორც სპეციფიკური, სოციალურად ყველაზე მგრძნობიარე და უნიკალური პერსონალური ინფორმაციის მფლობელი ბანკის ჩინური კომპანიისათვის მიყიდვაზე რომან გოცირიძე: ეროვნულ ბანკს უარი უნდა ეთქვა "ლიბერთი ბანკის", როგორც სპეციფიკური, სოციალურად ყველაზე მგრძნობიარე და უნიკალური პერსონალური ინფორმაციის მფლობელი ბანკის ჩინური კომპანიისათვის მიყიდვაზე
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: ჩემი მონაწილეობა მაქვს მიღებული იმაში, რომ გერმანიის სახელი ქართველების თვალში ყოფილიყო მეგობრის და გვერდში მდგომის შალვა პაპუაშვილი: ჩემი მონაწილეობა მაქვს მიღებული იმაში, რომ გერმანიის სახელი ქართველების თვალში ყოფილიყო მეგობრის და გვერდში მდგომის
გადახედვა
-
როცა ნარატივი ემთხვევა — მსგავსება მარია ზახაროვასა და "ოცნების" წარმომადგენლების კომენტარებში როცა ნარატივი ემთხვევა — მსგავსება მარია ზახაროვასა და "ოცნების" წარმომადგენლების კომენტარებში
გადახედვა
-
იმოგზაურე გიორგი მოსიძესთან ერთად აზროვნების სამყაროში — ფოთში, გიორგი მოსიძესთან შეხვედრა გაიმართება იმოგზაურე გიორგი მოსიძესთან ერთად აზროვნების სამყაროში — ფოთში, გიორგი მოსიძესთან შეხვედრა გაიმართება
-
Avengers: Doomsday-ს პირველი სრული ტრეილერი CinemaCon-ზე აჩვენეს — რა ხდება კადრებში Avengers: Doomsday-ს პირველი სრული ტრეილერი CinemaCon-ზე აჩვენეს — რა ხდება კადრებში
გადახედვა
-
ისრაელსა და ლიბანს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება შედგა, თუმცა ლიბანი ისრაელს შეთანხმების დარღვევაში ადანაშაულებს ისრაელსა და ლიბანს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება შედგა, თუმცა ლიბანი ისრაელს შეთანხმების დარღვევაში ადანაშაულებს
გადახედვა
-
მუქარა, ევროკავშირის კრიტიკა და რუსეთისა და "ოცნების" იდენტუტი ნარატივები — რაზე ისაუბრა ზახაროვამ ბრიფინგზე? მუქარა, ევროკავშირის კრიტიკა და რუსეთისა და "ოცნების" იდენტუტი ნარატივები — რაზე ისაუბრა ზახაროვამ ბრიფინგზე?
გადახედვა
-
SPRIBE-მა ბრაზილიის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, Betnacional-ს არაავტორიზებული AVIATOR-ის გამოყენება აუკრძალა SPRIBE-მა ბრაზილიის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, Betnacional-ს არაავტორიზებული AVIATOR-ის გამოყენება აუკრძალა
გადახედვა
-
პედრო პასკალი პედრო პისკალის წინააღმდეგ — სასამართლო დავა ალკოჰოლურ ბრენდთან პედრო პასკალი პედრო პისკალის წინააღმდეგ — სასამართლო დავა ალკოჰოლურ ბრენდთან
გადახედვა
-
2010 წლის სექტემბრამდე გაცემული ერთსაფეხურიანი საგანმანათლებლო პროგრამის დიპლომი შესაძლოა მაგისტრის ხარისხს გაუთანაბრდეს 2010 წლის სექტემბრამდე გაცემული ერთსაფეხურიანი საგანმანათლებლო პროგრამის დიპლომი შესაძლოა მაგისტრის ხარისხს გაუთანაბრდეს
გადახედვა
-
პირველი ნაბიჯის შიში: 3 რჩევა მათთვის, ვისაც ფინანსური ბაზრების ეშინია პირველი ნაბიჯის შიში: 3 რჩევა მათთვის, ვისაც ფინანსური ბაზრების ეშინია
-
მოსწავლის ბარათის აპრილის თვის შეთავაზებები მოსწავლის ბარათის აპრილის თვის შეთავაზებები
-
განათლების სამინისტრო: მასწავლებლებსა და მასწავლებლობის მსურველებს სამი საგნის გამოცდაზე გასვლის შესაძლებლობა აქვთ განათლების სამინისტრო: მასწავლებლებსა და მასწავლებლობის მსურველებს სამი საგნის გამოცდაზე გასვლის შესაძლებლობა აქვთ
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: გერმანიის ხელისუფლება მატრაკვეცობას მოეშვას. ერთი “აიტიშნიკი” ვერ მოძებნეს, რომ სახელი და გვარი ჩაესწორებინათ საიტზე? შალვა პაპუაშვილი: გერმანიის ხელისუფლება მატრაკვეცობას მოეშვას. ერთი “აიტიშნიკი” ვერ მოძებნეს, რომ სახელი და გვარი ჩაესწორებინათ საიტზე?
გადახედვა
-
ეკონომიკის სამინისტრო: აბასთუმანში ცის ჩაკეტვის გადაწყვეტილება დაეფუძნა აბასთუმნის სამეცნიერო პოტენციალის განვითარების ინტერესებს ეკონომიკის სამინისტრო: აბასთუმანში ცის ჩაკეტვის გადაწყვეტილება დაეფუძნა აბასთუმნის სამეცნიერო პოტენციალის განვითარების ინტერესებს
გადახედვა
-
ცუკერბერგი საკუთარ AI-კლონს ქმნის, რომელიც თანამშრომლებს თვალყურს მიადევნებს ცუკერბერგი საკუთარ AI-კლონს ქმნის, რომელიც თანამშრომლებს თვალყურს მიადევნებს
გადახედვა
-
დედამიწის ორბიტის გასწვრივ მეტეორების ახალი წყარო აღმოაჩინეს დედამიწის ორბიტის გასწვრივ მეტეორების ახალი წყარო აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
შესაძლოა, კაშალოტებს ადამიანების მსგავსი კომუნიკაციის სისტემა ჰქონდეთ შესაძლოა, კაშალოტებს ადამიანების მსგავსი კომუნიკაციის სისტემა ჰქონდეთ
გადახედვა
-
სასამართლომ ბილეთების გაყიდვის გიგანტები მონოპოლისტებად ცნო სასამართლომ ბილეთების გაყიდვის გიგანტები მონოპოლისტებად ცნო
გადახედვა
კომენტარები