12 საინტერესო სამეცნიერო ფაქტი, რომელიც სკოლაში, რატომღაც, არ გვასწავლეს
სკოლაში ვეცნობით მეცნიერების ბევრ საინტერესო და განმაცვიფრებელ მხარეს, იქნება ეს ელემენტების პერიოდული სისტემა, დნმ-ის გაორმაგება, აინშტაინის ფარდობითობის თეორია თუ სხვა. სკოლაში მიღებული ცოდნა გვიქმნის ერთგვარ საძირკველს, რაზე დაყრდნობითაც ვაგრძელებთ სწავლას და მოღვაწეობას განათლების უფრო მაღალ საფეხურებზე.
ქვემოთ მოყვანილი გასაოცარი სამეცნიერო ფაქტები კი ჩვენთვის სკოლაში არასდროს უსწავლებიათ, არადა, კარგი იქნებოდა, ესწავლებინათ.
1. წყალი შეიძლება ერთდროულად დუღდეს და იყინებოდეს
ფოტო: Imgur
ამ მოვლენას ეწოდება წყლის "სამმაგი წერტილი". ამ დროს წნევა და ტემპერატურა ისე ემთხვევა ერთმანეთს, რომ ის შესაძლებელს ხდის სამი სხვადასხვა აგრეგატული მდგომარეობის (აირი, სითხე და მყარი ნივთიერება) ერთდროულად არსებობას.
2. წყლის ნაკადს შეუძლია, ლაზერის სხივები ჩაიჭიროს

როდესაც სინათლის სხივი წყლიდან, რომელიც არის მაღალი ოპტიკური სიმკვრივის მქონე გარემო, მოძრაობს ჰაერისკენ, რომელიც არის დაბალი ოპტიკური სიმკვრივის მქონე გარემო, ხოლო დაცემის კუთხე კი ცდება გარკვეულ ზღვარს, სინათლის სხივი სრულად აირეკლება და ის არ გადადის სხვა გარემოში. ამ მოვლენას სრული შიდა არეკვლა ეწოდება, ამ ეფექტს ჩვენ უბრალო წყლის ბოთლითა და ლაზერითაც შეგვიძლია დავაკვირდეთ.
საინტერესო ისაა, რომ იმავე პრინციპით მუშაობს ოპტიკურ-ბოჭკოვანი სადენი (სადენი, რომლითაც ინტერნეტი ჩვენამდე აღწევს) ისევე როგორც ბოთლიდან გამოსული წყლის ნაკადი იჭერს ლაზერს, ასევე იჭერს ოპტიკური კაბელი სინათლის სხივებს და ატარებს მას საჭირო მიმართულებით, რაც როგორც ჩანს ძალიან გამოსადეგია, რადგან ჩვენ ამ სინათლის სხივებში შეგვიძლია დავშიფროთ და გადავცეთ ერთმანეთს ნებისმიერი ინფორმაცია, მაგალითად ჩვენი საყვარელი სერიალის ახალი ეპიზოდი.
3. გატეხილი კვერცხი წყალში უცნაური მედუზასავით მოძრაობს

სამზარეულოში გატეხილმა კვერცხმა შეიძლება ნერვები მოგვიშალოს და გაგვაბრაზოს, თუმცა ეს პრობლემა მარტივი გადასაჭრელია. როდესაც კვერცხის შეწვა მოგვინდება მხოლოდ და მხოლოდ ისაა საჭირო, რომ ჩავიდეთ წყლის ქვეშ 18 მეტრის სიღრმეზე, სადაც ხმელეთთან შედარებით კვერცხზე 2,8-ჯერ მეტი ატმოსფერული წნევა მოქმედებს. ამის გამო გატეხილ კვერცხს ცილა გარსივით შემოეკვრება და ის ფორმას არ დაკარგავს.
4. პითაგორას თეორემის დამტკიცება სითხითაც შეიძლება

თუ გეომეტრიის მასწავლებლის მათემატიკური მტკიცება დამაჯრებლად არ ჟღერს, ამის გადამოწმება თავადაც შეგიძლიათ.
5. ეს ხდება, როცა შავი ხვრელი ვარსკვლავს ყლაპავს

შავი ხვრელის მიერ ვარსკვლავისს შთანთქმისას გამოიტყორცნება პლაზმის უზარმაზარი ნაკადი, რომელიც ასობით სინათლის წლის მანძილზე მიმოიფანტება.
ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის მკვლევარი, სუვი გეზარი ასე ხსნის ამ მოვლენას: “როდესაც ვარსვლავს ხლეჩს შავი ხვრელის მიზიდულობის ძალა, ვარსკვლავის ნაწილი იკარგება შავ ხვრელში, ხოლო ნაწილი - მაღალი სიჩქარით გარეთ გამოიტყორცნება
6. როგორ დავინახოთ სათვალის გარეშე
ფოტო: Giphy
თუ კი სათვალე სახლში დაგრჩათ, შეგიძლიათ მუშტი ისე შეკრათ, რომ მასში პატარა ჭუჭრუტანა დატოვოთ, მუშტი თვალთან ახლოს მიიტანოთ და მასში გაიხედოთ. ეს დაგეხმარებათ თვალის ბადურისკენ მიმართული სინათლის სხივები მოაქციოთ ფოკუსში. ეს სრულად ვერ მოაგვარებს მხედვალობის პრობლემას, თუმცა სათვალის არ ქონის შემთხვევაშა შეიძლება კარგი ალტერნატივა იყოს.
7. ასე ყალიბდება ბავშვის სახე საშვილოსნოში

ემბრიონის ჩამოყალიბების პროცესი ჯერ კიდევ შეუსწავლელი და რთული მოვლენაა, თუმცა მკვლევრებმა მოახერხეს, შეექმნათ გრაფიკული ვიდეო, სადაც ჩანს, როგორ ყალიბდება სახის ნაკვთები.
8. თითების ტკაცუნს არანაირი სავალალო შედეგი არ მოჰყვება
ერთ-ერთი მეცნიერი 60 წლის განმავლობაში იტკაცუნებდა სახსრებს მხოლოდ ერთ ხელზე, ხოლო მეორეზე - არა. თავისი ექსპერიმენტის დასასრულს კი ამ ორ ხელს შორის ართრიტის განვითარების დონე ერთმანეთისგან არ განსხვავდებოდა.
9. ერთ მზიურ ამოფრქვევას შეუძლია 100-მეგატონიანი ატომურ ბომბის ეკვივალენტური ენერგია გამოჰყოს
და ასეთი აფეთქებები იმაზე ხშირად ხდება, ვიდრე წარმოგვიდგენია.
10. კატები მიწაზე უსაფრთხოდ ფიზიკის გამო ეშვებიან
კატები თავიანთი სხეულის ორ ნახევარს დამოუკიდებლად იყენებენ იმისთვის, რომ სწრაფად შეძლონ ჰაერში ამოტრიალება (სახლში ნუ გაიმეორებთ!)
11. ბევრად უფრო დიდი შანსია, აფეთქებულ ყუმბარას ხმელეთზე გადაურჩეთ, ვიდრე წყალში
ხედავთ ამ ბუშტებს? ზუსტად იგივე დაემართება თქვენს ფილტვებს თუ წყლის ქვეშ თქვენს ახლოს აფეთქება მოხდება. რადგანაც ჰაერი შეკუმშვადია, აფეთქების მიერ გამოწვეული ტალღა მასში ადვილად იფანტება და ის ნაკლებად გვაზიანებს. ხოლო წყლის შეკუმშვა შეუძლებელია, ამიტომ აფეთქების ტალღა შედარებით უსაფრთხოდ ჩაივლის ჩვენი სხეულის უმეტეს ნაწილში, მაგრამ როდესაც ის ფილტვებს და ჩვენი სხეულის სხვა ჰაერით სავსე ნაწილებს მიაღწევს, ის იქ არსებულ ჰაერს შეკუმშავს და დაგვაზიანებს.
და ბოლოს
12. თუ ბურთს გადაგდებასთან ერთად დავატრიალებთ კიდეც, გაფრინდება
როდესაც მბრუნავი ობიექტის წინ ჰაერი იმავე მიმართულებით მოძრაობს, რა მიმართულებითაც ობიექტი ბრუნავს, ხდება ობიექტის გარშემო არსებული ჰაერის ნაკადების განცალკევება, ეს კი საბოლოოდ იწვევს იმას რომ ბურთი გარკვეული მიმართულებით უხვევს. ამ მოვლენას მაგნუსის ეფექტი ეწოდება და ის ხშირად შეიმჩნევა ფეხბურთის ან კალათბურთის თამაშისას.
ამ სიის გაგრძელება უსასრულოდ შეიძლება, თუმცა ობიექტური მიზეზების გამო ამ ეტაპზე 12 ფაქტი უნდა ვიმყოფინოთ.
-
თიბისი — ბრენდი, რომელიც მუდმივად ზრუნავს მომხმარებელზე, განავადე ონლაინ მარტივად და ჩაერთე სახალისო თამაშში თიბისი — ბრენდი, რომელიც მუდმივად ზრუნავს მომხმარებელზე, განავადე ონლაინ მარტივად და ჩაერთე სახალისო თამაშში
- გიგა ფარულავა: დასკვნა არის უმძიმესი ჩვენი ქვეყნისთვის. სახელმწიფოს ინტერესების გათვალისწინებით, ჟრიამულის საფუძველი არავის არ აქვს! ყოჩაღ "ოცნებას", მაგრად დაგილაგებიათ! გიგა ფარულავა: დასკვნა არის უმძიმესი ჩვენი ქვეყნისთვის. სახელმწიფოს ინტერესების გათვალისწინებით, ჟრიამულის საფუძველი არავის არ აქვს! ყოჩაღ "ოცნებას", მაგრად დაგილაგებიათ!
-
სალომე სამადაშვილი: ეუთო მიზანშეწონილად მიიჩნევს ივანიშვილის რეჟიმის წინააღმდეგ ჰააგის საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს პროცედურების ამოქმედებას სალომე სამადაშვილი: ეუთო მიზანშეწონილად მიიჩნევს ივანიშვილის რეჟიმის წინააღმდეგ ჰააგის საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს პროცედურების ამოქმედებას
გადახედვა
-
"ნეიტრალური საქართველო" ეუთოს ანგარიშის შემდეგ "ოცნებას" მოუწოდებს, "საერთოდ დატოვოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები" "ნეიტრალური საქართველო" ეუთოს ანგარიშის შემდეგ "ოცნებას" მოუწოდებს, "საერთოდ დატოვოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები"
გადახედვა
-
Tegeta X Reckless — როცა საჩუქარი ბრენდის ამბავს ჰყვება Tegeta X Reckless — როცა საჩუქარი ბრენდის ამბავს ჰყვება
-
"ამ რეკომენდაციების გაზიარებას არ ვაპირებთ" — თენგიზ შარმანაშვილი მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშზე "ამ რეკომენდაციების გაზიარებას არ ვაპირებთ" — თენგიზ შარმანაშვილი მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშზე
გადახედვა
-
ალექსანდრე მაისურაძე: საქართველოს მთავრობა კატეგორიულად უარყოფს ანგარიშში მოცემულ დასკვნებსა და რეკომენდაციებს ალექსანდრე მაისურაძე: საქართველოს მთავრობა კატეგორიულად უარყოფს ანგარიშში მოცემულ დასკვნებსა და რეკომენდაციებს
გადახედვა
-
ყველა ბებია მსოფლიოში საუკეთესოა — როგორ შეიქმნა საქართველოს ბანკის კამპანია ყველა ბებია მსოფლიოში საუკეთესოა — როგორ შეიქმნა საქართველოს ბანკის კამპანია
-
რიანას სახლთან სროლის გამო ქალს მკვლელობის მცდელობაში ადანაშაულებენ რიანას სახლთან სროლის გამო ქალს მკვლელობის მცდელობაში ადანაშაულებენ
გადახედვა
-
გიორგი ბურჯანაძე მოსკოვის მექანიზმზე: აუცილებელია ყველა შესაძლო საერთაშორისო მექანიზმის აქტივაცია, მათ შორის: ჰააგის საერთაშორისოს სისხლის სამართლის სასამართლოსთვის საკითხის გადაცემა გამოძიების გიორგი ბურჯანაძე მოსკოვის მექანიზმზე: აუცილებელია ყველა შესაძლო საერთაშორისო მექანიზმის აქტივაცია, მათ შორის: ჰააგის საერთაშორისოს სისხლის სამართლის სასამართლოსთვის საკითხის გადაცემა გამოძიების
გადახედვა
-
საბა ბრაჭველი: ეუთო მოუწოდებს რომის სტატუტის მონაწილე სახელმწიფოებს, განიხილონ მიმართვა საქართველოში არსებული სიტუაციის გამო საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოსთვის საბა ბრაჭველი: ეუთო მოუწოდებს რომის სტატუტის მონაწილე სახელმწიფოებს, განიხილონ მიმართვა საქართველოში არსებული სიტუაციის გამო საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოსთვის
გადახედვა
-
შვედეთის საგარეო უწყება მოუწოდებს საქართველოს, სრულად განახორციელოს ეუთოს 24 ქვეყნის რეკომენდაციები შვედეთის საგარეო უწყება მოუწოდებს საქართველოს, სრულად განახორციელოს ეუთოს 24 ქვეყნის რეკომენდაციები
გადახედვა
-
ეუთოს 24 ქვეყანა: მოვუწოდებთ საქართველოს, გამოასწოროს დემოკრატიული უკუსვლა და სრულად განახორციელოს მოსკოვის მექანიზმის რეკომენდაციები ეუთოს 24 ქვეყანა: მოვუწოდებთ საქართველოს, გამოასწოროს დემოკრატიული უკუსვლა და სრულად განახორციელოს მოსკოვის მექანიზმის რეკომენდაციები
გადახედვა
-
ნადირობა გოლუმზე — ყველაფერი, რაც ბეჭდების მბრძანებლის ახალ ფილმზე ვიცით ნადირობა გოლუმზე — ყველაფერი, რაც ბეჭდების მბრძანებლის ახალ ფილმზე ვიცით
გადახედვა
-
ბენ აფლეკის AI კომპანიას Netflix $600 მილიონად ყიდულობს ბენ აფლეკის AI კომპანიას Netflix $600 მილიონად ყიდულობს
გადახედვა
-
თეონა ჭალიძე: პოლიტპატიმრებთან ამ შეზღუდვის [შვილებთან შეხვედრის აკრძალვის] გამოყენება დისკრიმინაციული, პოლიტიკურად მოტივირებული და არაპროპორციულია თეონა ჭალიძე: პოლიტპატიმრებთან ამ შეზღუდვის [შვილებთან შეხვედრის აკრძალვის] გამოყენება დისკრიმინაციული, პოლიტიკურად მოტივირებული და არაპროპორციულია
გადახედვა
-
OC Media: როგორ გახსნა მიუნხენის უნივერსიტეტთან პარტნიორობით მოქმედმა ქუთაისის უნივერსიტეტმა საქართველოში ნაცისტური იდეოლოგიის კვლევითი ცენტრი OC Media: როგორ გახსნა მიუნხენის უნივერსიტეტთან პარტნიორობით მოქმედმა ქუთაისის უნივერსიტეტმა საქართველოში ნაცისტური იდეოლოგიის კვლევითი ცენტრი
გადახედვა
-
შესაძლოა, მზე ადრე სულ სხვაგან მდებარეობდა — რა კავშირშია ეს დედამიწურ სიცოცხლესთან შესაძლოა, მზე ადრე სულ სხვაგან მდებარეობდა — რა კავშირშია ეს დედამიწურ სიცოცხლესთან
გადახედვა
-
ისრაელიმა ირანის ბირთვული ობიექტი დაბომბა ისრაელიმა ირანის ბირთვული ობიექტი დაბომბა
გადახედვა
-
ფეკალურმა გადანერგვამ თაგვებში ნაყოფიერება გაზარდა — კვლევის უჩვეულო შედეგები ფეკალურმა გადანერგვამ თაგვებში ნაყოფიერება გაზარდა — კვლევის უჩვეულო შედეგები
გადახედვა
-
ვინ მიიღო ყველაზე მეტი ოსკარი — კინოაკადემიის ისტორიული რეკორდები ვინ მიიღო ყველაზე მეტი ოსკარი — კინოაკადემიის ისტორიული რეკორდები
გადახედვა
კომენტარები