ნეიტრინოები არის ნაწილაკები, რომლებსაც მასა თითქმის არ აქვს, ელექტრული მუხტი არ გააჩნია და ბუნებრივი ბირთვული დაშლისას წარმოიქმნება (ასეთი პროცესები ვარსკვლავებში მიმდინარეობს). სამყაროში უამრავი ნეიტრინოა — მხოლოდ ადამიანის სხეულში ყოველ წამს ათობით ტრილიონი მსგავსი ნაწილაკი გადის, თუმცა მათი დაფიქსირება ძნელია.

ამისთვის მიწისქვეშ, სიღრმეში, განთავსებულ მასიურ დეტექტორებს იყენებენ, რათა ატომების ბირთვებთან ნეიტრინოების ურთიერთქმედებისას ფორმირებული ნაწილაკები — ელექტრონები, მიუონები, ტაონები — კოსმოსიდან მომავალ სხვა ნაწილაკებში არ შეეშალოთ (ისინი ასეთ სიღრმეში ვერ აღწევს). ყველაზე დიდი დეტექტორი ჩინეთის JUNO-ა, რომელიც 700 მეტრზე მდებარეობს, სამხრეთ პოლუსის IceCube კი 1450-2450 მეტრზეა.

3 მაისს მეცნიერებმა ნეიტრინოების დეტექტორი კოსმოსში გაუშვეს. პროექტ SNAPPY-ს ფარგლებში გალიუმისა და ვოლფრამის კრისტალებისგან დამზადებული მოწყობილობა პატარა სატელიტში მოათავსეს, რომლის სიგრძეც 30 სანტიმეტრია, სიგანე კი 10 სანტიმეტრს შეადგენს. იგი ორი წლის განმავლობაში პლანეტიდან 500 კილომეტრის მოშორებით იმოძრავებს.

პროექტის იდეა უიჩიტოს უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის პროფესორ ნიკოლას სოლომის ეკუთვნის. მიზანი იმ ტექნოლოგიის დემონსტრირებაა, რომელიც მომავალში მზეში მიმდინარე "ფარული" პროცესების გამოვლენაში დაგვეხმარება. მეცნიერი ამბობს, რომ ვარსკვლავთან ახლოს გაგზავნილი ერთკილოგრამიანი დეტექტორი ისეთივე ეფექტიანი იქნება, როგორიც დედამიწაზე არსებული ათასკილოგრამიანი დეტექტორია.

საქმე ისაა, რომ მზესთან ახლოს უფრო მეტი ნეიტრინოა. ეს ნაწილაკები ჩვენი მნათობის შიგნითაც წარმოიქმნება, მათი ნაწილი კოსმოსში დიდი აფეთქებიდან გადაადგილდება, ზოგი კი ვარსკვლავთა აფეთქების შედეგადაა სივრცეში "გატყორცნილი". სოლომის ახალი მისიით იმაში დარწმუნება სურს, რომ კოსმოსში ნეიტრინოების დაფიქსირება შესაძლებელია.

SNAPPY-ს შესაქმნელად გალიუმი სპეციალურად გამოიყენეს. ის ნეიტრინოებთან შეჯახებების მიმართ უფრო მგრძნობიარეა, ვიდრე არგონი, რომელიც მიწისქვეშ განთავსებულ დეტექტორებში გვხვდება. თუ ეს ტექნოლოგია გაამართლებს, შეიძლება მსგავსი მოწყობილობით მზის ბირთვის გარშემო სხვადასხვა შრეში ფორმირებული ნეიტრინოები, მათი მოძრაობა და დედამიწისკენ გადაადგილება შევისწავლოთ. სწორედ ამიტომ ადარებს მეცნიერი ახალ დეტექტორს მზის ბირთვში მოთავსებულ მიკროსკოპს.

გალიუმის მაღალი მგრძნობელობის მეშვეობით ნაკლები ენერგიის მქონე ნაწილაკების დაფიქსირების იმედიც აქვთ, რაც ხმელეთზე ვერ ხერხდება.