ვარსკვლავების გროვამ შეიძლება ჩვენი კოსმიური წარმომავლობა გამოააშკარაოს
ფოტო: ESO / F. Ferraro
წარმოუდგენლად შორს, მზის სისტემიდან 19 ათასი სინათლის წელიწადის დაშორებით, მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში, ვარსკვლავების უნიკალური გროვა აღმოაჩინეს. როგორც მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, ტარზან 5 (ასე უწოდეს ამ ვარსკვლავურ გროვას) ირმის ნახტომის ერთგვარი “არქეოლოგიური ნარჩენია” და მისი ფორმა იმ პერიოდით თარიღდება, როდესაც ჩვენი გალაქტიკა ჩამოყალიბებას იწყებდა.
40 წლის მანძილზე ტარზან 5 უბრალოდ სფერული გროვა ეგონათ და ასეც გამოიყურებოდა - დაახლოებით 4 სინათლის წელიწადის დიამეტრის სივრცე, რომელშიც ათასობით ვარსკვლავითაა გადანათებული. (შედარებისთვის: მზიდან კენტავრის ალფამდე, რომელიც ჩვენი ერთ-ერთი უახლოესი ვარსკვლავია, დაახლოებით იგივე მანძილია და, წარმოიდგინეთ, ეს სივრცე რომ უამრავი ვარსკვლავით გადაავსო! დედამიწაზე ღამე უფრო ნათელი გვექნებოდა, ვიდრე დღე). თუმცა, ცის ამ მონაკვეთზე დაკვირვებით მიღებული მონაცემების თავიდან გაანალიზებით, ასტრონომების ჯგუფი მიხვდა, რომ ვარსკვლავების ამ გროვის მსგავსი კლასტერი აქამდე არ ენახათ.
სფეროსებრი კლასტერები თითქმის ჩვენი სამყაროსავით ძველები არიან. მათი შემადგენელი ვარსკვლავები დროის დასაწყისში, ხანმოკლე პერიოდში შეიქმნენ. ტარზან 5 კი ორი სხვადასხვა წარმოშობის ვარსკვლავებისგან შედგება. მასში შემავალ ვარსკვლავთან უმეტესობა დაახლოებით 12 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა, მცირე ნაწილი კი შედარებით ახალგაზრდაა, სულ რაღაც 7 მილიარდი წლის.
გროვის ახალგაზრდა ვარსკვლავებში მძიმე მეტალების მაღალი შემცველობა იმაზე მიუთითებს, რომ ეს ვარსკვლავები მათზე ბევრად ხნიერი ზეახალის (სუპერნოვას) აფეთქებით დაბინძურდა. “ვერცერთი ნამდვილი სფეროსებრი კლასტერი ვერ შეაკავებდა ზეახალის აფეთქებისას გამოტყორცნილ აირს”, განაცხადა მკვლევართა ჯგუფის ხელმძღვანელმა, ფრანჩესკო ფერარომ.
როგორც ფერარო და მისი გუნდის წევრები აცხადებენ, ტარზან 5-ის ეს უცნაური მდგომარეობა იდეალურად წარმოაჩენს იმ პერიოდს, როდესაც ჩვენი გალაქტიკა ფორმირდებოდა - მჭიდროდ კონცენტრირებული ვარსკვლავების ბირთვი.
თეორიის თანახმად, 12 მილიარდი წლის წინ, ირმის ნახტომი ვარსკვლავებისა და გაზის უზარმაზარი გროვების ურთიერთზემოქმედებით ჩამოყალიბდა, რომლებიც დროთა განმავლობაში ერთმანეთში გაითქვიფა.
ტარზან 5-ში შემავალი ახალგაზრდა ვარსკვლავების მდგომარეობა გვამცნობს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის ჩამოყალიბებისას, ამ რეგიონში აირების კატასტროფულად დიდი რაოდენობა იყო, რაც ზეახალის აფეთქების დამსახურებაა. მკვლევარების ვარაუდით, იმ ეპოქაში, როდესაც ირმის ნახტომი ყალიბდებოდა, ტარზან 5 დაახლოებით ათასჯერ მასიური იყო, ვიდრე დღესაა.
ფერარო და მისი გუნდი ცდილობს, ამ საინტერესო კლასტერის მსგავსი გროვები კიდევ იპოვნონ, რადგან მათზე დაკვირვება დაგვეხმარება უკეთ გავიგოთ, თუ რა ხდებოდა ჩვენი მშობლიური გალაქტიკის ახალგაზრდობაში. როგორც არქეოლოგები ქექავენ მიწის შრეებს უცნობი ცივილიზაციების აღმოსაჩენად, ისე ეძებენ ასტრონომები ვარსკვლავების შუქში ჩამალულ ინფორმაციას ჩვენი სამყაროს წარსულის შესახებ. ამ ძიების შედეგად, ადრე თუ გვიან, ბევრად მეტი გვეცოდინება სამყაროსა და მისი ისტორიის შესახებ.
-
ფაშინიანს მოქალაქეების მიერ მთავრობისთვის ერთი და იმავე საკითხზე წერილების გაგზავნაზე შეზღუდვების დაწესება სურს ფაშინიანს მოქალაქეების მიერ მთავრობისთვის ერთი და იმავე საკითხზე წერილების გაგზავნაზე შეზღუდვების დაწესება სურს
გადახედვა
-
რუსეთი ქვეყნიდან უნგრელ დიპლომატებს აძევებს რუსეთი ქვეყნიდან უნგრელ დიპლომატებს აძევებს
გადახედვა
-
რატომაა პეპლების დაჭერა ასეთი რთული? — მეცნიერებმა მათი საიდუმლო ამოხსნეს რატომაა პეპლების დაჭერა ასეთი რთული? — მეცნიერებმა მათი საიდუმლო ამოხსნეს
გადახედვა
-
60%-მდე ფასდაკლება ელექტრონულ სატენდერო გარანტიაზე საქართველოს ბანკისგან 60%-მდე ფასდაკლება ელექტრონულ სატენდერო გარანტიაზე საქართველოს ბანკისგან
-
ბაქო-თბილისის სარკინიგზო მარშრუტს რეისები ემატება, მგზავრობის ფასი მცირდება — აზერბაიჯანის რკინიგზა ბაქო-თბილისის სარკინიგზო მარშრუტს რეისები ემატება, მგზავრობის ფასი მცირდება — აზერბაიჯანის რკინიგზა
გადახედვა
-
რა ვიცით კორნელის უნივერსიტეტში მომხდარი ჯგუფური გაუპატიურების საქმეზე რა ვიცით კორნელის უნივერსიტეტში მომხდარი ჯგუფური გაუპატიურების საქმეზე
გადახედვა
-
რუსეთის საპატრიარქო: პატრიარქ კირილმა საქართველოს ეკლესიის მეთაურს ძმური მოკითხვა და კეთილი სურვილები გადასცა რუსეთის საპატრიარქო: პატრიარქ კირილმა საქართველოს ეკლესიის მეთაურს ძმური მოკითხვა და კეთილი სურვილები გადასცა
გადახედვა
-
ისრაელის საელჩო მადლობას უხდის ქართული წარმოშობის ისრაელელ ექიმს, რომელმაც Flydubai-ს რეისზე დაჭრილი პილოტი გადაარჩინა ისრაელის საელჩო მადლობას უხდის ქართული წარმოშობის ისრაელელ ექიმს, რომელმაც Flydubai-ს რეისზე დაჭრილი პილოტი გადაარჩინა
გადახედვა
-
NASA-ს მავალმა მარსზე ტბების, ზედაპირქვეშა და ცხელი წყლების კვალს ერთ ადგილზე მიაგნო NASA-ს მავალმა მარსზე ტბების, ზედაპირქვეშა და ცხელი წყლების კვალს ერთ ადგილზე მიაგნო
გადახედვა
-
Google-მა არაერთი დაყოვნების შემდეგ Gemini 4-ის ფლაგმანი მოდელი Argon წარადგინა Google-მა არაერთი დაყოვნების შემდეგ Gemini 4-ის ფლაგმანი მოდელი Argon წარადგინა
გადახედვა
-
გარი კასპაროვის თქმით, ის გააფრთხილეს, რომ მისი სიცოცხლე საფრთხეშია გარი კასპაროვის თქმით, ის გააფრთხილეს, რომ მისი სიცოცხლე საფრთხეშია
გადახედვა
-
"ტელეიმედის" ჯამური ზარალი ₾500 მლნ-ს აღწევს — რა წერია არხის ფინანსურ ანგარიშში? "ტელეიმედის" ჯამური ზარალი ₾500 მლნ-ს აღწევს — რა წერია არხის ფინანსურ ანგარიშში?
გადახედვა
-
შსს ენმ-ს რიყის დოქებთან დაგეგმილ აქციასთან დაკავშირებით აფრთხილებს შსს ენმ-ს რიყის დოქებთან დაგეგმილ აქციასთან დაკავშირებით აფრთხილებს
გადახედვა
-
TORCAL-ის პრემიერა — ბენტლიმ პირველი, უნიკალური ელექტრომობილი წარადგინა TORCAL-ის პრემიერა — ბენტლიმ პირველი, უნიკალური ელექტრომობილი წარადგინა
-
ირაკლი ზარქუა: ზუსტად 14 წლის წინ, ბატონი ბიძინა ივანიშვილის ოჯახის ლიდერობით, გაერთიანდა ერი და ბერი სააკაშვილის ტირანიის წინააღმდეგ ირაკლი ზარქუა: ზუსტად 14 წლის წინ, ბატონი ბიძინა ივანიშვილის ოჯახის ლიდერობით, გაერთიანდა ერი და ბერი სააკაშვილის ტირანიის წინააღმდეგ
გადახედვა
-
კიბოს ყოველწლიური შემთხვევების 12% ინფექციებს უკავშირდება — ახალი კვლევა კიბოს ყოველწლიური შემთხვევების 12% ინფექციებს უკავშირდება — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს მედპერსონალი ექიმ ჯუმბერ ბოლქვაძის გათავისუფლებას აპროტესტებს ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს მედპერსონალი ექიმ ჯუმბერ ბოლქვაძის გათავისუფლებას აპროტესტებს
გადახედვა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო ამინდის შესახებ გაფრთხილებას აქვეყნებს გარემოს ეროვნული სააგენტო ამინდის შესახებ გაფრთხილებას აქვეყნებს
გადახედვა
-
ComCom-მა "ფორმულა" "მაუწყებლობის შესახებ" კანონის დარღვევისთვის მესამედ, 10 000 ლარით დააჯარიმა ComCom-მა "ფორმულა" "მაუწყებლობის შესახებ" კანონის დარღვევისთვის მესამედ, 10 000 ლარით დააჯარიმა
გადახედვა
-
ჯივიპი რუსთაველის გამზირზე წყალმომარაგების ქსელების რეაბილიტაციის დასკვნით ეტაპზეა ჯივიპი რუსთაველის გამზირზე წყალმომარაგების ქსელების რეაბილიტაციის დასკვნით ეტაპზეა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას მოსალოდნელი ამინდის შესახებ აფრთხილებს გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას მოსალოდნელი ამინდის შესახებ აფრთხილებს
გადახედვა
კომენტარები