ვარსკვლავების გროვამ შეიძლება ჩვენი კოსმიური წარმომავლობა გამოააშკარაოს
ფოტო: ESO / F. Ferraro
წარმოუდგენლად შორს, მზის სისტემიდან 19 ათასი სინათლის წელიწადის დაშორებით, მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში, ვარსკვლავების უნიკალური გროვა აღმოაჩინეს. როგორც მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, ტარზან 5 (ასე უწოდეს ამ ვარსკვლავურ გროვას) ირმის ნახტომის ერთგვარი “არქეოლოგიური ნარჩენია” და მისი ფორმა იმ პერიოდით თარიღდება, როდესაც ჩვენი გალაქტიკა ჩამოყალიბებას იწყებდა.
40 წლის მანძილზე ტარზან 5 უბრალოდ სფერული გროვა ეგონათ და ასეც გამოიყურებოდა - დაახლოებით 4 სინათლის წელიწადის დიამეტრის სივრცე, რომელშიც ათასობით ვარსკვლავითაა გადანათებული. (შედარებისთვის: მზიდან კენტავრის ალფამდე, რომელიც ჩვენი ერთ-ერთი უახლოესი ვარსკვლავია, დაახლოებით იგივე მანძილია და, წარმოიდგინეთ, ეს სივრცე რომ უამრავი ვარსკვლავით გადაავსო! დედამიწაზე ღამე უფრო ნათელი გვექნებოდა, ვიდრე დღე). თუმცა, ცის ამ მონაკვეთზე დაკვირვებით მიღებული მონაცემების თავიდან გაანალიზებით, ასტრონომების ჯგუფი მიხვდა, რომ ვარსკვლავების ამ გროვის მსგავსი კლასტერი აქამდე არ ენახათ.
სფეროსებრი კლასტერები თითქმის ჩვენი სამყაროსავით ძველები არიან. მათი შემადგენელი ვარსკვლავები დროის დასაწყისში, ხანმოკლე პერიოდში შეიქმნენ. ტარზან 5 კი ორი სხვადასხვა წარმოშობის ვარსკვლავებისგან შედგება. მასში შემავალ ვარსკვლავთან უმეტესობა დაახლოებით 12 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა, მცირე ნაწილი კი შედარებით ახალგაზრდაა, სულ რაღაც 7 მილიარდი წლის.
გროვის ახალგაზრდა ვარსკვლავებში მძიმე მეტალების მაღალი შემცველობა იმაზე მიუთითებს, რომ ეს ვარსკვლავები მათზე ბევრად ხნიერი ზეახალის (სუპერნოვას) აფეთქებით დაბინძურდა. “ვერცერთი ნამდვილი სფეროსებრი კლასტერი ვერ შეაკავებდა ზეახალის აფეთქებისას გამოტყორცნილ აირს”, განაცხადა მკვლევართა ჯგუფის ხელმძღვანელმა, ფრანჩესკო ფერარომ.
როგორც ფერარო და მისი გუნდის წევრები აცხადებენ, ტარზან 5-ის ეს უცნაური მდგომარეობა იდეალურად წარმოაჩენს იმ პერიოდს, როდესაც ჩვენი გალაქტიკა ფორმირდებოდა - მჭიდროდ კონცენტრირებული ვარსკვლავების ბირთვი.
თეორიის თანახმად, 12 მილიარდი წლის წინ, ირმის ნახტომი ვარსკვლავებისა და გაზის უზარმაზარი გროვების ურთიერთზემოქმედებით ჩამოყალიბდა, რომლებიც დროთა განმავლობაში ერთმანეთში გაითქვიფა.
ტარზან 5-ში შემავალი ახალგაზრდა ვარსკვლავების მდგომარეობა გვამცნობს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის ჩამოყალიბებისას, ამ რეგიონში აირების კატასტროფულად დიდი რაოდენობა იყო, რაც ზეახალის აფეთქების დამსახურებაა. მკვლევარების ვარაუდით, იმ ეპოქაში, როდესაც ირმის ნახტომი ყალიბდებოდა, ტარზან 5 დაახლოებით ათასჯერ მასიური იყო, ვიდრე დღესაა.
ფერარო და მისი გუნდი ცდილობს, ამ საინტერესო კლასტერის მსგავსი გროვები კიდევ იპოვნონ, რადგან მათზე დაკვირვება დაგვეხმარება უკეთ გავიგოთ, თუ რა ხდებოდა ჩვენი მშობლიური გალაქტიკის ახალგაზრდობაში. როგორც არქეოლოგები ქექავენ მიწის შრეებს უცნობი ცივილიზაციების აღმოსაჩენად, ისე ეძებენ ასტრონომები ვარსკვლავების შუქში ჩამალულ ინფორმაციას ჩვენი სამყაროს წარსულის შესახებ. ამ ძიების შედეგად, ადრე თუ გვიან, ბევრად მეტი გვეცოდინება სამყაროსა და მისი ისტორიის შესახებ.
-
შსს-ს მაღალჩინოსანმა, იოსებ სიგუამ, რომელსაც მეუღლე ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებს, თანამდებობა დატოვა შსს-ს მაღალჩინოსანმა, იოსებ სიგუამ, რომელსაც მეუღლე ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებს, თანამდებობა დატოვა
გადახედვა
-
უხვმა ნალექმა თელავის ხევის კალაპოტი გაარღვია და წყალი ქუჩებში გადავიდა | ფოტოები უხვმა ნალექმა თელავის ხევის კალაპოტი გაარღვია და წყალი ქუჩებში გადავიდა | ფოტოები
გადახედვა
-
ექსპედიცია სვანეთში | როგორ ვკარგავთ კავკასიონის მყინვარებს — მომთაბარე პოდკასტი #3 ექსპედიცია სვანეთში | როგორ ვკარგავთ კავკასიონის მყინვარებს — მომთაბარე პოდკასტი #3
-
"ძლიერი საქართველო": ჩვენი კოალიციის ლიდერისთვის, 13-წლიანი პატიმრობის შეფარდება არის უსამართლო "ძლიერი საქართველო": ჩვენი კოალიციის ლიდერისთვის, 13-წლიანი პატიმრობის შეფარდება არის უსამართლო
გადახედვა
-
თეგეტამ Rainmaking-ისა და Startupbootcamp Georgia-ს ლიდერშიფსერიის პირველ ღონისძიებას უმასპინძლა თეგეტამ Rainmaking-ისა და Startupbootcamp Georgia-ს ლიდერშიფსერიის პირველ ღონისძიებას უმასპინძლა
-
ირაკლი დგებუაძემ და იოსებ სიგუამ შსს-ში თანამდებობები გაცვალეს ირაკლი დგებუაძემ და იოსებ სიგუამ შსს-ში თანამდებობები გაცვალეს
გადახედვა
-
თაზო დათუნაშვილი ელისაშვილის განაჩენზე: ეს არის "ქართული ოცნების" ერთი პოლიტიკური ძალის ანგარიშსწორება მის პოლიტიკურ ოპონენტებზე თაზო დათუნაშვილი ელისაშვილის განაჩენზე: ეს არის "ქართული ოცნების" ერთი პოლიტიკური ძალის ანგარიშსწორება მის პოლიტიკურ ოპონენტებზე
გადახედვა
-
ალეკო ელისაშვილს 13 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა ალეკო ელისაშვილს 13 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა
გადახედვა
-
ძალიან მივქარავთ, როცა ამ კაცს ყურადღების მიღმა ვტოვებთ — გვარამია ელისაშვილის განაჩენზე ძალიან მივქარავთ, როცა ამ კაცს ყურადღების მიღმა ვტოვებთ — გვარამია ელისაშვილის განაჩენზე
გადახედვა
-
საინფორმაციო სააგენტო BMG-მ ონლაინ მედიასაშუალება On.ge იყიდა საინფორმაციო სააგენტო BMG-მ ონლაინ მედიასაშუალება On.ge იყიდა
გადახედვა
-
Farizon საქართველოში — კომერციული ტრანსპორტი ბიზნესისთვის ფლობის 3-ჯერ შემცირებული ხარჯით Farizon საქართველოში — კომერციული ტრანსპორტი ბიზნესისთვის ფლობის 3-ჯერ შემცირებული ხარჯით
-
"ქურდულ სამყაროს" საქმეზე ერთ-ერთი დაკავებული ცაგერის საკრებულოს ფრაქცია "ხალხის ძალის" თავმჯდომარეა "ქურდულ სამყაროს" საქმეზე ერთ-ერთი დაკავებული ცაგერის საკრებულოს ფრაქცია "ხალხის ძალის" თავმჯდომარეა
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს უძველესი კვაზარები, რომელთაც ტრილიონი მზის სინათლე აქვს აღმოაჩინეს უძველესი კვაზარები, რომელთაც ტრილიონი მზის სინათლე აქვს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე ნიკა გვარამიას სტრატეგიას — "შიგნით აქცია, გარეთ სანქცია", "მოღალატეობრივ მიდგომას" უწოდებს ირაკლი კობახიძე ნიკა გვარამიას სტრატეგიას — "შიგნით აქცია, გარეთ სანქცია", "მოღალატეობრივ მიდგომას" უწოდებს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჯო უილსონის დონემდე დავიდა ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეა ირაკლი კობახიძე: ჯო უილსონის დონემდე დავიდა ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეა
გადახედვა
-
ოკუპირებულ აფხაზეთში საქართველოს მოქალაქე გელა მებონია დააკავეს ოკუპირებულ აფხაზეთში საქართველოს მოქალაქე გელა მებონია დააკავეს
გადახედვა
-
ნიკა გვარამია: ეუთოს ჰააგის დეკლარაციამ საბოლოოდ დაასრულა "ქართული ოცნების" დელეგიტიმაციის პროცესი ნიკა გვარამია: ეუთოს ჰააგის დეკლარაციამ საბოლოოდ დაასრულა "ქართული ოცნების" დელეგიტიმაციის პროცესი
გადახედვა
-
პუტინის რეიტინგი რუსეთში ზედიზედ მეორე კვირაა მცირდება პუტინის რეიტინგი რუსეთში ზედიზედ მეორე კვირაა მცირდება
გადახედვა
-
პუტინი აცხადებს, რომ უკრაინა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს ქვეყანაში "ნერვული ატმოსფეროს" შესაქმნელად ბომბავს პუტინი აცხადებს, რომ უკრაინა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს ქვეყანაში "ნერვული ატმოსფეროს" შესაქმნელად ბომბავს
გადახედვა
-
ისრაელმა აშშ-ს, ირანის მიერ ტრამპის მკვლელობის გეგმის შესახებ, სადაზვერვო ინფორმაცია გაუზიარა ისრაელმა აშშ-ს, ირანის მიერ ტრამპის მკვლელობის გეგმის შესახებ, სადაზვერვო ინფორმაცია გაუზიარა
გადახედვა
-
TI აქტივისტ თამარ ფერაძეს ტროტუარზე დგომის საქმეზე ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში დაიცავს TI აქტივისტ თამარ ფერაძეს ტროტუარზე დგომის საქმეზე ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში დაიცავს
გადახედვა
კომენტარები