სამურაი (侍) იაპონური სიტყვაა და ქართულად “მსახურებას”, “ის, ვისი მიზანიც მსახურებას” ნიშნავს.

სამურაები ელიტური აზნაური მეომრების კასტა იყო შუასაუკუნეების იაპონიაში. მათი ეთიკურ-მორალურ-საბრძოლო კოდექსი “ბუშიდო” (ბუში - მეომარი, დო - გზა) ევროპული ცნობიერებისთვის ბევრ უცნაურობას შეიცავს. მათი ცხოვრების წესი აღტაცებას, შიშს და დაბნეულობას ერთნაირი დოზით იწვევს. ვეცადეთ ამ უცნაური მეომრების შესახებ 10 საინტერესო ფაქტი შეგვეკრიბა.

მაშ ასე, კამი არს ჩვენთან, ვიწყებთ!

1. საკუთარი საბრძოლო სულის ასამაღლებლად და კატანას (სამურაის ხმალი) “დასასველებლად”, სამურაი ხშირად სტუმრობდა დამნაშავეების დასასჯელ ადგილს და ჯალათის ფუნქციას ასრულებდა.

2. სენგოკუს პერიოდში დიდგვაროვანი სამურაები “ცუჯიგირით” ირთობდნენ თავს. გზაჯვარედინზე მიდიოდნენ და უდანაშაულო გამვლელ გლეხებზე ცდიდნენ ახალ კატანას თუ ახლადნასწავლ ილეთს.

ცუჯიგირი ასეც ითარგმნება - მკვლელობა გზაჯვარედინზე

3. სამურაის ჰქონდა უფლება, ადგილზევე მოეკლა სამურაი ან უფრო დაბალ სოციალურ საფეხურზე მდგომი ადამიანი, თუ ჩათვლიდა, რომ მას შეურაცხყოფა მიაყენეს.

თუმცა არსებობდა ორი პირობა:

1. სამურაის იმწამსვე უმდა მოეკლა შეურაცხმყოფელი.
2. ამ ამბავს უნდა შესწრებოდა ერთი მოწმე მაინც.

თუმცა, რადგან თითქმის ყველა სამურაის ერთი მსახური მაინც დაჰყვებოდა, მეომარს შეეძლო თავისივე მსახური მოეყვანა მოწმედ. ეს წესი სამურაის აძლევდა უფლებას, დიდგვაროვნების გარდა, ნებისმიერი გარშემომყოფი ისე მოეკლა, რომ ხმას ვერავინ გასცემდა.

4. გლეხის ქალს ფული უნდა გადაეხადა, რომ ის სამურაის ცოლად მოეყვანა. ქორწილის შემდეგ კი, ეს ქალები მეომრის უსიტყვო მსახურები ხდებოდნენ.

5. თუ სამურაის სეპუკუს (ჰარაკირი - რიტუალური თვითმკვლელობა) გაკეთება მოუწევდა, მისი ცოლიც ვალდებული იყო თავი მოეკლა.

6. სამურაის კოდექსი, იგივე “ბუშიდო”, რომელიც სხვადასხვა მიზნისთვის უსიტყვო მორჩილებას და თავგანწირვას ქადაგებს, მეორე მსოფლიო ომის დროს ათასობით იაპონელის თვითმკვლელობის მიზეზი გახდა.

პატრიოტული სულისკვეთების ასამაღლებლად იაპონური პროპაგანდა აქტიურად იყენებდა ამ კოდექსს. შედეგი კი ყველას ექნება გაგონილი - “კამიკაძე”.

7. შუასაუკუნეების სამურაები ხშირად ირთობდნენ თავს ძაღლების მშვილდ-ისრით დახოცვით და ამას ერთგვარ სპორტად აღიქვამდნენ.

8. სამურაი, დიდი შანსია, რომ გეი თუ არა, ბისექსუალი მაინც ყოფილიყო. ხშირად შეხვდებოდით მასწავლებლისა და მოსწავლე ბიჭის სასიყვარულო წყვილებს.

ჰომოსექსუალობა სამურაების კულტურაში ღიად მიღებული არ იყო, თუმცა თუ ეს კავშირი წრფელი სიყვარულის შედეგი იყო, სამურაის შეეძლო თავისი “ბუშიდო”, მეომრის გზა, შეყვარებულისთვის მსახურებით და თავის შეწირვით გაევლო.

9. სამურაები თავს აღმატებულ კასტად მიიჩნევდნენ და ბატონის სიკვდილისა თუ რამე მძიმე შეცდომის დაშვების შემდეგ (თუ თავს არ იკლავდნენ) უარს ამბობდნენ უფრო დაბალ კასტაში რეინტეგრაციაზე და რონინები, უბატონო სამურაები ხდებოდნენ.

რონინი, როგორც წესი, ბუშიდოს მიხედვით აგრძელებდა ცხოვრებას და თავს დაქირავებულ მეომრად მუშაობით ირჩენდა.

10. კაბუკიმონო - უბატონო სამურაების, რონინების განსხვავებული სახეობა იყო.

ეს ყოფილი სამურაები განსაკუთრებით განსხვავებულად იცვამდნენ. არ ერიდებოდნენ ქალის თუ ევროპულ ტანსაცმელს, მათი სამოსი და გარეგნობა ჭყეტელა ფერებით გამოირჩეოდა, ხოლო მათი კატანები - განსაკუთრებული სიგრძით.

კაბუკიმონოები გამოირჩეოდნენ თავიანთი მავნებლური და აგრესიული ხასიათით - არ იხდიდნენ რესტორნებში, იპარავდნენ ფულსა და პროდუქტებს, აწყობდნენ აურზაურებს და უმიზეზოდ ესხმოდნენ თავს გამვლელებს. შოგუნატის, სამხედრო რეჟიმის გაძლიერების შემდეგ, კაბუკიმონოების კულტურა ნელნელა გაქრა. არსებობს მოსაზრება, რომ იაპონური თეატრი “კაბუკი” სწორედ კაბუკიმონოების კულტურის გავლენით შეიქმნა.