20 თაგვი მარსზე პირობების შესასწავლად მიემართება
20 თაგვი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრა
ფოტო: NASA/Victor Tangermann
პარასკევ დილას ოციოდე თაგვის ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანესი მომენტი დადგა, ისინი SpaceX-ის ფალკონ 9 რაკეტით საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრნენ.
თაგვები ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტის ძილისა და ცირკადული ბიოლოგიის ცენტრის კვლევაში მონაწილეობენ. თაგვების ნახევარი ორბიტაზე 90 დღის განმავლობაში დარჩება, მეორე ნახევარი კი 30 დღეში დედამიწაზე დაბრუნდება. მეცნიერები დააკვირდებიან ამ პერიოდის განმავლობაში, როგორ შეიცვლება მათი ფიზიოლოგიური პროცესები, მიკრობიომი და ცირკადული რიტმები (ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც ორგანიზმის დღე-ღამის და 24-საათიან რეჟიმს აკონტროლებს).
ყველა გაშვებულ თაგვს დედამიწაზე იდენტური და ან ძმა ჰყავს, რომლებიც კოსმოსური თაგვების მსგავს პირობებში, იდენტური განათების, ტემპერატურის და დატვირთვის რეჟიმში იქნებიან.
მსგავსი კვლევა ნასას ტყუპ ძმებზე აქვს ჩატარებული, კოსმონავტმა სკოტ კელიმ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე ერთი წელი გაატარა, ხოლო მისი ძმა, მარკ კელი დედამიწაზე იყო. წლის დასაწყისში, ნასამ ამ კვლევის პირველადი შედეგებიც გამოაქვეყნა, აღმოჩნდა, რომ კოსმოსში ყოფნისას, სკოტ კელის გენური ექსპრესია 7%-ით შეიცვალა.
მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანები და თაგვები, რა თქმა უნდა, ძალიან განვსხვავდებით, მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ ტყუპი ძმების კვლევისგან განსხვავებით, თაგვებისთვის დედამიწაზე და ორბიტაზე შექმნილი იდენტური პირობები უფრო გამოააშკარავებს იმ შედეგებს, რაც ორგანიზმის კოსმოსში ყოფნამ შეიძლება გამოიწვიოს. რადგან, როდესაც სკოტ კელი ორბიტაზე იყო, მისი ძმა დედამიწაზე ჩვეულ ცხოვრებას აგრძელებდა და მის ნებისმიერ ქცევას შეეძლო კვლევაში უზუსტობა შეეტანა.
ჩვენ უკვე ვიცით, რომ კოსმოსში ყოფნა ჯანმრთელობას ბევრ საფრთხეს უქმნის - მხედველობის დაქვეითება, კუნთების ატროფია, სიმსივნე - მაგრამ კოსმოსში ხანგრძლივი დროით დარჩენის რისკები კვლავ უცნობია. თუ გავითვალისწინებთ მოცემულობას, რომ ადამიანების მარსზე გაგზავნა და უკან დაბრუნება რამდენიმე წელიწადს მოითხოვს, აუცილებელია, წინასწარ ვიცოდეთ თუ რა რისკებს მოიცავს მსგავსი მისია.
მიუხედავად იმისა, რომ 90 დღე ჩვენთვის ძალიან დიდ დროს არ წარმოადგენს, თაგვების სიცოცხლის ხანგრძლივობის გათვალისწინებით, ის ჩვენთვის 9 წლის ექვივალენტურია. ასე რომ, კოსმოსური თაგვების კვლევამ შესაძლოა ბევრი მნიშვნელოვანი რამ გამოააშკარავოს.
-
Apple-ის 3 მთავარი სიახლე წლევანდელი პრეზენტაციიდან — პროდუქტების მოკლე მიმოხილვა Apple-ის 3 მთავარი სიახლე წლევანდელი პრეზენტაციიდან — პროდუქტების მოკლე მიმოხილვა
გადახედვა
-
მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება
გადახედვა
-
ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს
გადახედვა
-
როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია
-
რუსეთში სიღარიბე 7%-მდე შემცირდა — მკვლევრების მოსაზრებით, შემცირება ახალ მეთოდოლოგიას უკავშირდება რუსეთში სიღარიბე 7%-მდე შემცირდა — მკვლევრების მოსაზრებით, შემცირება ახალ მეთოდოლოგიას უკავშირდება
გადახედვა
-
რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს
გადახედვა
-
"პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"? "პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"?
გადახედვა
-
როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს? როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს?
გადახედვა
-
რატომ გაძვირდა Apple-ის ახალი iPhone-ები და რა შეიძლება იდგეს ახალი ფასების უკან? რატომ გაძვირდა Apple-ის ახალი iPhone-ები და რა შეიძლება იდგეს ახალი ფასების უკან?
გადახედვა
-
საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა
გადახედვა
-
ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას
გადახედვა
-
საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას" საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას"
გადახედვა
-
რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ
გადახედვა
-
OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა
გადახედვა
-
შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს
გადახედვა
-
ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან
გადახედვა
-
შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა
გადახედვა
-
ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს
გადახედვა
-
ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას
გადახედვა
კომენტარები