20 თაგვი მარსზე პირობების შესასწავლად მიემართება
20 თაგვი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრა
ფოტო: NASA/Victor Tangermann
პარასკევ დილას ოციოდე თაგვის ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანესი მომენტი დადგა, ისინი SpaceX-ის ფალკონ 9 რაკეტით საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრნენ.
თაგვები ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტის ძილისა და ცირკადული ბიოლოგიის ცენტრის კვლევაში მონაწილეობენ. თაგვების ნახევარი ორბიტაზე 90 დღის განმავლობაში დარჩება, მეორე ნახევარი კი 30 დღეში დედამიწაზე დაბრუნდება. მეცნიერები დააკვირდებიან ამ პერიოდის განმავლობაში, როგორ შეიცვლება მათი ფიზიოლოგიური პროცესები, მიკრობიომი და ცირკადული რიტმები (ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც ორგანიზმის დღე-ღამის და 24-საათიან რეჟიმს აკონტროლებს).
ყველა გაშვებულ თაგვს დედამიწაზე იდენტური და ან ძმა ჰყავს, რომლებიც კოსმოსური თაგვების მსგავს პირობებში, იდენტური განათების, ტემპერატურის და დატვირთვის რეჟიმში იქნებიან.
მსგავსი კვლევა ნასას ტყუპ ძმებზე აქვს ჩატარებული, კოსმონავტმა სკოტ კელიმ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე ერთი წელი გაატარა, ხოლო მისი ძმა, მარკ კელი დედამიწაზე იყო. წლის დასაწყისში, ნასამ ამ კვლევის პირველადი შედეგებიც გამოაქვეყნა, აღმოჩნდა, რომ კოსმოსში ყოფნისას, სკოტ კელის გენური ექსპრესია 7%-ით შეიცვალა.
მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანები და თაგვები, რა თქმა უნდა, ძალიან განვსხვავდებით, მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ ტყუპი ძმების კვლევისგან განსხვავებით, თაგვებისთვის დედამიწაზე და ორბიტაზე შექმნილი იდენტური პირობები უფრო გამოააშკარავებს იმ შედეგებს, რაც ორგანიზმის კოსმოსში ყოფნამ შეიძლება გამოიწვიოს. რადგან, როდესაც სკოტ კელი ორბიტაზე იყო, მისი ძმა დედამიწაზე ჩვეულ ცხოვრებას აგრძელებდა და მის ნებისმიერ ქცევას შეეძლო კვლევაში უზუსტობა შეეტანა.
ჩვენ უკვე ვიცით, რომ კოსმოსში ყოფნა ჯანმრთელობას ბევრ საფრთხეს უქმნის - მხედველობის დაქვეითება, კუნთების ატროფია, სიმსივნე - მაგრამ კოსმოსში ხანგრძლივი დროით დარჩენის რისკები კვლავ უცნობია. თუ გავითვალისწინებთ მოცემულობას, რომ ადამიანების მარსზე გაგზავნა და უკან დაბრუნება რამდენიმე წელიწადს მოითხოვს, აუცილებელია, წინასწარ ვიცოდეთ თუ რა რისკებს მოიცავს მსგავსი მისია.
მიუხედავად იმისა, რომ 90 დღე ჩვენთვის ძალიან დიდ დროს არ წარმოადგენს, თაგვების სიცოცხლის ხანგრძლივობის გათვალისწინებით, ის ჩვენთვის 9 წლის ექვივალენტურია. ასე რომ, კოსმოსური თაგვების კვლევამ შესაძლოა ბევრი მნიშვნელოვანი რამ გამოააშკარავოს.
-
ნახეთ: House of the Dragon-ის მესამე სეზონის ახალი ტრეილერი გამოვიდა ნახეთ: House of the Dragon-ის მესამე სეზონის ახალი ტრეილერი გამოვიდა
-
რამდენად გვეხმარება AI ექიმის ნაცვლად? — მოწინავე სამედიცინო ჟურნალი რისკებზე გვაფრთხილებს რამდენად გვეხმარება AI ექიმის ნაცვლად? — მოწინავე სამედიცინო ჟურნალი რისკებზე გვაფრთხილებს
გადახედვა
-
OpenAI-მ თავდასხმის შესახებ იცოდა, თუმცა პოლიცია არ გააფრთხილა — ალტმანი ბოდიშს იხდის OpenAI-მ თავდასხმის შესახებ იცოდა, თუმცა პოლიცია არ გააფრთხილა — ალტმანი ბოდიშს იხდის
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკისა და Boxette-ის ერთობლივი შეთავაზება ამერიკაში მცხოვრები ემიგრანტებისთვის საქართველოს ბანკისა და Boxette-ის ერთობლივი შეთავაზება ამერიკაში მცხოვრები ემიგრანტებისთვის
-
დიუშენით დაავადებული ბავშვების მშობლები პროკურატურას მიმართავენ დიუშენით დაავადებული ბავშვების მშობლები პროკურატურას მიმართავენ
გადახედვა
-
აფგან სადიგოვმა ASAN Xidmət-ის ცენტრს უცხოეთის პასპორტის მისაღებად მიმართა აფგან სადიგოვმა ASAN Xidmət-ის ცენტრს უცხოეთის პასპორტის მისაღებად მიმართა
გადახედვა
-
რა იცვლება ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვასთან დაკავშირებით? რა იცვლება ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვასთან დაკავშირებით?
გადახედვა
-
სააპელაციო სასამართლომ ანტონ ჩეჩინის 8.5-წლიანი განაჩენი უცვლელი დატოვა სააპელაციო სასამართლომ ანტონ ჩეჩინის 8.5-წლიანი განაჩენი უცვლელი დატოვა
გადახედვა
-
გერმანიაში მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ბომბი აღმოაჩინეს გერმანიაში მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ბომბი აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
რატომ არის გოგრა ჩვენი საუკეთესო მეგობარი მაშინ, როცა ვცდილობთ, სწორად ვიკვებოთ რატომ არის გოგრა ჩვენი საუკეთესო მეგობარი მაშინ, როცა ვცდილობთ, სწორად ვიკვებოთ
-
ელენე ხოშტარია: "მინდა გამოვხატო ჩემი უდიდესი პატივისცემა ქუთაისელების მიმართ დიუშენის სინდრომის მქონე ბავშვებისა და მათი მშობლების მხარდასაჭერი სოლიდარობის აქციის გამო! ელენე ხოშტარია: "მინდა გამოვხატო ჩემი უდიდესი პატივისცემა ქუთაისელების მიმართ დიუშენის სინდრომის მქონე ბავშვებისა და მათი მშობლების მხარდასაჭერი სოლიდარობის აქციის გამო!
გადახედვა
-
ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში: EU საკუთარი ოჯახის წევრობას არავის აიძულებს ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში: EU საკუთარი ოჯახის წევრობას არავის აიძულებს
გადახედვა
-
ფხენიანში რუსეთის "კურსკის ოლქის გათავისუფლებისას" დაღუპული კორეელი სამხედროების მემორიალი გაიხსნა ფხენიანში რუსეთის "კურსკის ოლქის გათავისუფლებისას" დაღუპული კორეელი სამხედროების მემორიალი გაიხსნა
გადახედვა
-
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა I მოსმენით განიხილა და მხარი დაუჭირა სამართალდამცავი ორგანოების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობის შემოღებას იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა I მოსმენით განიხილა და მხარი დაუჭირა სამართალდამცავი ორგანოების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობის შემოღებას
გადახედვა
-
ჰარუკი მურაკამი პირველად გამოსცემს რომანს ქალი მთავარი გმირით ჰარუკი მურაკამი პირველად გამოსცემს რომანს ქალი მთავარი გმირით
გადახედვა
-
სილქ დეველოპმენტი მელიქ-აზარიანცის სახლის რეაბილიტაციას განაგრძობს სილქ დეველოპმენტი მელიქ-აზარიანცის სახლის რეაბილიტაციას განაგრძობს
-
ნიკა მელია: გამოუცნობია, როგორ ხერხდება ამბიციური პოლიტიკოსის, NGO-სა თუ საჯარო პირების მიერ, რომლებიც მომავალში ქვეყნის მართვის პასუხისმგებლობის აღებაზე სამართლიანად ფიქრობენ, რომ წელიწადში ათჯერ მოხვდნენ ბრიუსელში და არც ერთხელ ზუგდიდში?! ნიკა მელია: გამოუცნობია, როგორ ხერხდება ამბიციური პოლიტიკოსის, NGO-სა თუ საჯარო პირების მიერ, რომლებიც მომავალში ქვეყნის მართვის პასუხისმგებლობის აღებაზე სამართლიანად ფიქრობენ, რომ წელიწადში ათჯერ მოხვდნენ ბრიუსელში და არც ერთხელ ზუგდიდში?!
გადახედვა
-
ბრიუსელის ამჟამინდელი პოლიტიკა აზიანებს საქართველო-EU-ის პარტნიორობას — საგარეო უწყება ჰერჩინსკის დაბარებაზე ბრიუსელის ამჟამინდელი პოლიტიკა აზიანებს საქართველო-EU-ის პარტნიორობას — საგარეო უწყება ჰერჩინსკის დაბარებაზე
გადახედვა
-
რუსეთის საგარეო უწყებამ გერმანიის ელჩი დაიბარა — მოსკოვი ბერლინს ტერორიზმის მხარდაჭერაში ადანაშაულებს რუსეთის საგარეო უწყებამ გერმანიის ელჩი დაიბარა — მოსკოვი ბერლინს ტერორიზმის მხარდაჭერაში ადანაშაულებს
გადახედვა
-
ნიკოლ ფაშინიანი: მივაღწიეთ შეთანხმებას ქართველ პარტნიორებთან საქართველოსთან საზღვრის დემარკაციასთან დაკავშირებით ნიკოლ ფაშინიანი: მივაღწიეთ შეთანხმებას ქართველ პარტნიორებთან საქართველოსთან საზღვრის დემარკაციასთან დაკავშირებით
გადახედვა
-
"ფაქტები და ქმედებები ფაქტებად და ქმედებებად რჩება. სურათი, რომელსაც ვხედავთ, მიუღებელია" — მაკა ბოჭორიშვილი პაველ ჰერჩინსკისთან შეხვედრის შემდეგ "ფაქტები და ქმედებები ფაქტებად და ქმედებებად რჩება. სურათი, რომელსაც ვხედავთ, მიუღებელია" — მაკა ბოჭორიშვილი პაველ ჰერჩინსკისთან შეხვედრის შემდეგ
გადახედვა
კომენტარები