ნასამ იდენტურ ტყუპებზე კვლევა ჩაატარა - ერთი კოსმოსში იყო, მეორე კი დედამიწაზე
ფოტო: NASA
გასულ მარტს, ნასას ასტრონავტი სკოტ კელი, კოსმოსში თითქმის ერთწლიანი ყოფნის შემდეგ, დედამიწაზე დაბრუნდა. საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე (სკს) 340 დღის განმავლობაში ყოფნისას, მეცნიერები სკოტის იდენტურ ტყუპ ძმას, მარკ კელის დედამიწაზე აკვირდებოდნენ. მიზანი იყო იმ ცვლილებების დანახვა ადამიანის სხეულში, რომლებიც კოსმოსში ცხოვრებასთანაა დაკავშირებული.
სკოტი და მარკი იდეალური საკვლევი ადამიანები არიან, რადგან მათ იდენტური დნმ აქვთ. ეს ნიშნავს, რომ მეცნიერებს უიშვიათესი შესაძლებლობა ჰქონდათ, რომ პირდაპირ შეედარებინათ სკოტის დნმ-ში არსებული ცვლილებები მარკის დნმ-თან დროის ერთსა და იმავე პერიოდში.
მეცნიერება აქამდეც იცოდნენ, რომ უწონადობაში ექვსი თვის (ან ნაკლები დროის) განმავლობაში ცხოვრებას ადამიანის სხეულზე უარყოფითი ეფექტები ჰქონდა, როგორიცაა ხერხემლის გაჭიმვა, კუნთების შეკუმშვა ან ძილის ციკლის არევა. მაგრამ დიდი ხნის განმავლობაში კოსმოსში ცხოვრებას რა ეფექტები აქვს ადამიანის სხეულზე, უცნობია.
ნასას Twin Study-ს შედეგების გამოყენება, რომელიც პირველად იანვრის დასაწყისში გამოქვეყნდა, ღრმა კოსმოსის სამომავლო მისიებისთვის იქნება შესაძლებელი.
ჟურნალ Nature-ს თანახმად, Twin Study-ს სრული შედეგების გამოქვეყნებამდე გარკვეული დრო იქნება საჭირო, რადგან ინფორმაცია ძალიან ბევრია და სენსიტიური, რომლის საიდუმლოდ დატოვება, შესაძლოა, თვითონ ტყუპებსვე უნდოდეთ.
გასაჯაროებული კვლევებიდან ყველაზე საინტერესო შედეგები:
სკოტის ტელომერები უფრო გაიზარდა, შემდეგ კი ნორმალურ ზომას დაუბრუნდა.
სკოტის ტელომერები (ქრომოსომების ბოლოებზე არსებული ქუდები) კოსმოსში ყოფნისას უფრო დაგრძელდა, ვიდრე მისი ძმისა, მაგრამ დედამიწაზე დაბრუნების შემდეგ ნორმალურ სიგრძეს ძალიან მალევე დაუბრუნდა. „ეს არის იმის სრულიად საწინააღმდეგო, რასაც აქამდე ვფიქრობდით“, ამბობს სუზენ ბეილი, რადიაციის ბიოლოგი კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან. ეს იმიტომ მოხდა, რომ მოკლე ტელომერები, ძირითადად, დაბერებასთან ასოცირდება. ნასას თქმით, მართალია, მეცნიერები კვლავ იკვლევენ ამის მნიშვნელობას, მაგრამ ის შესაძლოა კოსმოში უფრო მეტ ვარჯიშთან და ნაკლები კალორიის მიღებასთან იყოს კავშირში.
სკოტის მეთილაციის დონე შემცირდა.
მეთილაციის დონე, ანუ პროცესი, რომელსაც შეუძლია დნმ-ის სეგმენტის აქტივობის შეცვლა მისი მიმდევრობის შეცვლის გარეშე, შემცირდა სკოტის სისხლის თეთრ უჯრედებში, ხოლო მარკის კი გაიზარდა. „ეს შედეგები მიუთითებს იმ გენებზე, რომლებიც უფრო მეტად სენსიტიურები არიან გარემოს შეცვლის მიმართ, იქნება ეს დედამიწა თუ კოსმოსი“, აცხადებენ ნასაში.
ტყუპებს სხვადასხვა ნაწლავის ბაქტერია ჰყავდათ.
ერთწლიანი კვლევის განმავლობაში, სკოტსა და მარკს განსხვავებული ნაწლავის ბაქტერია ჰყავდათ, რომელიც საჭმლის გადამუშავებაზე იყო პასუხისმგებელი. ნასა წერს, რომ ეს მათი განსხვავებული კვებისა და გარემოს გამო იყო.
მეცნიერები ეძებენ ე.წ. კოსმოსურ გენს.
ტყუპების სისხლის თეთრ უჯრედებში რნმ-ის სეკვენირებით მკვლევრებმა 200 ათასზე მეტი რნმ-ის მოლეკულა აღმოაჩინეს, რომლებიც განსხვავებულად გამოიხატებოდა ძმებში. ტყუპებისთვის ნორმალურია, რომ გენომში უნიკალური მუტაციები ჰქონდეთ, მაგრამ მეცნიერებს სურთ, „უფრო ახლოს შეხედონ ამ ყველაფერს და დაინახონ, არსებობს თუ არა კოსმოსური გენი, რომელიც მაშინ გააქტიურდა, როდესაც სკოტი კოსმოსში იყო“, ამბობს ნასა.
-
ირაკლი კობახიძე: დაველოდებოდი სასამართლოს გადაწყვეტილებას პარტიებთან დაკავშირებით და შემდეგ მივიღებთ გადაწყვეტილებას დიალოგის შესახებ ირაკლი კობახიძე: დაველოდებოდი სასამართლოს გადაწყვეტილებას პარტიებთან დაკავშირებით და შემდეგ მივიღებთ გადაწყვეტილებას დიალოგის შესახებ
გადახედვა
-
ოპოზიციური ალიანსი: გავაკეთებთ ყველაფერს, რომ ივანიშვილმა დაასრულოს, როგორც სხვა დიქტატორებმა დაასრულეს, ჰააგის ბრალდებულის სკამზე ოპოზიციური ალიანსი: გავაკეთებთ ყველაფერს, რომ ივანიშვილმა დაასრულოს, როგორც სხვა დიქტატორებმა დაასრულეს, ჰააგის ბრალდებულის სკამზე
გადახედვა
-
ხელოვნური ინტელექტისთვის კომუნალურს გადავიხდით? — ალტმანმა AI წყალსა და ელექტროენერგიას შეადარა ხელოვნური ინტელექტისთვის კომუნალურს გადავიხდით? — ალტმანმა AI წყალსა და ელექტროენერგიას შეადარა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: საქართველოს შეუძლია ეუთოს წევრ ბევრ ქვეყანას იქით ასწავლოს დემოკრატია ირაკლი კობახიძე: საქართველოს შეუძლია ეუთოს წევრ ბევრ ქვეყანას იქით ასწავლოს დემოკრატია
გადახედვა
-
თსუ-ის ლექტორები: ჟურნალისტის დასჯა იმის გამო, რომ ისინი აქციაზე პროფესიულ საქმიანობას ასრულებდნენ, საშიში პრეცედენტია თსუ-ის ლექტორები: ჟურნალისტის დასჯა იმის გამო, რომ ისინი აქციაზე პროფესიულ საქმიანობას ასრულებდნენ, საშიში პრეცედენტია
გადახედვა
-
ინტერნეტი კვლავ ტიმოთი შალამეზე ხორხოცებს — ნახეთ 10 ფოტო ინტერნეტი კვლავ ტიმოთი შალამეზე ხორხოცებს — ნახეთ 10 ფოტო
გადახედვა
-
რობოტი ჯარისკაცის ნაცვლად: უკრაინის ომში ჰუმანოიდ ჯარისკაცებს ტესტავენ რობოტი ჯარისკაცის ნაცვლად: უკრაინის ომში ჰუმანოიდ ჯარისკაცებს ტესტავენ
გადახედვა
-
მიხეილ სააკაშვილი: მეგობრებო "ლელოდან" შეწყვიტეთ შტრაიკბრეხერობა. დიქტატურასთან საუბარი გამოუვა მხოლოდ ერთიან ოპოზიციას მიხეილ სააკაშვილი: მეგობრებო "ლელოდან" შეწყვიტეთ შტრაიკბრეხერობა. დიქტატურასთან საუბარი გამოუვა მხოლოდ ერთიან ოპოზიციას
გადახედვა
-
ალექსანდრე დარახველიძის თქმით, "მოსკოვის მექანიზმის" წარმომადგენლებმა 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის აქციების "ძალადობრივი ხასიათი" აღიარეს ალექსანდრე დარახველიძის თქმით, "მოსკოვის მექანიზმის" წარმომადგენლებმა 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის აქციების "ძალადობრივი ხასიათი" აღიარეს
გადახედვა
-
პლასტმასის ბოთლების აკრძალვა ნიშნავს გაზრდილ ფასს საბოლოო პროდუქტებზე — ზურა ჯაფარიძე პლასტმასის ბოთლების აკრძალვაზე პლასტმასის ბოთლების აკრძალვა ნიშნავს გაზრდილ ფასს საბოლოო პროდუქტებზე — ზურა ჯაფარიძე პლასტმასის ბოთლების აკრძალვაზე
გადახედვა
-
მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტოს ანგარიში ქართულ რაგბიში მძიმე დარღვევებს აღწერს მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტოს ანგარიში ქართულ რაგბიში მძიმე დარღვევებს აღწერს
გადახედვა
-
BMG: Wolt-ი, Glovo და Bolt-ი საქართველოს პლატფორმებზე უცხოელ კურიერებს აღარ დაასაქმებენ BMG: Wolt-ი, Glovo და Bolt-ი საქართველოს პლატფორმებზე უცხოელ კურიერებს აღარ დაასაქმებენ
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჩვენი მიზანია, დავეხმაროთ სოფელს მოდერნიზაციაში ირაკლი კობახიძე: ჩვენი მიზანია, დავეხმაროთ სოფელს მოდერნიზაციაში
გადახედვა
-
Metallica-ს ჯეიმს ჰეტფილდმა შეყვარებულს ხელი წყალქვეშ სთხოვა Metallica-ს ჯეიმს ჰეტფილდმა შეყვარებულს ხელი წყალქვეშ სთხოვა
გადახედვა
-
ლაშა პაპაშვილი ამბობს, რომ პლასტმასის ბოთლების აკრძალვის პრეცედენტი მსოფლიოში არ არსებობს და "ეშინია, ფასები არ გაიქცეს" ლაშა პაპაშვილი ამბობს, რომ პლასტმასის ბოთლების აკრძალვის პრეცედენტი მსოფლიოში არ არსებობს და "ეშინია, ფასები არ გაიქცეს"
გადახედვა
-
"დედაჩემი 17 წლის იყო, საქართველოდან საბერძნეთში რომ ჩამოვიდა" — ევროვიზიის ბერძენი მონაწილე "დედაჩემი 17 წლის იყო, საქართველოდან საბერძნეთში რომ ჩამოვიდა" — ევროვიზიის ბერძენი მონაწილე
გადახედვა
-
"მთლიანი დოკუმენტი არის ცილისწამება" — შალვა პაპუაშვილი "მოსკოვის მექანიზმის" ანგარიშზე "მთლიანი დოკუმენტი არის ცილისწამება" — შალვა პაპუაშვილი "მოსკოვის მექანიზმის" ანგარიშზე
გადახედვა
-
ჭიათურელი მაღაროელები ირაკლი კობახიძეს და მარიამ ქვრივიშვილს საჯარო დებატებში იწვევენ ჭიათურელი მაღაროელები ირაკლი კობახიძეს და მარიამ ქვრივიშვილს საჯარო დებატებში იწვევენ
გადახედვა
-
რუსეთი 2036 წლისთვის ვენერაზე მისიის გაშვებას გეგმავს რუსეთი 2036 წლისთვის ვენერაზე მისიის გაშვებას გეგმავს
გადახედვა
-
5 მითი ინგლისურის სწავლაზე, რომელიც დროსა და ფულს გაკარგვინებთ 5 მითი ინგლისურის სწავლაზე, რომელიც დროსა და ფულს გაკარგვინებთ
-
"თავისუფლება პალესტინას" და "გააძევეთ ICE" — წლევანდელი ოსკარის პოლიტიკური შინაარსი "თავისუფლება პალესტინას" და "გააძევეთ ICE" — წლევანდელი ოსკარის პოლიტიკური შინაარსი
გადახედვა

კომენტარები