ნასამ იდენტურ ტყუპებზე კვლევა ჩაატარა - ერთი კოსმოსში იყო, მეორე კი დედამიწაზე
ფოტო: NASA
გასულ მარტს, ნასას ასტრონავტი სკოტ კელი, კოსმოსში თითქმის ერთწლიანი ყოფნის შემდეგ, დედამიწაზე დაბრუნდა. საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე (სკს) 340 დღის განმავლობაში ყოფნისას, მეცნიერები სკოტის იდენტურ ტყუპ ძმას, მარკ კელის დედამიწაზე აკვირდებოდნენ. მიზანი იყო იმ ცვლილებების დანახვა ადამიანის სხეულში, რომლებიც კოსმოსში ცხოვრებასთანაა დაკავშირებული.
სკოტი და მარკი იდეალური საკვლევი ადამიანები არიან, რადგან მათ იდენტური დნმ აქვთ. ეს ნიშნავს, რომ მეცნიერებს უიშვიათესი შესაძლებლობა ჰქონდათ, რომ პირდაპირ შეედარებინათ სკოტის დნმ-ში არსებული ცვლილებები მარკის დნმ-თან დროის ერთსა და იმავე პერიოდში.
მეცნიერება აქამდეც იცოდნენ, რომ უწონადობაში ექვსი თვის (ან ნაკლები დროის) განმავლობაში ცხოვრებას ადამიანის სხეულზე უარყოფითი ეფექტები ჰქონდა, როგორიცაა ხერხემლის გაჭიმვა, კუნთების შეკუმშვა ან ძილის ციკლის არევა. მაგრამ დიდი ხნის განმავლობაში კოსმოსში ცხოვრებას რა ეფექტები აქვს ადამიანის სხეულზე, უცნობია.
ნასას Twin Study-ს შედეგების გამოყენება, რომელიც პირველად იანვრის დასაწყისში გამოქვეყნდა, ღრმა კოსმოსის სამომავლო მისიებისთვის იქნება შესაძლებელი.
ჟურნალ Nature-ს თანახმად, Twin Study-ს სრული შედეგების გამოქვეყნებამდე გარკვეული დრო იქნება საჭირო, რადგან ინფორმაცია ძალიან ბევრია და სენსიტიური, რომლის საიდუმლოდ დატოვება, შესაძლოა, თვითონ ტყუპებსვე უნდოდეთ.
გასაჯაროებული კვლევებიდან ყველაზე საინტერესო შედეგები:
სკოტის ტელომერები უფრო გაიზარდა, შემდეგ კი ნორმალურ ზომას დაუბრუნდა.
სკოტის ტელომერები (ქრომოსომების ბოლოებზე არსებული ქუდები) კოსმოსში ყოფნისას უფრო დაგრძელდა, ვიდრე მისი ძმისა, მაგრამ დედამიწაზე დაბრუნების შემდეგ ნორმალურ სიგრძეს ძალიან მალევე დაუბრუნდა. „ეს არის იმის სრულიად საწინააღმდეგო, რასაც აქამდე ვფიქრობდით“, ამბობს სუზენ ბეილი, რადიაციის ბიოლოგი კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან. ეს იმიტომ მოხდა, რომ მოკლე ტელომერები, ძირითადად, დაბერებასთან ასოცირდება. ნასას თქმით, მართალია, მეცნიერები კვლავ იკვლევენ ამის მნიშვნელობას, მაგრამ ის შესაძლოა კოსმოში უფრო მეტ ვარჯიშთან და ნაკლები კალორიის მიღებასთან იყოს კავშირში.
სკოტის მეთილაციის დონე შემცირდა.
მეთილაციის დონე, ანუ პროცესი, რომელსაც შეუძლია დნმ-ის სეგმენტის აქტივობის შეცვლა მისი მიმდევრობის შეცვლის გარეშე, შემცირდა სკოტის სისხლის თეთრ უჯრედებში, ხოლო მარკის კი გაიზარდა. „ეს შედეგები მიუთითებს იმ გენებზე, რომლებიც უფრო მეტად სენსიტიურები არიან გარემოს შეცვლის მიმართ, იქნება ეს დედამიწა თუ კოსმოსი“, აცხადებენ ნასაში.
ტყუპებს სხვადასხვა ნაწლავის ბაქტერია ჰყავდათ.
ერთწლიანი კვლევის განმავლობაში, სკოტსა და მარკს განსხვავებული ნაწლავის ბაქტერია ჰყავდათ, რომელიც საჭმლის გადამუშავებაზე იყო პასუხისმგებელი. ნასა წერს, რომ ეს მათი განსხვავებული კვებისა და გარემოს გამო იყო.
მეცნიერები ეძებენ ე.წ. კოსმოსურ გენს.
ტყუპების სისხლის თეთრ უჯრედებში რნმ-ის სეკვენირებით მკვლევრებმა 200 ათასზე მეტი რნმ-ის მოლეკულა აღმოაჩინეს, რომლებიც განსხვავებულად გამოიხატებოდა ძმებში. ტყუპებისთვის ნორმალურია, რომ გენომში უნიკალური მუტაციები ჰქონდეთ, მაგრამ მეცნიერებს სურთ, „უფრო ახლოს შეხედონ ამ ყველაფერს და დაინახონ, არსებობს თუ არა კოსმოსური გენი, რომელიც მაშინ გააქტიურდა, როდესაც სკოტი კოსმოსში იყო“, ამბობს ნასა.
-
საქართველოს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე შიოს სააღდგომო ეპისტოლე საქართველოს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე შიოს სააღდგომო ეპისტოლე
გადახედვა
-
ისტორიული მისია შესრულებულია! — Artemis 2-ის ეკიპაჟი დედამიწაზე მშვიდობით დაბრუნდა ისტორიული მისია შესრულებულია! — Artemis 2-ის ეკიპაჟი დედამიწაზე მშვიდობით დაბრუნდა
გადახედვა
-
მარიკა არევაძის ინფორმაციით, 9 აპრილის მემორიალთან დაკავებულ კაცს 10-დღიანი პატიმრობა შეეფარდა მარიკა არევაძის ინფორმაციით, 9 აპრილის მემორიალთან დაკავებულ კაცს 10-დღიანი პატიმრობა შეეფარდა
გადახედვა
-
აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით 11 აპრილის 23:00-დან 12 აპრილის 04:00 საათამდე თბილისის მეტროთი მგზავრობა უფასო იქნება აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით 11 აპრილის 23:00-დან 12 აპრილის 04:00 საათამდე თბილისის მეტროთი მგზავრობა უფასო იქნება
გადახედვა
-
პოლონეთში 5 თვის ქართველი ბავშვი, სავარაუდოდ, ცემის შედეგად გარდაიცვალა — დაკავებულია დედა, მამა ძებნაშია პოლონეთში 5 თვის ქართველი ბავშვი, სავარაუდოდ, ცემის შედეგად გარდაიცვალა — დაკავებულია დედა, მამა ძებნაშია
გადახედვა
-
ვლადიმერ პუტინმა უკრაინასთან "სააღდგომო ზავი" გამოაცხადა ვლადიმერ პუტინმა უკრაინასთან "სააღდგომო ზავი" გამოაცხადა
გადახედვა
-
Wednesday-ის მესამე სეზონს ლინა ჰიდი და სხვა ვარსკვლავები შეუერთდნენ Wednesday-ის მესამე სეზონს ლინა ჰიდი და სხვა ვარსკვლავები შეუერთდნენ
გადახედვა
-
ქვიზი: რომელი სააღდგომო კვერცხი ხარ? ქვიზი: რომელი სააღდგომო კვერცხი ხარ?
-
ტესტი: რა იცი Artemis 2-ის მისიაზე? ტესტი: რა იცი Artemis 2-ის მისიაზე?
-
ქვიზი: გამოიცანი ქართული სიმღერა პირველი ფრაზით ქვიზი: გამოიცანი ქართული სიმღერა პირველი ფრაზით
-
როკის დაბადება და გარდასახვა — როგორ იქცა მუსიკა ეპოქის ხმად როკის დაბადება და გარდასახვა — როგორ იქცა მუსიკა ეპოქის ხმად
გადახედვა
-
ანდრია ჯაღმაიძე: არ გამოვრიცხავთ, რომ შემდგომში კიდევ გვქონდეს რაიმე საუბარი ამასთან [სინდისის პატიმრების შეწყალებასთან] დაკავშირებით ანდრია ჯაღმაიძე: არ გამოვრიცხავთ, რომ შემდგომში კიდევ გვქონდეს რაიმე საუბარი ამასთან [სინდისის პატიმრების შეწყალებასთან] დაკავშირებით
გადახედვა
-
მეუფე შიო: "გარეგნული თავისუფლება საღმრთო კანონისა და ზნეობრივი კანონის გარეშე სახიფათო შეიძლება გახდეს" მეუფე შიო: "გარეგნული თავისუფლება საღმრთო კანონისა და ზნეობრივი კანონის გარეშე სახიფათო შეიძლება გახდეს"
გადახედვა
-
ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ირანმა ჰორმუზის სრუტე ისევ ჩაკეტა ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ირანმა ჰორმუზის სრუტე ისევ ჩაკეტა
გადახედვა
-
გიგა ავალიანის საქმეზე ალექსანდრე გაბაშვილსა და გიორგი რიკაძეს 10,5 წლით, დემეტრე ჩიქოვანს კი 6 წლით და 9 თვით პატიმრობა მიესაჯათ გიგა ავალიანის საქმეზე ალექსანდრე გაბაშვილსა და გიორგი რიკაძეს 10,5 წლით, დემეტრე ჩიქოვანს კი 6 წლით და 9 თვით პატიმრობა მიესაჯათ
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივია დაიწყო — გაიგე, როგორ ჩაერთო სკოლის შეჯიბრში საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივია დაიწყო — გაიგე, როგორ ჩაერთო სკოლის შეჯიბრში
-
წალკაში ცოფის შემთხვევა დადასტურდა — ტერიტორიაზე კარანტინი გამოცხადდა წალკაში ცოფის შემთხვევა დადასტურდა — ტერიტორიაზე კარანტინი გამოცხადდა
გადახედვა
-
რა გვასწავლა არტემის 2-ის მისიამ? რა გვასწავლა არტემის 2-ის მისიამ?
გადახედვა
-
შსს: "სტუმრად მისული კაცი შეუძლოდ გახდა და გარდაიცვალა. ბრალდებულებმა ცხედარი ავტომობილით ტყეში დატოვეს" შსს: "სტუმრად მისული კაცი შეუძლოდ გახდა და გარდაიცვალა. ბრალდებულებმა ცხედარი ავტომობილით ტყეში დატოვეს"
გადახედვა
-
ქვიზი: როგორ უმკლავდები სააღდგომო სამზადისს? ქვიზი: როგორ უმკლავდები სააღდგომო სამზადისს?
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მე-16 ნაკადზე მიღება დაიწყო საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მე-16 ნაკადზე მიღება დაიწყო

კომენტარები