მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) ახალი კვლევის თანახმად, მცენარის თესლები წვიმის წვეთების დაცემისას წარმოქმნილ ვიბრაციებს "გრძნობენ", რაზეც მოსვენების მდგომარეობიდან გამოსვლით რეაგირებენ.

ცნობილია, რომ ადამიანებზე წვიმა სულ სხვანაირად ზემოქმედებს: გვთენთავს და ძილს გვანდომებს. ბრინჯის მარცვლების შემთხვევაში ეს პირიქით აღმოჩნდა. ეს პირველი პირდაპირი მტკიცებულებაა საიმისოდ, რომ მარცვლებსა და ჩითილებს ბუნების ხმის შეგრძნება და მასზე რეაგირება შეუძლიათ.

რასაკვირველია, მცენარეებს ცხოველების მსგავსი სმენის ორგანოები არ აქვთ.

მკვლევრებმა რამდენიმე ექსპერიმენტი ჩაატარეს. მათ ფარგლებში ბრინჯის 8000-მდე თესლი წყალში, დაახლოებით 3 სანტიმეტრის სიღრმეზე მოათავსეს. ზოგ მათგანს 6 დღის განმავლობაში წვიმის წვეთების ხმა "მოასმენინეს".

მეცნიერებმა უზრუნველყვეს, რომ თითოეული წვეთის სიმაღლე და ზომა განსხვავებული ყოფილიყო, რათა ნამდვილი წვიმის ეფექტი შენარჩუნებულიყო. გარდა ამისა, ისინი ამ დროის განმავლობაში თესლების მდებარეობას აქტიურად ცვლიდნენ, რათა განესაზღვრათ, თუ რა გავლენას ახდენს სიღრმე და მანძილი აღმოცენების პროცესზე.

წვეთების მიერ წარმოქმნილი ბგერითი ვიბრაციები ჰიდროფონით ჩაიწერეს, რის შედეგადაც დადასტურდა, რომ ეს ვიბრაციები რეალური წვეთების მიერ წარმოქმნილს ძალიან ჰგავდა.

მკვლევრებმა შენიშნეს, რომ ის თესლები, რომლებმაც წვეთების ხმა "გაიგონეს", 37%-ით უფრო სწრაფად აღმოცენდნენ. ამ ადაპტაციას, სავარაუდოდ, სტატოლითებს უნდა ვუმადლოდეთ. ეს გრავიტაციის აღმქმელი ორგანოიდებია. ეს მცენარეებს გრავიტროპიზმს (გრავიტაციული მიმართულების აღქმის უნარს) ანიჭებს, რაც ფესვების ქვედა მიმართულებით და ღივების ზედა მიმართულებით ზრდას უწყობს ხელს.

მართლაც, აღმოცენების მაჩვენებლის ზრდა ყველაზე მეტად იმ თესლებში შენიშნეს, რომლებიც წვეთებთან ყველაზე ახლოს იყვნენ მოთავსებულნი.

ზოგადად, ბგერითი ვიბრაციები ყველაზე მეტად წყალქვეშაა გამოკვეთილი. წყალი ჰაერზე უფრო მკვრივია, ამიტომ წნევის ტალღები უფრო მარტივად ვრცელდება. სწორედ ამის გამო ისმის წვიმის წვეთების ხმა წყალქვეშ უფრო ხმამაღლა.

მკვლევრების აზრით, გარემოდან წამოსულ ხმაზე სხვა მცენარეების თესლებიც ანალოგიურად რეაგირებს. კვლევის ფარგლებში ბრინჯის თესლებზე იმიტომ შეჯერდნენ, რომ ეს მცენარე გრავიტროპიზმის მხრივ მცენარეების უმრავლესობას ძალიან ჰგავს. გარდა ამისა, ბრინჯი წყალქვეშ მოწყობილ გარემოშიც იზრდება, ამიტომ ამგვარ ექსპერიმენტში მისი გამოყენება განსაკუთრებით მარტივი აღმოჩნდა.

ნაშრომი გამოცემაში Scientific Reports გამოქვეყნდა.