სტატია წარმოადგენს The Guardian-ის რეცენზიის ქართულ თარგმანს

ოსკარის 98-ე დაჯილდოების გამხსნელ მონოლოგში წამყვანმა, კონან ო'ბრაიენმა, მაყურებლები გააფრთხილა:

"გაფრთხილებთ, დღევანდელი საღამო შეიძლება პოლიტიკურ ხასიათში გადაიზარდოს", — თქვა ო'ბრაიენმა — "თუ ეს თავს უხერხულად გაგრძნობინებთ, ქუჩის ბოლოს, "დეივ ენდ ბასტერსში" (Dave & Buster’s), ქიდ როკი ალტერნატიულ ოსკარს მასპინძლობს".

თავიდან სკეპტიკურად შევხედე იმ აზრს, რომ ჰოლივუდის ყველაზე დიდ ღამეს მსოფლიოს პირქუში რეალობისთვის თვალის გასწორება შეეძლო. თუმცა, წლევანდელი ოსკარი გლამურისა და ბრწყინვალების მიუხედავად, უჩვეულოდ პოლემიკური აღმოჩნდა. ეს შეიძლება დავაბრალოთ ნომინაციებში სოციალურ პრობლემებზე ორიენტირებული ფილმების დომინირებას, მათ შორის პოლ ტომას ანდერსონის ფილმს One Battle After Another, რომელმაც ექვსი ჯილდო მიიღო, მათ შორის საუკეთესო ფილმი, და რაიან კუგლერის Sinners, რომელმაც სახლში ოსკარის ოთხი ქანდაკება წაიღო. შესაძლოა, ეს იმ მზარდი ზეწოლის შედეგიცაა, რომელსაც ცნობილი სახეები განიცდიან, ხმამაღლა გამოხატონ პოზიცია. ან იქნებ უბრალოდ ის, რომ გლობალური საშინელებები, რომლებიც გარშემო ხდება, უფრო რთულად იგნორირებადია, ვიდრე ოდესმე.

საუკეთესო საერთაშორისო მხატვრული ფილმის ჯილდოს წარდგენისას ხავიერ ბარდემმა პირდაპირ თქვა: "არა ომს და თავისუფლება პალესტინას". ლოს-ანჯელესის დოლბის თეატრში ოვაციებმა იხუვლა.

პრიანკა ჩოპრა ჯონასი და ხავიერ ბარდემი ოსკარის 98-ე დაჯილდოებაზე

ფოტო: Mike Blake/Reuters

საღამოს ყველაზე დიდმა გამარჯვებულმა, ერთმა ბრძოლამ მეორის მიყოლებით, მიიღო ჯილდოები: საუკეთესო ფილმის, რეჟისორის, ადაპტირებული სცენარის, მეორეხარისხოვანი როლის (შონ პენი), მონტაჟისა და კასტინგის კატეგორიებში. ფილმში აჯანყებულთა ჯგუფი ებრძვის სასტიკ ავტორიტარულ რეჟიმს, რომელიც იმიგრანტებს იჭერს და დაკავების ცენტრში ათავსებს, რათა "ამერიკა კვლავ დიდებული გახადოს".

საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის ჯილდოს მიღებისას პოლ ტომას ანდერსონმა მიანიშნა პარალელებზე მის ფილმსა და მიმდინარე პოლიტიკურ კლიმატს შორის: "ეს ფილმი ჩემი შვილებისთვის დავწერე, რათა ბოდიში მომეხადა იმ არეულობისთვის, რაც ამ სამყაროში დავუტოვეთ", — თქვა მან — "მაგრამ ასევე იმ იმედით, რომ ისინი იქნებიან თაობა, რომელიც საღ აზრსა და ღირსებას დააბრუნებს".

პოლ ტომას ანდერსონი და ტიანა ტეილორი ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიაზე, კვირას, საუკეთესო ფილმის ჯილდოს იღებენ ნიკოლ კიდმანისა და ივან მაკგრეგორისგან

ფოტო: Chris Torres/EPA

ამავდროულად, სენტიმენტალური ღირებულების (Sentimental Value) რეჟისორმა იოაკიმ ტრიერმა, საუკეთესო საერთაშორისო ფილმისთვის ჯილდოს მიღებისას, გააკრიტიკა ახლომხედველი გლობალური ლიდერები (ან შეიძლება ერთი კონკრეტული ლიდერი): "ყველა ზრდასრული პასუხისმგებელია ყველა ბავშვზე", — თქვა მან — "ნუ მივცემთ ხმას ისეთ პოლიტიკოსებს, რომლებიც ამას სათანადოდ არ ითვალისწინებენ".

გასულ წელს, მრავალფეროვნების გაზრდის მიზნით, კინოაკადემიამ თავისი წევრების შემადგენლობა 40%-ით გააფართოვა. ახალი წევრების დაახლოებით 45% ფერადკანიანი, ხოლო 41% ქალი იყო. გამარჯვებულთა სიტყვები მთელი საღამოს განმავლობაში ფოკუსირებული იყო ინკლუზიურობაზე.

"მე აქ ვდგავარ იმ ადამიანების წყალობით, ვინც ამ გზაზე ჩემამდე იარა", — თქვა მაიკლ ბ. ჯორდანმა Sinners-ისთვის საუკეთესო მსახიობი კაცის ჯილდოს მიღებისას. მან ჩამოთვალა ადამიანები, რომლებმაც გზა გაუკვალეს შავკანიან მსახიობებს: სიდნი პუატიე, დენზელ უოშინგტონი, ჯეიმი ფოქსი, ფორესტ უიტეკერი, ჰოლი ბერი და უილ სმიტი.

საუკეთესო ანიმაციური ფილმის ჯილდოს მიღებისას KPop Demon Hunters-ის თანარეჟისორმა მეგი კანგმა ცრემლებით აღნიშნა: "ძალიან ვწუხვარ, რომ ასეთ ფილმში ჩვენი თავის ხილვას ამდენი ხანი დასჭირდა. მაგრამ ეს უკვე მოხდა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მომავალ თაობებს აღარ მოუწევთ ამის ნატვრა და ლოდინი. ეს გამარჯვება კორეისთვისაა და ყველა კორეელისთვის მსოფლიოს ნებისმიერ კუთხეში".

ოთხშაბათს, ოსკარამდე გამართულ პრესკონფერენციაზე, ო'ბრაიენმა თქვა, რომ პოლიტიკასა და იუმორს შორის ბალანსის დაცვა "ძალიან თხელი ზღვარია".

კვირა საღამოს ო'ბრაიენმა ეს ზღვარი წარმატებით გაიარა. საღამოს პირველი სარეკლამო პაუზის შემდეგ, წამყვანმა დასცინა დონალდ ტრამპის მისწრაფებას, ამერიკულ დაწესებულებებს საკუთარი სახელი დაარქვას. "ჩვენ პირდაპირ ეთერში გერთვებით '... პატარა პენისის თეატრიდან'", — იხუმრა ო'ბრაიენმა — "ვნახოთ, აბა, თუ გაბედავს, წინ საკუთარი სახელი მიაწეროს".

კონან ო'ბრაიენი ოსკარის 98-ე დაჯილდოებაზე

ფოტო: Kevin Winter/Getty Images

საღამოს ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი გამოსვლა იყო Netflix-ის დოკუმენტური მოკლემეტრაჟიანი ფილმის, ყველა ცარიელი ოთახის (All the Empty Rooms) გუნდისგან, რომელიც სკოლაში სროლისას დაღუპული ბავშვების ცარიელ საძინებლებს აშუქებს. "ჩემი ქალიშვილი ჯეკი ცხრა წლის იყო, როდესაც მოკლეს", — თქვა გლორია კაზარესმა, ფილმის პერსონაჟმა — "იმ დღიდან მისი საძინებელი დროში გაყინულია. ცეცხლსასროლი იარაღით ძალადობა ახლა ბავშვებისა და მოზარდების გარდაცვალების პირველი მიზეზია, ჩვენ გვჯერა, რომ მსოფლიოს ეს ცარიელი საძინებლები საკუთარი თვალით რომ ენახა, დღეს სულ სხვა ამერიკა გვექნებოდა".

საუკეთესო დოკუმენტური სრულმეტრაჟიანი ფილმის გამარჯვებულის, მისტერ არავინ პუტინის წინააღმდეგ (Mr Nobody Against Putin) გუნდმა, თავიანთ სამადლობელ სიტყვაში, როგორც ჩანს, აშშ-ში ICE-ის (საიმიგრაციო და საბაჟო კონტროლის სამსახური) მიერ ჩადენილ მკვლელობებზე გაამახვილა ყურადღება. "ჩვენ დანაშაულის თანამონაწილენი ვხდებით, როდესაც მთავრობა ჩვენი უდიდესი ქალაქების ქუჩებში ხალხს ხოცავს", — განაცხადა თანარეჟისორმა დევიდ ბორენშტეინმა — "როდესაც ხმას არ ვიღებთ მაშინ, როცა ოლიგარქები მედიას ეუფლებიან და აკონტროლებენ იმას, როგორ ვქმნით და მოვიხმართ ინფორმაციას. ჩვენ ყველანი მორალური არჩევანის წინაშე ვდგავართ, მაგრამ "არავინაც" კი იმაზე ძლიერია, ვიდრე ჩვენ გვგონია".

რაც შეეხება მოკლემეტრაჟიან ფილმებს, იშვიათი შემთხვევა იყო, როდესაც ოსკარი გაიყო ორ ფილმს შორის: The Singers და Two People Exchanging Saliva. მეორე ფილმის თანარეჟისორმა ნატალი მუსტეატამ მადლობა გადაუხადა აკადემიას "უცნაური და ქვიარ ფილმის მხარდაჭერისთვის, რომელიც ქალების უმრავლესობით შეიქმნა".

კინოაკადემიის დაჯილდოებას პოლიტიკისგან დისტანცირების ხანგრძლივი ისტორია აქვს, თუმცა წლევანდელმა წელმა აჩვენა, რომ ეს, შესაძლოა, იცვლებოდეს. გასულ წელს ედრიენ ბროუდი, დარილ ჰანა და ფილმის სხვა მიწა არ არსებობს (No Other Land) შემქმნელები იმ მცირერიცხოვანთა შორის იყვნენ, ვინც პოლიტიკურ საკითხებს შეეხო. საუკეთესო მსახიობი კაცის ნომინაციაში გამარჯვებულმა ბროუდიმ წარსულიდან სწავლის მნიშვნელობაზე ისაუბრა, რათა "სიძულვილი უყურადღებოდ არ დავტოვოთ", ხოლო წამყვანმა ჰანამ სცენარიდან გადაუხვია და წამოიძახა: Slava Ukraini! (დიდება უკრაინას!). ამავდროულად, სხვა მიწა არ არსებობს თანარეჟისორმა იუვალ აბრაჰამმა ღაზას კონფლიქტის დასრულებისა და ისრაელელი მძევლების გათავისუფლებისკენ მოუწოდა.

წელს ოსკარის წითელ ხალიჩაზე, კინემატოგრაფისტებმა ახლო აღმოსავლეთიდან მწვავედ ისაუბრეს რეგიონში მიმდინარე კონფლიქტებზე. საუკეთესო საერთაშორისო სრულმეტრაჟიანი ფილმის ნომინანტის, ჰინდ რაჯაბის ხმის (The Voice of Hind Rajab) გუნდს ეკეთა სამკერდე ნიშნები, რომლებიც ისრაელ-ღაზას ომში "ცეცხლის მუდმივ შეწყვეტას" მოითხოვდნენ. ფილმის მთავარმა პალესტინელმა მსახიობმა, მოთაზ მალჰესმა, ოსკარზე დასწრება ვერ შეძლო აშშ-ის მიერ დაწესებული სამოგზაურო შეზღუდვების გამო. "თქვენ შეგიძლიათ პასპორტი დაბლოკოთ", — დაწერა მალჰესმა — "მაგრამ ხმას ვერ ჩაახშობთ".

საუკეთესო დოკუმენტური სრულმეტრაჟიანი ფილმის ნომინანტის, Cutting Through Rocks ირანელმა რეჟისორებმა ირანელი ხალხის მიმართ სოლიდარობა გამოხატეს. "ცვლილება შესაძლებელია შიგნიდან და არა გარედან", — თქვა თანარეჟისორმა სარა ხაკიმ — "ჩვენ აქ იმისთვის ვართ, რომ ჩვენი ხალხის უფლებების დასაცავად ვიდგეთ".

ამასობაში, დოლბის თეატრში მსუბუქ ხუმრობებს სამიზნეში ჰყავდა ხელოვნური ინტელექტი, რაც ჰოლივუდის შეშფოთებას ასახავს იმ ტექნოლოგიის გამო, რომელიც კინოინდუსტრიაში ბევრ სამუშაო ადგილს ემუქრება. საუკეთესო ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი და მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ჯილდოების წარდგენისას, მსახიობმა და კომიკოსმა უილ არნეტმა განაცხადა: "ამაღამ ჩვენ ადამიანებს ვზეიმობთ და არა ხელოვნურ ინტელექტს", — რასაც აუდიტორიამ ტაშით უპასუხა — "ანიმაცია უფრო მეტია, ვიდრე უბრალო ბრძანება: ეს არის ხელოვნების ფორმა, რომელიც დაცვას იმსახურებს".

საღამოს დასაწყისში აჩვენეს ყალბი რეკლამა გამოგონილი კომპანიისთვის, რომელიც კლასიკურ ფილმებს "აიფონის თაობისთვის" ინახავს და ამისთვის მათ ძალიან ვიწროს და ძალიან მაღალს ხდის. რეკლამაში ნაჩვენები იყო კლასიკური ფილმების კადრები, როგორიცაა ჩრდილოეთით, ჩრდილო-დასავლეთის გავლით (North by Northwest) და როცა ჰარი შეხვდა სალის (When Harry Met Sally), რომლებიც ვერტიკალურ ვიდეოფორმატში ჩასატევად კადრის არასწორი მოჭრის გამო დამახინჯებული იყო.

თავისი მონოლოგის დასასრულს ო'ბრაიენმა სერიოზული ტონი მიიღო და მიმდინარე პოლიტიკური კლიმატის ზეწოლაზე ისაუბრა: "ყველას, ვინც ახლა გვიყურებს მთელ მსოფლიოში, ძალიან კარგად მოეხსენება, რომ ეს ძალიან ქაოტური და საშიში დროა", — თქვა მან.

"სწორედ ასეთ მომენტებში მჯერა, რომ ოსკარი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: დღეს ექვს კონტინენტზე 31 ქვეყანაა წარმოდგენილი და თითოეული ფილმი, რომელსაც მივესალმებით, ათასობით ადამიანის შრომის ნაყოფია, რომლებიც სხვადასხვა ენაზე საუბრობენ და დაუღალავად შრომობენ იმისთვის, რომ რაიმე ლამაზი შექმნან".

კვირა საღამოს ეს ხმები უფრო ხმამაღლა ისმოდა, ვიდრე ოდესმე.

ასევე ნახეთ: ოსკარი 2026-ის გამარჯვებულები ცნობილია — ნახეთ სია