მოკლედ: პირველი არხის მენეჯმენტმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის დამოუკიდებლობის დაკარგვის საფრთხის შესახებ განაცხადა მას შემდეგ, რაც გუშინ, 15 ნოემბერს, პარლამენტმა საზოგადოებრივი მაუწყებლობის დაფინანსების არსებული წესის გაუქმებას მხარი დაუჭირა.

ცვლილებამდე

• მაუწყებელი ბიუჯეტიდან იღებდა ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის არანაკლებ 0,14%-ს.
• მაგალითად: 2023 წლისთვის, ეს არის 86 მილიონამდე ლარი.
• შედარებისთვის: ეს მილიონობით ლარით მეტია, ვიდრე ყველა ტელე და რადიო მაუწყებლის საერთო შემოსავლების ჯამი 2022 წლისთვის.

რა შეიცვლება

• განისაზღვრა, რომ მაუწყებლის დაფინანსების ძირითადი წყაროა სახელმწიფო ბიუჯეტი.
• "საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბიუჯეტი ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის მუხლით გათვალისწინებული მოცულობის ფარგლებში არ შეიძლება იყოს წინა წლის შესაბამის მოცულობაზე ნაკლები.
• ამასთან, მაუწყებლისათვის დაფინანსების ოდენობის წინა წელთან შედარებით შემცირება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თანხმობით", — წერია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში.

პოზიციები

• ინიციატორები ამბობენ, რომ მიზანი "დაფინანსების ადეკვატური წესის შემუშავებაა", რადგან მანამდე არსებული წესი, რომელიც 15 წელი მოქმედებდა, არ შეესაბამება დღევანდელ რეალობას.
• მაუწყებლის გენერალური დირექტორისთვის, თინათინ ბერძენიშვილისთვის კი, "ეს ყველაზე დიდი პრობლემაა."

რა არგუმენტებია

• კანონმდებლები: "მაგალითად, მაუწყებლის დაფინანსება 2021 წელს შეადგენდა 69.6 მლნ ლარს, ხოლო 2024 წლისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონპროექტით იგეგმება 110.3 მლნ ლარის ოდენობით, ბოლო 4 წლის განმავლობაში ბიუჯეტის დაფინანსების თითქმის 160%-იანი ზრდა განპირობებულია არა მაუწყებლის წინაშე არსებული რეალური საჭიროებით, არამედ კანონში არსებული დაფინანსების წესიდან გამომდინარე — ამ პერიოდის მაღალი ეკონომიკური ზრდით".

ვასილ მაღლაფერიძე, საზმაუს სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე: "კანონპროექტში დიდ რისკებს ვხედავთ, დამფინანსებელს რაც მოეწონება, ის იქნება სარედაქციო პოლიტიკა, არ ვსაუბრობთ დაფინანსების მოცულობაზე, გვინდა, ეს გაითვალისწინონ."

დამოუკიდებლობის საფრთხის კონტექსტი

• საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი და მიმდინარე ამბების განყოფილებას სანდოობასთან დაკავშირებული პრობლემები აქვს.
• 2022 წელს ამაზე ხმამაღლა ისაუბრა მაუწყებლის ძირითადი საკვირაო გადაცემის, ახალი კვირის ყოფილმა წამყვანმა, იმედა დარსალიამ და რეპორტიორებმა — თამთა ჯანაძემ, ქეთი თითბერიძემ და სოფო ზედელაშვილმა.
• ამის შემდეგ ისინი ტელევიზიამ სამსახურიდან გაათავისუფლა.
• ჟურნალისტებმა თქვეს, რომ არხმა გადაცემა ცენზურის მიზნით დახურა და "შავი სიების" ფაქტორზეც ისაუბრეს, რაც მათი თქმით, ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურისთვის არასასურველი რესპონდენტების ჩამონათვალს მოიცავდა.
• პირველი არხის დატოვების შემდეგ, ჟურნალისტმა ქეთი თითბერიძემ გამოცემა მედიაჩეკერთან საუბრისას თქვა, რომ მაუწყებელში მაღლაფერიძის გავლენა ძლიერდება.
  

ბოლო ხაზი: ვასილ მაღლაფერიძე იყო ბიძინა ივანიშვილის მიერ დაფუძნებული მეცხრე არხის წამყვანი, 2017 წლიდან კი საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი გახდა. 2020 წელს გადადგა და პარტია "ქართული ოცნების" თავმჯდომარის მოადგილე და პოლიტსაბჭოს წევრი გახდა. პარტიიდან წასვლის შემდეგ, 2022 წლის აპრილში მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარედ აირჩიეს.