200 სინათლის წლით დაშორებულ თეთრ ჯუჯაზე სიცოცხლის საშენი მასალა აღმოაჩინეს
ფოტო: University of Warwick
UCLA-ს ხელმძღვანელობით შექმნილმა მეცნიერთა გუნდმა განაცხადა, რომ მათ აღმოაჩინეს თეთრი ჯუჯა, რომლის ატმოსფეროც გამდიდრებულია ნახშირბადითა და აზოტით, ასევე ჟანგბადითა და წყალბადით (ეს ორი უკანასკნელი ელემენტი წყლის შემადგენელი ნაწილებია). თეთრი ჯუჯა დაახლოებით 200 სინათლის წლითაა დედამიწიდან დაშორებული და მენახირის თანავარსკვლავედის მიმართულებით მდებარეობს.
ასტრონომიის პროფესორმა ბენჟამინ ცუკერმენმა, რომელიც ამ კვლევის ერთ-ერთი თანაავტორია, თქვა, რომ ნაშრომი წარმოადგენს მტკიცებულებას იმისა, რომ თეთრ ჯუჯასთან მყოფი პლანეტური სისტემა სიცოცხლისთვის საჭირო საშენ მასალას შეიცავს. მისი თქმით, კვლევა მიუთითებს იმაზე, რომ სიცოცხლის ზოგიერთი აუცილებელი წინაპირობა საკმაოდ გავრცელებულია სამყაროში.
მეცნიერების განცხადებით, სიცოცხლის "ბლოკების" წარმომავლობა ასე იხსნება: თეთრი ჯუჯის გარშემო ბრუნავდა უმცროსი პლანეტა, რომელმაც მოულოდნელად შეიცვალა ტრაექტორია, რაც ამავე სისტემაში არსებული სხვა პლანეტის მიზიდულობას უნდა გამოეწვია. ცვლილების გამო ეს უმცროსი პლანეტა ძალიან ახლოს მივიდა თეთრ ჯუჯასთან, სადაც ვარსკვლავის ძლიერმა გრავიტაციულმა ველმა ის შუაზე გაგლიჯა - აირად და მტვრად აქცია. ნარჩენები თეთრი ჯუჯის გარშემო ორბიტაზე გავიდა (როგორც რგოლები სატურნის გარშემო), სანამ საბოლოოდ არ დაგროვდა თვითონ ვარსკვლავზე, რამაც სიცოცხლისთვის საშენი მასალა შექმნა.
კვლევის ერთ-ერთი თანაავტორის, ედუარდ იანგის თქმით, ეს მოვლენები სულ ახლახან, ბოლო 100 000 წლის განმავლობაში ხდებოდა. ასტრონომების შეფასებით, უმცროსი პლანეტის მასის დაახლოებით 30% წყალი და ყინული იყო, ხოლო დანარჩენი 70% - კლდოვანი მატერია. უმცროსი პლანეტის ანალოგი მრავლად უნდა გვხვდებოდეს ჩვენი მზის სისტემის კოიპერის სარტყელში. კოიპერის სარტყელი ნეპტუნის ორბიტის მიღმა მდებარეობს და კოსმოსური ობიექტების, კომეტებისა და უმცროსი პლანეტების უზარმაზარ გროვას წარმოადგენს. ასტრონომებს მრავალი ათწლეულის განმავლობაში აინტერესებდათ, ჰყავდათ თუ არა სხვა პლანეტურ სისტემებს კოიპერის სარტყელში არსებული ობიექტების მსგავსი სხეულები. ამ კვლევიდან ჩანს, რომ ამ საკითხში მზის სისტემა მარტო არაა.
თეთრი ჯუჯა არის მკვრივი, ნორმალური ვარსკვლავის საწვავამოწურული ნარჩენი. მისი ძლიერი მიზიდულობის ძალა იწვევს ნახშირბადის, ჟანგბადისა და აზოტის ჩაძირვას ატმოსფეროსა და ინტერიერში, ეს კი ტელესკოპებისთვის უხილავია. ეს არის ასტრონომიის ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როცა თეთრ ჯუჯასთან აზოტი აღმოაჩინეს.
სი ჩუ, კვლევის მთავარი ავტორი ამბობს, რომ თუ სხვა ვარსკვლავების "კოიპერის სარტყელში" წყალია, ეს იმედისმომცემია.
"ახლა ჩვენ ვიყურებით მზის სისტემის გარეთ არსებულ პლანეტურ სისტემაში, სადაც უმცროს პლანეტებზე წყალი, აზოტი და ნახშირბადი უხვადაა. თუ დედამიწამ შეიძინა ეს ელემენტები მცირე ობიექტებთან შეჯახებით, სხვა პლანეტური სისტემის კლდოვანმა პლანეტებმაც შეიძლება იგივე ბედი გაიზიარონ", - ამბობს სი ჩუ.
ცუკერმენის თქმით, ეს კვლევა არ სცემს პასუხს, არის თუ არა დედამიწის გარდა სიცოცხლე სამყაროში. ამისთვის მეცნიერებმა დედამიწის მსგავსი პლანეტა უნდა აღმოაჩინონ, მსგავსი ზომით, მასითა და ვარსკვლავიდან დაშორებით.
-
გარდაცვლილი დონორის საშვილოსნოდან ბრიტანეთში პირველი ბავშვი დაიბადა გარდაცვლილი დონორის საშვილოსნოდან ბრიტანეთში პირველი ბავშვი დაიბადა
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს 40 000 წლის წინანდელი სიმბოლოები, რომლებიც დამწერლობის ადრეულ ფორმას წააგავს აღმოაჩინეს 40 000 წლის წინანდელი სიმბოლოები, რომლებიც დამწერლობის ადრეულ ფორმას წააგავს
გადახედვა
-
ირაკლი რუხაძემ და "იმედის" სამეთვალყურეო საბჭოს სამმა წევრმა საჯარო რეესტრს საბჭოს დატოვების მოთხოვნით მიმიმართეს ირაკლი რუხაძემ და "იმედის" სამეთვალყურეო საბჭოს სამმა წევრმა საჯარო რეესტრს საბჭოს დატოვების მოთხოვნით მიმიმართეს
გადახედვა
-
ზუგდიდის სასამართლომ ვიტალი გუგუჩია, "პოსტვ"-ის ჟურნალისტ ნათია ბერიძისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის საქმეზე, გაამართლა ზუგდიდის სასამართლომ ვიტალი გუგუჩია, "პოსტვ"-ის ჟურნალისტ ნათია ბერიძისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის საქმეზე, გაამართლა
გადახედვა
-
არქეოლოგებმა პანამაში ადამიანების ნეშტი და ოქროულობა იპოვეს არქეოლოგებმა პანამაში ადამიანების ნეშტი და ოქროულობა იპოვეს
გადახედვა
-
ქვიზი: შენ უკეთ იცი ქართული ენა თუ სპორტულმა კომენტატორმა? ქვიზი: შენ უკეთ იცი ქართული ენა თუ სპორტულმა კომენტატორმა?
-
ვეძებთ მომავალ ჟურნალისტებს — NEWS.On.ge სტაჟირების პროგრამას იწყებს ვეძებთ მომავალ ჟურნალისტებს — NEWS.On.ge სტაჟირების პროგრამას იწყებს
გადახედვა
-
სიახლე პოტენციურ დამნაშავეებად აქცევს ჟურნალისტებს, ექსპერტებს, სამოქალაქო აქტივისტებს, ოპოზიციონერ პოლიტიკოსებს —TI "გრანტების შესახებ კანონში" ცვლილებებზე სიახლე პოტენციურ დამნაშავეებად აქცევს ჟურნალისტებს, ექსპერტებს, სამოქალაქო აქტივისტებს, ოპოზიციონერ პოლიტიკოსებს —TI "გრანტების შესახებ კანონში" ცვლილებებზე
გადახედვა
-
POG: შსს-ს თანამშრომელს სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისთვის ბრალდება წარედგინა POG: შსს-ს თანამშრომელს სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისთვის ბრალდება წარედგინა
გადახედვა
-
ბათუმის ბულვარში ქორწინების სახლს ანგრევენ ბათუმის ბულვარში ქორწინების სახლს ანგრევენ
გადახედვა
-
გიგანტურმა ვარსკვლავმა ფერი იცვალა — შესაძლოა, აფეთქების პირას იყოს გიგანტურმა ვარსკვლავმა ფერი იცვალა — შესაძლოა, აფეთქების პირას იყოს
გადახედვა
-
ტობიას კრემერი: როდესაც დემოკრატიული უკუსვლის დეფინიციას ვეძებთ, ლექსიკონი აღარ გვჭირდება, უბრალოდ თბილისში ჩაფრენაა საკმარისი ტობიას კრემერი: როდესაც დემოკრატიული უკუსვლის დეფინიციას ვეძებთ, ლექსიკონი აღარ გვჭირდება, უბრალოდ თბილისში ჩაფრენაა საკმარისი
გადახედვა
-
ხელფასების ჩარიცხვაზე პრობლემები არ იქნება — ვიქტორ ჯაფარიძე "პოსტვ"-ის სანქცირებაზე ხელფასების ჩარიცხვაზე პრობლემები არ იქნება — ვიქტორ ჯაფარიძე "პოსტვ"-ის სანქცირებაზე
გადახედვა
-
ვამპირის დღიურების მსახიობები 1-წლიანი ურთიერთობის შემდეგ დაშორდნენ ვამპირის დღიურების მსახიობები 1-წლიანი ურთიერთობის შემდეგ დაშორდნენ
გადახედვა
-
ტესტი: არჩევ თუ არა ზღვებსა და ტბებს ერთმანეთისგან? ტესტი: არჩევ თუ არა ზღვებსა და ტბებს ერთმანეთისგან?
-
7 რამ, რასაც ჩატბოტების გამოჩენამდე ვაკეთებდით 7 რამ, რასაც ჩატბოტების გამოჩენამდე ვაკეთებდით
გადახედვა
-
სელფი Tbilisi Open Air 2026: Winter Edition-ის ტელკო პარტნიორია სელფი Tbilisi Open Air 2026: Winter Edition-ის ტელკო პარტნიორია
-
ანდრია ჯაღმაიძე ამბობს, რომ ასტროლინგვისტიკის სწავლების გადაწყვეტილებაზე მღვდელმთავრებთან შედგება მსჯელობა ანდრია ჯაღმაიძე ამბობს, რომ ასტროლინგვისტიკის სწავლების გადაწყვეტილებაზე მღვდელმთავრებთან შედგება მსჯელობა
გადახედვა
-
ევროპარლამენტში საქართველოს შესახებ ანგარიში წარადგინეს, სადაც ოცნების ლიდერებზე მიზნობრივი სანქციების დაწესებას მოითხოვენ ევროპარლამენტში საქართველოს შესახებ ანგარიში წარადგინეს, სადაც ოცნების ლიდერებზე მიზნობრივი სანქციების დაწესებას მოითხოვენ
გადახედვა
-
დააგროვეთ ნაბიჯები და დასაჩუქრდით Coca-Cola-ს აქციებით — თიბისისა და კოკა-კოლას კოლაბორაცია დააგროვეთ ნაბიჯები და დასაჩუქრდით Coca-Cola-ს აქციებით — თიბისისა და კოკა-კოლას კოლაბორაცია
-
კანადა უკრაინას 300 მლნ კანადური დოლარის ახალ სამხედრო დახმარებას გადასცემს კანადა უკრაინას 300 მლნ კანადური დოლარის ახალ სამხედრო დახმარებას გადასცემს
გადახედვა

კომენტარები