200 სინათლის წლით დაშორებულ თეთრ ჯუჯაზე სიცოცხლის საშენი მასალა აღმოაჩინეს
ფოტო: University of Warwick
UCLA-ს ხელმძღვანელობით შექმნილმა მეცნიერთა გუნდმა განაცხადა, რომ მათ აღმოაჩინეს თეთრი ჯუჯა, რომლის ატმოსფეროც გამდიდრებულია ნახშირბადითა და აზოტით, ასევე ჟანგბადითა და წყალბადით (ეს ორი უკანასკნელი ელემენტი წყლის შემადგენელი ნაწილებია). თეთრი ჯუჯა დაახლოებით 200 სინათლის წლითაა დედამიწიდან დაშორებული და მენახირის თანავარსკვლავედის მიმართულებით მდებარეობს.
ასტრონომიის პროფესორმა ბენჟამინ ცუკერმენმა, რომელიც ამ კვლევის ერთ-ერთი თანაავტორია, თქვა, რომ ნაშრომი წარმოადგენს მტკიცებულებას იმისა, რომ თეთრ ჯუჯასთან მყოფი პლანეტური სისტემა სიცოცხლისთვის საჭირო საშენ მასალას შეიცავს. მისი თქმით, კვლევა მიუთითებს იმაზე, რომ სიცოცხლის ზოგიერთი აუცილებელი წინაპირობა საკმაოდ გავრცელებულია სამყაროში.
მეცნიერების განცხადებით, სიცოცხლის "ბლოკების" წარმომავლობა ასე იხსნება: თეთრი ჯუჯის გარშემო ბრუნავდა უმცროსი პლანეტა, რომელმაც მოულოდნელად შეიცვალა ტრაექტორია, რაც ამავე სისტემაში არსებული სხვა პლანეტის მიზიდულობას უნდა გამოეწვია. ცვლილების გამო ეს უმცროსი პლანეტა ძალიან ახლოს მივიდა თეთრ ჯუჯასთან, სადაც ვარსკვლავის ძლიერმა გრავიტაციულმა ველმა ის შუაზე გაგლიჯა - აირად და მტვრად აქცია. ნარჩენები თეთრი ჯუჯის გარშემო ორბიტაზე გავიდა (როგორც რგოლები სატურნის გარშემო), სანამ საბოლოოდ არ დაგროვდა თვითონ ვარსკვლავზე, რამაც სიცოცხლისთვის საშენი მასალა შექმნა.
კვლევის ერთ-ერთი თანაავტორის, ედუარდ იანგის თქმით, ეს მოვლენები სულ ახლახან, ბოლო 100 000 წლის განმავლობაში ხდებოდა. ასტრონომების შეფასებით, უმცროსი პლანეტის მასის დაახლოებით 30% წყალი და ყინული იყო, ხოლო დანარჩენი 70% - კლდოვანი მატერია. უმცროსი პლანეტის ანალოგი მრავლად უნდა გვხვდებოდეს ჩვენი მზის სისტემის კოიპერის სარტყელში. კოიპერის სარტყელი ნეპტუნის ორბიტის მიღმა მდებარეობს და კოსმოსური ობიექტების, კომეტებისა და უმცროსი პლანეტების უზარმაზარ გროვას წარმოადგენს. ასტრონომებს მრავალი ათწლეულის განმავლობაში აინტერესებდათ, ჰყავდათ თუ არა სხვა პლანეტურ სისტემებს კოიპერის სარტყელში არსებული ობიექტების მსგავსი სხეულები. ამ კვლევიდან ჩანს, რომ ამ საკითხში მზის სისტემა მარტო არაა.
თეთრი ჯუჯა არის მკვრივი, ნორმალური ვარსკვლავის საწვავამოწურული ნარჩენი. მისი ძლიერი მიზიდულობის ძალა იწვევს ნახშირბადის, ჟანგბადისა და აზოტის ჩაძირვას ატმოსფეროსა და ინტერიერში, ეს კი ტელესკოპებისთვის უხილავია. ეს არის ასტრონომიის ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როცა თეთრ ჯუჯასთან აზოტი აღმოაჩინეს.
სი ჩუ, კვლევის მთავარი ავტორი ამბობს, რომ თუ სხვა ვარსკვლავების "კოიპერის სარტყელში" წყალია, ეს იმედისმომცემია.
"ახლა ჩვენ ვიყურებით მზის სისტემის გარეთ არსებულ პლანეტურ სისტემაში, სადაც უმცროს პლანეტებზე წყალი, აზოტი და ნახშირბადი უხვადაა. თუ დედამიწამ შეიძინა ეს ელემენტები მცირე ობიექტებთან შეჯახებით, სხვა პლანეტური სისტემის კლდოვანმა პლანეტებმაც შეიძლება იგივე ბედი გაიზიარონ", - ამბობს სი ჩუ.
ცუკერმენის თქმით, ეს კვლევა არ სცემს პასუხს, არის თუ არა დედამიწის გარდა სიცოცხლე სამყაროში. ამისთვის მეცნიერებმა დედამიწის მსგავსი პლანეტა უნდა აღმოაჩინონ, მსგავსი ზომით, მასითა და ვარსკვლავიდან დაშორებით.
-
მეუფე ზენონი: რუსეთი უჭერს მეუფე შიოს მხარს, ამას მე ყოველთვის ვიტყვი. ჩემი ხმა არა აქვს მას მეუფე ზენონი: რუსეთი უჭერს მეუფე შიოს მხარს, ამას მე ყოველთვის ვიტყვი. ჩემი ხმა არა აქვს მას
გადახედვა
-
მეცნიერებმა სამყაროს დასასრულის ერთ-ერთი შესაძლო სცენარის სიმულაცია მოახდინეს მეცნიერებმა სამყაროს დასასრულის ერთ-ერთი შესაძლო სცენარის სიმულაცია მოახდინეს
გადახედვა
-
ახალი ნაშრომის თანახმად, პურის ხორბალი საქართველოში წარმოიშვა ახალი ნაშრომის თანახმად, პურის ხორბალი საქართველოში წარმოიშვა
გადახედვა
-
ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ხელმძღვანელი სუს-ის უფროსის მოადგილე ლევან ხარაბაძე გახდა ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ხელმძღვანელი სუს-ის უფროსის მოადგილე ლევან ხარაბაძე გახდა
გადახედვა
-
მიხეილ სააკაშვილი: ივანიშვილმა რომელმაც "პრეზიდენტი" დანიშნა უდიპლომო, ახლა არ დაუშვა არჩევნებზე ნამდვილი გმირი და წმინდა ადამიანი მეუფე ისაია მიხეილ სააკაშვილი: ივანიშვილმა რომელმაც "პრეზიდენტი" დანიშნა უდიპლომო, ახლა არ დაუშვა არჩევნებზე ნამდვილი გმირი და წმინდა ადამიანი მეუფე ისაია
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: უხერხულად ხომ არ უნდა გრძნობდნენ თავს სინოდის წევრები იმას რომ უწუნებენ ისაიას, რაც პატრიარქმა 30 წლის წინ მოუწონა სალომე ზურაბიშვილი: უხერხულად ხომ არ უნდა გრძნობდნენ თავს სინოდის წევრები იმას რომ უწუნებენ ისაიას, რაც პატრიარქმა 30 წლის წინ მოუწონა
გადახედვა
-
1-ელი მაისიდან საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევებზე ჯარიმები იზრდება 1-ელი მაისიდან საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევებზე ჯარიმები იზრდება
გადახედვა
-
ფინანსური წიგნიერების მხიარული გაკვეთილი სცენიდან ფინანსური წიგნიერების მხიარული გაკვეთილი სცენიდან
-
გიორგი გახარია: ჟენევის ფორმატის ახალ "ნეიტრალურ" ადგილზე გადატანა უკიდურესად საგანგაშოა და ფორმატის დაშლას ნიშნავს გიორგი გახარია: ჟენევის ფორმატის ახალ "ნეიტრალურ" ადგილზე გადატანა უკიდურესად საგანგაშოა და ფორმატის დაშლას ნიშნავს
გადახედვა
-
გეკა გელაძემ სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად რომან ქარცივაძე წარადგინა გეკა გელაძემ სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად რომან ქარცივაძე წარადგინა
გადახედვა
-
ვენეციის 61-ე ბიენალეს ჟიური სრული შემადგენლობით გადადგა ვენეციის 61-ე ბიენალეს ჟიური სრული შემადგენლობით გადადგა
გადახედვა
-
კრწანისის ტყე-პარკისა და გონიოს დაცვის საორგანიზაციო ჯგუფი Eagle Hills-თან გაფორმებული ხელშეკრულების გამო "ქართული ოცნების" წინააღმდეგ სარჩელს ამზადებს კრწანისის ტყე-პარკისა და გონიოს დაცვის საორგანიზაციო ჯგუფი Eagle Hills-თან გაფორმებული ხელშეკრულების გამო "ქართული ოცნების" წინააღმდეგ სარჩელს ამზადებს
გადახედვა
-
რა რეალური შანსები აქვს კვარას ოქროს ბურთზე | კვარას მაგია რა რეალური შანსები აქვს კვარას ოქროს ბურთზე | კვარას მაგია
-
ევროპარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია რუსეთის ომის დანაშაულებზე სპეციალური ტრიბუნალის შექმნის შესახებ ევროპარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია რუსეთის ომის დანაშაულებზე სპეციალური ტრიბუნალის შექმნის შესახებ
გადახედვა
-
ლიცენზიის ვერ მოპოვების გამო, საზმაუ 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ტრანსლაციას ვერ შეძლებს ლიცენზიის ვერ მოპოვების გამო, საზმაუ 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ტრანსლაციას ვერ შეძლებს
გადახედვა
-
პოლონელი მამა-შვილი $2 მილიონის ღირებულების ნახატების გაყალბებისთვის გაასამართლეს პოლონელი მამა-შვილი $2 მილიონის ღირებულების ნახატების გაყალბებისთვის გაასამართლეს
გადახედვა
-
ნებისყოფის ლიმიტი — რატომ არის საღამოს ვარჯიში უფრო რთული, ვიდრე დილის? ნებისყოფის ლიმიტი — რატომ არის საღამოს ვარჯიში უფრო რთული, ვიდრე დილის?
-
MDF: AI გენერირებული ტროლები დიუშენის სამკურნალო პრეპარატებზე რუსთავი 2-ის და კახა კალაძის პოზიციებს იწონებენ MDF: AI გენერირებული ტროლები დიუშენის სამკურნალო პრეპარატებზე რუსთავი 2-ის და კახა კალაძის პოზიციებს იწონებენ
გადახედვა
-
მარია ზახაროვა აცხადებს, რომ რუსეთი ჟენევის მოლაპარაკებების სხვა ადგილას გადატანას განიხილავს მარია ზახაროვა აცხადებს, რომ რუსეთი ჟენევის მოლაპარაკებების სხვა ადგილას გადატანას განიხილავს
გადახედვა
-
ჟან კაველიე: საქართველო ბოლო წლებში პრესის თავისუფლების ინდექსში 75 ადგილით ჩამოქვეითდა ჟან კაველიე: საქართველო ბოლო წლებში პრესის თავისუფლების ინდექსში 75 ადგილით ჩამოქვეითდა
გადახედვა
-
იან სომერჰოლდერის თქმით, ფინანსური ვალდებულებების გამო სახლები და მანქანა გაყიდა იან სომერჰოლდერის თქმით, ფინანსური ვალდებულებების გამო სახლები და მანქანა გაყიდა
გადახედვა

კომენტარები