სიყვარული ამაღელვებელი, ამავდროულად კი მისტიკური გრძნობაა. ასობით ხელოვანს არაერთი საათი აქვს მიძღვნილი მის აღსაწერად. მაგალითად, ტოლკინმა ერვინს დიდი თავსატეხი გაუჩინა, როდესაც ელფს სიყვარულსა და უკვდავ ცხოვრებას შორის მოუწია არჩევნის გაკეთება. მისი გადაწყვეტილება კიდევ ერთხელ გვახსენებს სიყვარულის მარადიულობას. თუმცა, ასევეა ხელოვნებაც. ნახატზე გამოსახული მომენტი სამუდამოდ იყინება დროში.

ვალენტინობისთვის გადავწყვიტეთ რომ ორი უკვდავი სფერო გავაერთიანოთ და სიყვარულის თემატიკაზე შექმნილი ნახატები გიჩვენოთ:

1. რემბრანდტი, ებრაელი პატარძალი

ფოტო: Alamy / The Guardian

სიყვარული ნაზია და თბილი. ეს გავრცელებული ფრაზა ყველაზე ზუსტად სწორედაც რომ ამ ნახატში ჩანს, რომელზეც ფუნჯის თითოეული მოსმა დიდი სინაზით არის შესრულებული. რაც შეეხება ახალგაზრდა წყვილს, მათზე თითქმის არაფერი არ ვიცით. წარმოდგენა არ გვაქვს ვინ არიან, მართლა ებრაელები არიან თუ არა, მაგრამ როგორც ფერწერის შემთხვევაში ხშირად ხდება, ნახატი სიტყვებზე გაცილებით მეტს ამბობს. მათი სახეები სითბოს ასხივებს, სხეულის პოზა კი ძალიან დიდ კავშირზე მიუთითებს - კაცის ხელი მშვიდად არის ქალის გულმკერდზე დაყრდნობილი. წყვილი ერთდროულად უნივერსალურობას, მეორე მხრივ კი ინდივიდიალურობას ასხივებს. თავის მხრივ ნახატიც უკვდავი ნამუშევარია, სადაც გამოსახული სითბო და სიყვარული საუკუნეების შემდეგადაც კი აგრძელებს მნახველების აღფრთოვანებას.

2. რუბენსი, ცხრატყავას ფანჩატური

ფოტო: Rubens House / Antwerp

თაფლობისთვიდან ახალდაბრუნებული რუბენსი ცხრატყავას ფანჩატურში თავის ცოლთან, იზაბელა ბრანტთან ერთად ზის. ბაღში ყველაფერი ყვავის, წყვილი კი მშვიდად ზის და სილამაზით ტკბება. იზაბელა მშვიდად და ლამაზად იღიმის. ცნობილია, რომ იზაბელას და პოლს ბედნიერი ქორწინება ქონდათ — რუბენსი ასევე ნიჭიერი მწერალიც იყო და ცოლს მილიონობით სასიყვარულო წერილი დაუტოვა. მეჩვიდმეტე საუკუნეში, ხალხს ძირითადად გარიგებით აქორწინებდნენ და ახალდაქორწინებულების პორტრეტები ხშირად ფორმალური და ცივია, თუმცა ამ ფოტოში წყვილი სიყვარულს ასხივებს.

3. ვატეუ, სიურპრიზი

ფოტო: Christies / The Guardian

მზე ჩადის და მალე ღამე დადგება. მუსიკოსი ახალგაზრდა წყვილისგან სულ რამდენიმე მეტრის დაშორებით ზის. შეყვარებულები იმდენად არიან თავიანთ საქმეში გართულნი რო იქვე წამოსკუპებულ ცნობისმოყვარეს ყურადღებას არ აქცევენ. შეიძლება მუსიკა სიყვარულის ჰანგად ჩაესმით, ან ერთმანეთის გარდა ვერაფერს ამჩნევენ. მუსიკოსის მზერაში იკითხება, რომ ის საკმაოდ ტრაგიკული ფიგურაა და ადამიანური სითბო და ალერსი აკლია. ვერ ვიტყვით, რომ ეს მარტო მისი გასაჭირია.

4. რენუარი, ცეკვა ქვეყნის შიგნით

ფოტო: Musee d'Orsay / Paris

რთულია იმისი თქმა, რენუარის მოცეკვავე წყვილი რითი უფრო მოხიბლულია, ცეკვით, ზაფხულის სიცხით თუ ერთმანეთით. უკანა ფონზე ვახშამი არეულად აწყვია, ქუდი იატაკზეა დაგდებული და ქალი ძლივს ახერხებს, რომ მარაო ხელიდან არ გაუვარდეს. გაცისკროვნებულ ღიმილში ორივეს ეტყობა რომ მალე ბუმბულის ლოგინი ელით. მნახველი მაშინვე ხვდება, რომ წყვილი ახლა ამ ქვეყნად ყველაზე ბედნიერია.

5. კლიმტი, კოცნა

ფოტო: Universal History Archive / The Guardian

ერთმანეთში გადახლართული წყვილის კოცნა ტილოზე სამუდამოდ არის აღბეჭდილი. მათი სიყვარული არაამქვეყნიურია. თითქოს სამყაროში მხოლოდ ეს მინდორი არსებობს, შარავანდედივით შემორტყმული ოქროსფერი ფოთლები კი ამ აზრს უფრო განამტკიცებს. თითქოს წყვილი გრავიტაციის კანონებს არაფრად აგდებს და მათ ქვეშ არანაირი სივრცე არ არსებობს. რა გასაკვირია, რომ ჰიპებს განსაკუთრებით უყვართ კლიმტის ნახატები, განსაკუთრებით კი კოცნა, რომელიც მის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრად ითვლება.

ნახატი ახალგაზრდა წყვილების გრძნობებს გამოხატავს — როდესაც კოცნის დროს სამყარო ჩერდება და ყველაფერი მათ გარშემო ბრუნავს.

6. კარავაჯო, მუსიკოსები

ფოტო: Metmuseum

კარავაჯოს ნამუშევარი უნიკალური სტილით არის ცნობილი. მხატვარი ექსტრემალურად შავი ან თეთრი ფერებით აღწერს ორი ბიჭის სიყვარულს. ნახატი ცოცხალი და ხასხასა ფერებითაა შესრულებული, რაც სიზმრიდან გადმოსული ნამუშევრის შთაბეჭდილებას ტოვებს. ის მუსიკალურ კონცერტს ასახავს, რომელიც მალე დიდი სიყვარულის დასაწყისი უნდა გახდეს. ამას მფრინავი კუპიდონიც ადასტურებს.

7. მაგრიტი, შეყვარებულები

ფოტო: DACS London 2016 / Scala

ერთი შეხედვით ეს უფრო ბრმა პაემანს ჰგავს. ორი შეყვარებული ცდილობს, რომ ერთმანეთს აკოცოს, როცა თავზე ნაცრისფერი ტომრები აქვთ ჩამოცმული. სამწუხაროდ, ისინი ერთმანეთს ვერც ხედავენ და ვერც ეხებიან. ნახატი სექსუალურ იმედგაცრუებას ასახავს, თუმცა, ნამუშევრის თავზე დამაგრებული ორნამენტი, მინიშნებას გვაძლევს, რომ წყვილი შეიძლება სულაც გარიგებით იცნობენ ერთმანეთს და საზოგადოების წნეხის გამო არიან ერთად. შეიძლება ისინი ერთმანეთს საერთოდაც არ იცნობდნენ. თავზე ჩამოფარებული ტილო ასევე შეიძლება სუდარასაც აღნიშნავდეს.

8. ფრიდა კალო, ავტოპორტრეტი

ფოტო: DACS London 2016 / INBAL Mexico

ეს ორმაგი პორტრეტი ფრიდა კალომ მაშინ შექმნა, როდესაც ის და დიეგო რივერა განქორწინდნენ. როგორც ყოველთვის, კალომ მეტაფორა პირდაპირ ნახატში გააცოცხლა. დიეგო სულ მის თავშია, მის ტვინშია ჩაბეჭდილი და მიუხედავად ქაოსური სიტუაციისა, მასზე ფიქრს ვერ წყვეტს. ფრიდას დიეგოს საყვარელი მექსიკური სამოსი აცვია და ფოთლების გვირგვინი ახურავს თავზე, რაც იმას განასახიერებს, რომ კალო სურათისა და დიეგოს ტყვეა. საბედნიეროდ, ეს მათი სიყვარულის დასასრული არ ყოფილა. იმ დროისთვის როდესაც კალომ ნახატი დაასრულა, წყვილი უკვე ხელმეორედ იყო დაქორწინებული.

9. შაგალი, დაბადების დღე

ფოტო: DACS London 2016 / Corbis

სიყვარულით ფრთაშესხმული კაცი ჰაერში ტივტივებს და შეყვარებულს კოცნის. შაგალი მალე თინეიჯერ ბელაზე დაქორწინდა, რომელიც მისი ცხოვრების მუზად გადაიქცა და შესაბამისად გრავიტაციის კანონების დამრღვევი მომენტი სწორედაც რომ რეალურმა სიყვარულმა შთააგონა. ნახატი სავსეა ველური სიყვარულის გამოხატულებით და ცხადია, რომ კაცი შეყვარებულს აღმერთებს. შალის ფარდებით გაწყობილი ოთახი ტაძრის შთაბეჭდილებას ტოვებს. შაგალის მიერ ცოლისთვის მიწერილ წერილში ვკითხულობთ:

"როგორც კი ფარდები გადავწიე და ფანჯარა გავაღე, მასთან ერთად ოთახში ყვავილები, სუფთა ჰაერი და სიყვარულის სურნელი შემოვიდა."

10. უცნობი, ქალწული მარიამის ტაძარში დასვენება

ფოტო: MFA

ნახატის შუაში მდგარი ორი მამაკაცი ვნებას და თანამედროვე ფლორენციას გამოხატავს. წყვილი თანამედროვე ტანსაცმელშია გამოწყობილი და მათი ლაპარაკის მანერა ფლირტისკენ მიუთითებს. სამწუხაროდ ნახატის ვინაობა დღეს არ არის ცნობილი, მაგრამ ნამუშევარი პურიტანულ საზოგადოებაში ჩაკლული ვნებების გამოხატულებას ეძღვნება.

მთავარი არხის გადაცემაში, შენი დილა, მხატვარმა გია ბუღაძემ ისაუბრა არსებობს თუ არა ხელოვნება სიყვარულის ინსპირაციის გარეშე.