როგორ შეცვალა სამეფო კარის თამაშებმა სატელევიზიო სივრცე
Game of Thrones ესაა სერიალი, რომლის ბიუჯეტი და მასშტაბი ერთ დროს ტელევიზიის ფორმატისთვის წარმოუდგენელი იყო. ახლა კი ის ოქროს სტანდარტადაა ქცეული.
ფოტო: Valerie Macon / Agence France-Presse / Getty
სერიალი სამეფო კარის თამაშები ეკრანებზე რვა წლის წინ გამოჩნდა. მას შემდეგ სატელევიზიო ინდუსტრია მთლიანად შეიცვალა. ამისათვის მადლობა კი Netflix-ს უნდა გადავუხადოთ.
ონლაინ მედია-პლათფორმების ეპოქაში, მხოლოდ აშშ-ში, სცენარის მქონე სერიალების რაოდენობა ბოლო რვა წლის განმავლობაში 86 პროცენტით გაიზარდა: თუ 2011 წელს 266 შოუს ნახვა იყო შესაძლებელი, გასულ წელს ეს მაჩვენებელი 495-მდე ავიდა.
არჩევანის მსგავსი მრავალფეროვნების მიუხედავად, არცერთ შოუს არ ჰქონია იმხელა გავლენა, რამხელაც GOT-ს, რომლის უკანასკნელი სეზონის პირველი ეპიზოდი 14 აპრილს გამოვიდა.
ყველა ნატრობს GOT-ის ჯილდოებს: მას იმაზე მეტჯერ მოუგია ემი, ვიდრე სხვა ნებისმიერ სერიალს (მათ შორის, სამჯერ საუკეთესო დრამატული სერიალის ნომინაციაში).
ყველა ნატრობს GOT-ის პოპულარობას: ის HBO-ს ისტორიაში ყველაზე წარმატებული შოუა და, ამასთან, უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე ბევრჯერ ნანახ სერიალთაგანიცაა (ონლაინ ნახვებსაც თუ ჩავთლით, მეშვიდე სეზონის თითოეულ ეპიზოდს 30 მილიონზე მეტი მაყურებელი ჰყავდა).
ყველა ნატრობს GOT-ის წარმატებას: ის იქცა ყველაზე გავლენიან სატელევიზიო შოუდ იმ ეპოქაში, როცა დრამატული სერიალის თითო ეპიზოდის ბიუჯეტი $3 მილიონამდე გაიზარდა და ცალკეულ შემთხვევებში ეს რიცხვი ათ ან მეტმილიონ დოლარსაც კი აღწევს.
ყველა ნატრობს GOT-ის გამბედაობას: შოუს შემქმნელებმა პირველივე სეზონში მოკლეს გმირი, რომლის როლის შემსრულებელიც, შონ ბინი, სერიალის მთავარ სახეს წარმოადგენა. თამაშის წესების შემცვლელი ამ სცენის შემდეგაც კი, მათ არაერთგზის განსაზღვრეს ის სტანდარტი, რომელსაც უნდა ელოდო სატელევიზიო პროდუქტისგან: როგორც შინაარსობრივად (ვგულისხმობთ, შოკისმომგვრელ ეროტიკულ თუ ძალადობრივ სცენებს), ისე ტექნიკურად (გაიხსენეთ დრაკონებისა თუ ფართომასშტაბიანი საბრძოლო სცენების სიხშირე და მასშტაბურობა).
ფოტო: HBO
"იყო დრო, როცა კინოსა და სატელევიზო ინდუსტრიაში ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული პრინციპები მოქმედებდა. მაგრამ ახლა ყველასთვის შესამჩნევია, რომ სხვაობა ქრება და ეს მეტწილად სწორედ სამეფო კარის თამაშების დამსახურებაა", - ეს სიტყვები Fox Television Group-ის ყოფილ თანათავმჯდომარეს, გარი ნიუმენს ეკუთვნის.
ამ ყველაფრის მერე გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ ონლაინ მედია კომპანიები, მათ შორის ამ ბაზარზე ახლად გამოჩენილი Hulu და Apple, GOT-ის მსგავსი სერიალის ძიებაში არიან. ყველას სურს, ისეთი შოუ ჩაუვარდეთ ხელში, რომელიც ადამიანებს ყოველთვიური გადასახადის მქონე პაკეტის გამოწერას მოანდომებინებს.
სამეფო კარის თამაშების დებიუტიდან სამი წლის თავზე Netflix-მა მონღოლეთის იმპერიის შესახებ მაღალბიუჯეტიან ეპიკურ სერიალ მარკო პოლოზე დაიწყო მუშაობა, თუმცა ეს მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. Amazon-მა ბეჭდების მბრძანებლის სატელევიზიოდ ადაპტირების უფლებები იყიდა და ეს წამოწყება $200 მილიონზე მეტი დაუჯდა (მის სცენარზე მუშაობა ჯერ კიდევ არ დასრულებულა). Apple-იც ამზადებს დიდბიუჯეტიან პროექტს, რომელშიც ჯეისონ მომოა და ელფრი ვუდარდი ითამაშებენ: სერიალი ფენტეზის ჟანრისაა და მისი სიუჟეტი კაცობრიობის ყველა წევრის დაბრმავების შემდეგ განვითარებული მოვლენების შესახებ მოგვითხრობს.
ჯერჯერობით ამ მცდელობებს არაერთგვაროვანი შედეგები აქვს.
HBO-ს პროგრამირების დირექტორმა, ქეისი ბლოუსიმ სწორედ ამ საკითხზე ისაუბრა: "ყველა კომპანია ერთ კითხვას სვამს: სად ვიპოვოთ ჩვენი სამეფო კარის თამაშები? ეს კი ამ მიზნის მისაღწევად ყველაზე მცდარი გზაა. ანალოგიური მასშტაბისა და ბიუჯეტის მქონე პროექტის იმ მოლოდინით დაწყება, რომ ის GOT-ივით წარმატებული იქნება, არასწორია. იმისათვის, რომ სერიალმა მაყურებლის გული მოიგოს, ბევრმა სხვა დამატებითმა ფაქტორმაც უნდა იმუშაოს".
ფოტო: Macall B. Polay / HBO
ბლოუსისვე განცხადებით, სწორედ ესაა იმის მიზეზი, რომ HBO მომდევნო GOT-ის პოვნას ჯორჯ მარტინის წიგნების სამყაროშივე გეგმავს. კომპანია ამჟამად სამეფო კარის თამაშების წინარე ისტორიაზე იწყებს მუშაობას. მარტინისა და ჯეინ გოლდმენის მიერ მომზადებული სცენარის მიხედვით საპილოტე ეპიზოდის გადაღებების დაწყება ივნისში იგეგმება.
ამას გარდა, სამეფო კარის თამაშები HBO-ს ზოგადად ფენტეზის სამყაროს კარის შეეღებაშიც დაეხმარა. სულ რამდენიმე თვეში გამოვა ფილიპ პულმანის ოქროს კომპასის სახელით ცნობილი ტრილოგიის, His Dark Materials-ის ეკრანიზაცია. ასევე, სერიალ ნარჩენების თანაშემქმნელი, დეიმონ ლინდელოფი მუშაობს პოპულარული კომიქსის, დარაჯების ადაპტაციაზე. ცნობილი რეჟისორები, ჯეი ჯეი აბრაამსი და ჯოშ უიდონი კი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სატელევიზიო შოუებს იღებენ.
არადა, რვა წლის წინ კომპანიისთვის, რომელმაც სოპრანოს კლანისა და სექსი დიდ ქალაქშის მსგავსი შოუები შექმა, ასეთ მსხვილმასშტაბიან პროექტებზე მუშაობა წარმოუდგენელი ჩანდა. მაგრამ, როგორც ვთქვით, ამ რვა წელში ბევრი რამ შეიცვალა.
სამეფო კარის თამაშების პირველი ეპიზოდი HBO-ზე 2011 წლის აპრილში გავიდა. ამ ამბიდან სულ რამდენიმე კვირის შემდეგ Netflix-მა დევიდ ფინჩერთან ერთად სერიალ ბანქოს სახლის გადაღებები დაიწყო. დღეს Netflix იმაზე მეტ საავტორო შოუს ქმნის, ვიდრე სხვა ნებისმიერი კომპანია ამ სფეროში და წელსაც თავისი პროდუქციის შესაქმნელად მინიმუმ $10 მილიარდის დახარჯვას აპირებს.
GOT-მა, რომლის საწყისი ბიუჯეტი ეპიზოდისთვის $5 მილიონს შეადგენდა, ხოლო ბოლო სეზონისთვის ეს რიცხვი $15 მილიონამდე გაიზარდა, დიდი წვლილი შეიტანა მაღალბიუჯეტიანი შოუების ეპოქის შექმნაში. დღეს უკვე ისეთი სერიალების გადაღებაც კი, რომლებშიც არც CGI დრაკონები დაფრინავენ და არც მოსიარულე მკვდრები დადიან, კოლოსალური თანხა ჯდება.
მაგალითისთვის, Apple-მა ახალი დილის სატელევიზიო კომედიური შოუს ორი სეზონი დაამტკიცა, რომელშიც რიზ უიზერსპუნი და ჯენიფერ ენისტონი ითამაშებენ. ამისათვის კომპანიამ ბიუჯეტიდან $240 მილიონი ჯერ კიდევ იმ ეტაპზე გამოყო, როცა სცენარიც კი არ იყო დაწერილი.
სამეფო კარის თამაშების შემქმნელებმა თავიანთი სიმამაცე სამყაროს მაშინ დაანახეს, როცა სერიალის ვარსკვლავის, შონ ბინის გმირი პირველივე სეზონში მოკლეს.
ფოტო: Helen Sloan / HBO
"რასაკვირველია, სამეფო კარის თამაშებმა დააჩქარა პროცესი; კომპანიები იძულებული გახდნენ, საოცარი სისწრაფით აეწიათ გადაღების ხარისხი. თავიდან ეს მხოლოდ HBO-ს ეხებოდა, მაგრამ ახლა ნამდვილად აღარ არის ასე: Netflix-თან და Amazon-თან ერთად ამას უკვე ისეთი სამაუწყებლო არხებიც აკეთებენ, როგორებიცაა FX და TNT. ისინი ნელ-ნელა აცნობიერებენ, რომ თამაშის წესები შეიცვალა და თუ სურთ, სათანადო მეტოქეობა გაუწიონ HBO-სა და მის მსგავს მაღალი ხარისხის სერვისებს, მეტად ეპიკური და მასშტაბური სცენები უნდა გადაიღონ", - ასე შეაფასა სატელევიზიო ინდუსტრიაში მიმდინარე პროცესი გარი ნიუმენმა.
ბლოისი, მართალია, ამბობს, რომ დიდ ბიუჯეტზე აქცენტის გაკეთებით GOT-ის წარმატების საიდუმლოს ვერ ამოხსნი, მაგრამ ფინანსები რომ ფორმულის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცვლადია, ამას ნამდვილად არ უარყოფს.
"სამეფო კარის თამაშები იყო პირველი, რომელმაც ყველას აჩვენა, რომ შესაძლებელია შექმნა ნამდვილი კინემატოგრაფიული მასშტაბის შოუ", - ამბობს ის, - "მან აჩვენა, რომ შესაძლებელია, იყო უფრო ამბიციური: როგორც პერსონაჟების სახეების შექმნისას, ისე სცენარსა და სპეც-ეფექტებზე მუშაობისას. თუ გაბედავ და ამაში ბევრ ფულსაც ჩადებ, დიდი შანსია, რომ რისკი გამართლდება და შედეგად დიდ წარმატებას მიაღწევ".
ახლა ყველას ისღა დარჩენია, ახალი სამეფო კარის თამაშები იპოვოს.
-
ქვიზი: ხარ თუ არა ლექს-სენის ნაღდი ფანი? ქვიზი: ხარ თუ არა ლექს-სენის ნაღდი ფანი?
-
უკრაინელმა ჰაკერებმა რუსეთის საიდუმლო ლაბორატორიიდან ინფორმაცია მოიპოვეს უკრაინელმა ჰაკერებმა რუსეთის საიდუმლო ლაბორატორიიდან ინფორმაცია მოიპოვეს
გადახედვა
-
როგორ არეგულირებდა დედამიწა საკუთარ კლიმატს მილიონობით წლის განმავლობაში — კვლევა როგორ არეგულირებდა დედამიწა საკუთარ კლიმატს მილიონობით წლის განმავლობაში — კვლევა
გადახედვა
-
პარტია "საქართველოსთვის" აცხადებს, რომ შუახევში "ოცნებამ" მათ მიმართ პროვოკაციის მოწყობა სცადა. პარტია "საქართველოსთვის" აცხადებს, რომ შუახევში "ოცნებამ" მათ მიმართ პროვოკაციის მოწყობა სცადა.
გადახედვა
-
ჯანდაცვის, ეკონომიკის და განათლების სფეროებში თანამშრომლობის გაძლიერების მიზნით თურქმენეთთან მემორანდუმები გაფორმდა ჯანდაცვის, ეკონომიკის და განათლების სფეროებში თანამშრომლობის გაძლიერების მიზნით თურქმენეთთან მემორანდუმები გაფორმდა
გადახედვა
-
IT სპეციალისტი გიორგი კვიცარიძე, რომელმაც პოლიციელების მხრიდან მოქალაქეებზე ძალადობის ამსახველი კადრები მოიპოვა, ციხეში შიმშილობს IT სპეციალისტი გიორგი კვიცარიძე, რომელმაც პოლიციელების მხრიდან მოქალაქეებზე ძალადობის ამსახველი კადრები მოიპოვა, ციხეში შიმშილობს
გადახედვა
-
ირაკლი ტატუნაშვილი აცხადებს, რომ ალან ყაყატაშვილი პოლიციაში ცემამ იმსხვერპლა ირაკლი ტატუნაშვილი აცხადებს, რომ ალან ყაყატაშვილი პოლიციაში ცემამ იმსხვერპლა
გადახედვა
-
რა ეღირება ლარი უქმეებზე? რა ეღირება ლარი უქმეებზე?
გადახედვა
-
ქვიზი: მოგვიყევი შენზე და გეტყვით, რა ტიპის წყალი ხარ ქვიზი: მოგვიყევი შენზე და გეტყვით, რა ტიპის წყალი ხარ
-
Euromoney-მ საქართველოს ბანკი SME-ების საუკეთესო ბანკად დაასახელა Euromoney-მ საქართველოს ბანკი SME-ების საუკეთესო ბანკად დაასახელა
-
"მოუთმენლად ველი ჩვენი თანამშრომლობის გაძლიერებას" — დონალდ ტრამპი ირაკლი კობახიძეს "მოუთმენლად ველი ჩვენი თანამშრომლობის გაძლიერებას" — დონალდ ტრამპი ირაკლი კობახიძეს
გადახედვა
-
სასიცოცხლო ზონაში მდებარე მყარი ეგზოპლანეტის გარშემო ატმოსფერო პირველად დააფიქსირეს სასიცოცხლო ზონაში მდებარე მყარი ეგზოპლანეტის გარშემო ატმოსფერო პირველად დააფიქსირეს
გადახედვა
-
ComCom-მა "ფორმულა" ტერმინების გამოყენებისთვის კვლავ დააჯარიმა — ამჟამად 5 000 ლარით ComCom-მა "ფორმულა" ტერმინების გამოყენებისთვის კვლავ დააჯარიმა — ამჟამად 5 000 ლარით
გადახედვა
-
პენიტენციური სამსახური: "მურთაზ ზოდელავას ინსულტი არ გადაუტანია" პენიტენციური სამსახური: "მურთაზ ზოდელავას ინსულტი არ გადაუტანია"
გადახედვა
-
არანაირი წერილი არ ყოფილა შემოსული — კალაძე ე.წ. რიყის დოქების შემქმნელი ბიუროს განცხადებაზე არანაირი წერილი არ ყოფილა შემოსული — კალაძე ე.წ. რიყის დოქების შემქმნელი ბიუროს განცხადებაზე
გადახედვა
-
სტუმრად თიბისიში — ტექნოლოგიები, განათლება და შესაძლებლობები UNFPA-ს საზაფხულო აკადემიის მონაწილე ახალგაზრდებისთვის სტუმრად თიბისიში — ტექნოლოგიები, განათლება და შესაძლებლობები UNFPA-ს საზაფხულო აკადემიის მონაწილე ახალგაზრდებისთვის
-
კვამლის ჩასუნთქვის შემდეგ, მეხანძრეებმა მტრედი ჟანგბადის ნიღბით გადაარჩინეს — ნახეთ ვიდეო კვამლის ჩასუნთქვის შემდეგ, მეხანძრეებმა მტრედი ჟანგბადის ნიღბით გადაარჩინეს — ნახეთ ვიდეო
გადახედვა
-
Aktual.ge: მარნეულში შვილმა მამა მოკლა Aktual.ge: მარნეულში შვილმა მამა მოკლა
გადახედვა
-
ჩინეთში კომერციული ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისის მსოფლიოში პირველი იმპლანტაცია ჩატარდა ჩინეთში კომერციული ტვინი-კომპიუტერის ინტერფეისის მსოფლიოში პირველი იმპლანტაცია ჩატარდა
გადახედვა
-
მამუკა მდინარაძე: ვინ ეკითხებოდათ კელი დეგნანს ან ვინმე სხვას, რაღაცა კანონის შეფასებას "დემოკრატიის შავ დღედ?" მამუკა მდინარაძე: ვინ ეკითხებოდათ კელი დეგნანს ან ვინმე სხვას, რაღაცა კანონის შეფასებას "დემოკრატიის შავ დღედ?"
გადახედვა
-
საქართველოში სტარბაქსის პირველი ფილიალი გაიხსნა — ინტერვიუ ბრენდის წარმომადგენლებთან საქართველოში სტარბაქსის პირველი ფილიალი გაიხსნა — ინტერვიუ ბრენდის წარმომადგენლებთან
კომენტარები