აბორტის გაკეთებიდან ხუთი წლის შემდეგ თითქმის ყველა ქალი ყველაზე მეტად არა სინანულს, არამედ შვებას გრძნობს. ასეთი შედეგის მაჩვენებელი აღმოჩნდა აშშ-ში ჩატარებული კვლევა, რომელმაც ხუთი წლის განმავლობაში 667 ქალის ემოციების ცვლილება შეისწავლა. კვლევის შედეგები Social Science & Medicine-ში გამოქვეყნდა.

კვლევა, რომელიც 2008 წლიდან 2016 წლამდე განხორციელდა, თითოეულ ქალს აბორტის გაკეთების შემდგომი კვირიდან ხუთი წლის ვადამდე იმის გარკვევის მიზნით აკვირდებოდა, თუ როგორ აფასებდნენ ისინი საკუთარ გადაწყვეტილებას გარკვეული დროის შემდეგ.

მიუხედავად იმისა, რომ ამგვარი კვლევები ადრეც ჩატარებულა, ისინი პროცედურის შემდგომი კვირიდან ერთი თვის ვადამდე აკვირდებოდნენ ემოციურ ცვლილებას, რადგან უფრო გრძელვადიანი კვლევა დიდ დროსა და ფინანსებს საჭიროებს.

"მსურდა, გამომეკვლია, თუკი არსებობს რაიმე დამადასტურებელი ფაქტი, რომ აბორტი ხანგრძლივი უარყოფითი შედეგის მომტანია", — ამბობს ეპიდემიოლოგი კორინ როკა, რომელმაც აღნიშნული კვლევა განახორციელა სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროგრამის, ახალი სტანდარტების ხელწყობა რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაში, ბაზაზე. ამ დაწესებულებამ კვლევა ოთხი სხვადასხვა ფონდის გრანტიდან დააფინანსა.

კვლევის ფარგლებში დასმულ კითხვათა შორის იყო: შესაძლებელია, რომ აბორტის გაკეთებამ ქალი ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე შეაწუხოს და მასში სინანულის გრძნობა გამოიწვიოს? შესაძლოა, ეს იყოს საფუძველი აბორტის გაკეთებამდე ქალისთვის მოსაფიქრებელი პერიოდის მოთხოვნისა, რომელიც არაერთ ქვეყანაშია სავალდებულო? ადასტურებს თუ არა რაიმე იმ მოსაზრებას, რომ აბორტის გაკეთება ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იწვევს მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს?

კვლევის მიხედვით — არა, არა და არა.

"რეალურად, ჩვენ ვერაფერი ვიპოვეთ იმ მოსაზრების დამადასტურებელი, რომ აბორტის პროცედურას ხანგრძლივი საზიანო შედეგები მოჰყვება", — ამბობს როკა.

შედეგებმა აჩვენა, რომ თითქმის არცერთი ქალი არ ნანობს აბორტის გაკეთებას

კვლევის მონაწილეები იყვნენ განსხვავებული რასის წარმომადგენელი ქალები შეერთებული შტატების 30 სხვადასხვა კლინიკიდან. მათი საშუალო ასაკი 25 იყო, 62 პროცენტს კი უკვე ჰყავდა შვილი.

"ჩვენ მონაწილეები ისე შევარჩიეთ, რომ შესასწავლი ჯგუფის შემადგენლობა მაქსიმალურად მიმსგავსებოდა ქვეყანაში ქალების იმ წილს, რომელიც აბორტის გაკეთებას არჩევს", — ამბობს როკა.

კვლევის ანალიზი აჩვენებს, რომ აბორტის პროცედურიდან ერთი კვირის თავზე მონაწილეების 51 პროცენტი დადებითად გრძნობდა თავს, 17 პროცენტი — უარყოფითად, 20 პროცენტს კი საერთოდ არ ჰქონია გამოხატული გრძნობა.

კვლევამ ასევე აღმოაჩინა, რომ 46 პროცენტის აზრით, გადაწყვეტილების მიღება რთული არ ყოფილა, თუმცა იმ ქალებშიც კი, რომელთაც არჩევანის გაკეთება გაუჭირდათ, სევდის განცდა ორი წლის განმავლობაში სრულიად გაქრა.

სამი წლის შემდეგ 99-მა პროცენტმა განაცხადა, რომ აბორტის გაკეთება სწორი გადაწყვეტილება იყო. ამასთან, იმ ქალებსაც კი არ ჰქონიათ სინანულის გრძნობა, ვინც ორსულობა შედარებით გვიან შეწყვიტა.

ხუთი წლის შემდეგ ქალების 95 პროცენტი ყველაზე მეტად შვებას გრძნობდა.

ქალები ბევრს აღარ ფიქრობდნენ გაკეთებულ აბორტზე, სანამ სხვები არ იწყებდნენ მათთან ამ თემაზე საუბარს

ქალები მკვლევრებს ხშირად ეუბნებოდნენ, რომ ისინი თითქმის არასდროს ფიქრობდნენ გაკეთებულ აბორტზე.

"ჩემს აბორტზე მხოლოდ მაშინ ვფიქრობ, როცა თქვენ მესაუბრებით და მეკითხებით მასზე", — ასე პასუხობდა როკას ბევრი ქალი.

კვლევამ აგრეთვე შეაფასა საზოგადოებაში არსებული სტიგმა ამ თემასთან დაკავშირებით. ქალების 31 პროცენტი ამბობდა, რომ გარშემომყოფები განსჯიდნენ და სხვაგვარად შეხედავდნენ, მათ მიერ გაკეთებულ აბორტზე რომ გაეგოთ. ამ ქალებში უფრო მეტად გამოვლინდა პროცედურისშემდგომი შფოთვა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ სოციოკულტურული გარემო დიდ როლს თამაშობს, თუ როგორი დამოკიდებულება ექნება ქალს აბორტისადმი.

მკვლევრებმა გაითვალისწინეს ის ფაქტორებიც, რასაც, შესაძლოა, გავლენა მოეხდინა შედეგებზე, მათ შორის: იყო თუ არა ქალი ურთიერთობაში კაცთან, რომლისგანაც დაორსულდა, ჰქონდა თუ არა წარსულში ქალს დეპრესიის ან შფოთვის სიმპტომები გამოვლენილი, აპირებდა თუ არა იგი დაორსულებას, ჰქონდა თუ არა სოციალური მხარდაჭერა, რომელი რასის წარმომადგენელი და რა ასაკის იყო და ფეხმძიმობის რომელ პერიოდში იმყოფებოდა.

აბორტი ისევ რჩება სტიგმატიზებულ და საკამათო პროცედურად მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში, მათ შორის, საქართველოშიც

ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც კი, სადაც აბორტის დეკრიმინალიზაცია 1973 წელს მოხდა, აბორტი მეტად სტიგმატიზებული სამედიცინო პროცედურაა, რომელთან დაკავშირებითაც ამერიკელების აზრი ორად იყოფა. 2019 წელს ჩატარებული Gallup-ის გამოკითხვის მიხედვით, ზრდასრული ამერიკელების 53 პროცენტი მიიჩნევს, რომ აბორტი ლეგალური უნდა იყოს "მხოლოდ კონკრეტული გარემოებების" არსებობის შემთხვევაში, ხოლო 21 პროცენტის აზრით, ეს პროცედურა სრულიად არალეგალური უნდა იყოს.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში აბორტი ლეგალურია, ის ამერიკაზე მეტადაა სტიგმატიზებული ჩვენს საზოგადოებაში. ამის მიზეზია არა მხოლოდ სექსისტური და მიზოგინიური ჯგუფების დამკვიდრებული ტაბუ, არამედ ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ინსტიტუტის — საქართველოს საპატრიარქოს — პოზიცია და მოწოდებები, რომელიც აბორტს მკვლელობასთანაც კი აიგივებს. ამის შედეგად საქართველოში მცხოვრებ ქალებს, რომელთაც ორსულობის შეწყვეტა სურთ, უჭირთ როგორც ექიმის პოვნა, ასევე შესაბამისი დახმარების მიღება. მეტიც, ზოგიერთი მათგანი კლინიკებში ბულინგის მსხვერპლი ხდება; მათზე ფსიქოლოგიურადაც ძალადობენ, რათა აბორტის გაკეთება გადააფიქრებინონ. ამის ერთ-ერთ გზად იყენებენ ისეთი მითების შექმნას, როგორიცაა აბორტს მოყოლებული მენტალური ჯანმრთელობის ხანგრძლივი პრობლემები.

თუმცა, როგორც ამას ზემოხსენებული კვლევის შედეგები ადასტურებს, ეს მოსაზრება ყოველგვარ საფუძველსაა მოკლებული.

აბორტი საქართველოში: კანონიერი, მაგრამ შეზღუდული უფლება

შედეგები ემთხვევა ქალებსა და აბორტზე ჩატარებული წინა კვლევების დასკვნას

1987 წელს პრეზიდენტმა რეიგანმა ჯანდაცვის სამსახურის მთავარ ექიმს, ევერეტ კუპს, სთხოვა, მოემზადებინა მოხსენება, სადაც ნათქვამი იქნებოდა, რომ აბორტი ფსიქოლოგიურად საზიანოა ქალებისათვის.

კუპი აბორტს მორალურად არასწორად მიიჩნევდა, თუმცა ის აგრეთვე მეცნიერიც იყო. მან ვერ მონახა ხელჩასაჭიდი მონაცემი რეიგანის ნათქვამის დასადასტურებლად. 1989 წელს The New York Times წერდა, რომ კუპმა რეიგანს უთხრა, არასაკმარისი მტკიცებულებების გამო, შეუძლებელი იყო ამგვარი მოხსენების მომზადება. კუპის თქმით, პრეზიდენტის მრჩევლები ფიქრობდნენ, "უწინდელი დასკვნა ქალის აბორტთან დაკავშირებულ ჯანმრთელობის პრობლემებზე იმდენად მრავლისმეტყველი იყო, რომ რო ვ. ვეიდს, რომელმაც აბორტის დეკრიმინალიზაცია მოახდინა, გადაწყვეტილებას შეაცვლევინებდა".

მას შემდეგ "კვლევებმა, რომლებიც აბორტის პროცედურის შემდგომ ემოციურ შედეგებს შეისწავლიან, აჩვენეს, რომ ნაკლებსავარაუდოა, აბორტმა მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემები გამოიწვიოს — იმ შემთხვევების გამოკლებით, როცა აბორტის წინაპერიოდი ემოციური იყო ან როცა დაგეგმილი ორსულობა სამედიცინო ჩარევით შეწყდა", — აცხადებს ექიმი ჯილიან დინი, რომელიც ამერიკის დაგეგმილი მშობლობის ფედერაციის მთავარი სამედიცინო დირექტორია.

"დადასტურებულია, რომ სასურველ აბორტზე ხელმიუწვდომლობა პიროვნების ფსიქიკურ და ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე დიდ გავლენას ახდენს", — დასძენს იგი.

მიუხედავად ამჟამინდელი და ძველი კვლევების თანხვდენისა, ექიმი უენდი ჩევკინი, რომელიც კოლუმბიის მეილმანის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის პროფესორი ემერიტუსია, ამბობს რომ ეს დიდ გავლენას არ მოახდენს ხალხზე ან პოლიტიკაზე.

"ხალხს, რომელიც აბორტის წინააღმდეგია, დიდად არ ადარდებს კვლევის შედეგები", — ამბობს ის, — "ეს, დაახლოებით, ისეთი შემთხვევაა, კლიმატის ცვლილებას რომ უარყოფენ. ეს მონაცემები მათთვის არაფრის მთქმელია. თუმცა რა გავლენა ექნება ამას იმ ქალებზე, რომლებიც აბორტის გაკეთებაზე ფიქრობენ და შეიტყობენ, რომ 95 პროცენტი არ ნანობს ამ გადაწყვეტილებას? აი, ეს არის მნიშვნელოვანი".