ჩრდილოეთ ირლანდიაში მცხოვრებმა 10 წლის ფიანტან ჰიუზმა ივლისში დაბადების დღის საჩუქრად მეტალდეტექტორი მიიღო. მოზარდმა უჩვეულო საჩუქრის პირველად გამოყენებისას მოახერხა, მიწაში დაფლული საუკუნეებისწინანდელი მახვილი აღმოეჩინა.

ფიანტანი, მამამისი და მისი ბიძაშვილი მეტალდეტექტორით მდინარე ბლექუოთერის ნაპირებზე იყვნენ გასული, როცა მესამე სიგნალზე მახვილი აღმოაჩინეს. მიწის გათხრის შემდეგ მათ ტალახით დაფარული საგანი იპოვეს, სახლში მიიტანეს და ბაღის წყლის მილით გაასუფთავეს. როგორც აღმოჩნდა, ნახევრად დაჟანგული ნივთი საგანგებოდ გაფორმებული უძველესი ხმალი ყოფილა.

"ძალიან გამიხარდა", — ამბობს ფიანტანი, — "რადგან ეს მახვილი აღმოჩნდა იქ, სადაც ნამდვილად არ მოველოდი, რამე მნიშვნელოვანს თუ აღმოვაჩენდი".

მახვილის ყველაზე გამორჩეული ნაწილი მისი მოჩუქურთმებული ვადაა. როგორც უძველესი ნივთების მკვლევრები, მარკ და დევიდ ჰოკინსები, აცხადებენ, ფოტოებიდან მახვილის აღქმა რთულია, რადგან ჟანგი, შესაძლოა, მის ზომას უფრო დიდად წარმოაჩენდეს. თუმცა, სავარაუდოდ, ის კალათისსახელურიანი ხმალია, რომელიც 1610-დან 1640 წლამდე გამოიყენებოდა.

მიუხედავად მოყვანილობისა, რომელიც "ადრეული პერიოდისთვისაა დამახასიათებელი", ჰოკინსის თქმით, იმის გამო, რომ ამგვარი ტიპის იარაღებს ინგლისელი ოფიცრები საუკუნეზე მეტხანს იყენებდნენ, მათი ვარაუდით ეს მახვილი მე-17 საუკუნის მიწურულით ან მე-18 საუკუნის დასაწყისით თარიღდება.

მეტალდეტექტორების სხვა მფლობელებს ხშირად არ უმართლებთ ასე, თუმცა მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში 1997 წლიდან 2016 წლამდე მოყვარული ისტორიკოსების სახელზე მილიონამდე არქეოლოგიური აღმოჩენაა.

1992 წელს კაცმა, რომელიც თავის ჩაქუჩს ეძებდა, რომაული ოქროს და ვერცხლის მონეტების 58-კილოგრამიანი ბუდე აღმოაჩინა.2016 წელს მეტალდეტექტორის კიდევ ერთმა მფლობელმა ვიკინგების საკუთრებებს მიაგნო. 2019 წელს გადასახადებით თაღლითობის მექანიზმი აღმოაჩინეს, რომელიც მე-11 საუკუნეში გამოიყენებოდა. წლეულს კი, ივნისში, უელსელმა კაცმა ტყვიის ზოდს მიაგნო, რომელზეც ლათინური წარწერა იყო ამოკვეთილი.

გაერთიანებულ სამეფოში 1996 წელს გამოცემული ეგრეთ წოდებული საგანძურის კანონი აღმომჩენს ავალდებულებს, თავისი აღმოჩენის შესახებ ადგილობრივ ოფისს შეატყობინოს. გასულ წელს ოთხი ადამიანი დააკავეს, რომელთაც 5-დან 10-წლამდე მოუწევთ პატიმრობაში ყოფნა, რადგან 2015 წელს გაკეთებული აღმოჩენა ვიკინგების შესახებ ზემდგომ ორგანოებს არ შეატყობინეს.

მას შემდეგ, რაც ფიანტანმა და მისმა ოჯახმა შეიტყვეს, რომ მათი აღმოჩენა ნამდვილად ისტორიული არტეფაქტი იყო, ფიანტანის მამამ, პოლ ჰიუზმა, ამის შესახებ ჩრდილოეთ ირლანდიის ეროვნული მუზეუმების არქეოლოგიის კურატორს, გრირ რემსის, აცნობა. რემსი ამჟამად მახვილის დეტალურად შესწავლითაა დაკავებული.

"ძალიან არ მინდა, ჩემს ფარეხში ჟანგმა შეჭამოს იგი", — ამბობს ჰიუზი და დასძენს, რომ იგი ღელავს, "დღითი დღე არ გაფუჭდეს" მახვილი.

ოჯახი აღმოჩენილი არტეფაქტის დაცვისა და შემდგომში — ექსპონატად განთავსებისთვის — აპირებს, იგი მუზეუმს გადასცეს. თუმცა, პანდემიის შეზღუდვების დროს ამის გაკეთება მარტივი არაა.

მდინარის სანაპიროზე, სადაც ფიანტანმა მახვილი აღმოაჩინა, 1980-იან წლებში არქეოლოგიური გათხრები მიმდინარეობდა, რის შედეგადაც მდინარის ფსკერზე არაერთი ნივთი აღმოაჩინეს. ამის გამო, ჰიუზების ოჯახი ფიქრობს, რომ მახლობლად, შესაძლოა, უამრავი საინტერესო არტეფაქტი იყოს დაფლული. ახალგაზრდა აღმომჩენი გეგმავს, მეტალდეტექტორით საქმიანობა განაგრძოს.