5 ყველაზე უცნაური შემთხვევა ფსიქოლოგიაში
ფოტო: Wikimedia Commons
ისტორიაში არსებობს პრეცენდენტები, რომელთა დახმარებითაც ადამიანთა ცოდნა ფართოვდება და ახალი კითხვები ჩნდება. წარმოგიდგენთ ხუთ ყველაზე უჩვეულო შემთხვევას ფსიქოლოგიაში, რომელმაც ჩვენი წარმოდგენა ადამიანთა ბუნებაზე სამუდამოდ შეცვალა.
1. ავერონის ველური ბიჭი
1800 წელს საფრანგეთში, ავერონის ტყიდან უცნობი ბიჭი გამოვიდა. დაახლოებით 11-12 წლის ბავშვი, როგორც აღმოჩნდა, წლების განმავლობაში ტყეში ცხოვრობდა და, ველურ პირობებში გაზრდილმა არც ერთი ენა არ იცოდა. მასზე ზრუნვა ექიმმა ჟან მარკ გასპარ იტარმა გადაწყვიტა და მანვე შეურჩია ბიჭს სახელი, ვიქტორი.
ვიქტორის შესახებ ცნობები მალე მოედო მთელ მსოფლიოს. იტარმა უამრავი დრო გაატარა მასთან მუშაობაში და გარკვეულ პროგრესსაც მიაღწია, თუმცა შედეგები მისთვის დამაკმაყოფილებელი არ იყო. თანამედროვე მეცნიერები ფიქრობენ, რომ სავარაუდოდ, ვიქტორს აუტისტური სპექტრის აშლილობა ჰქონდა. მიუხედავად იმისა, რომ ექიმმა ბიჭისთვის წერისა და საუბრის სწავლება 5-წლიანი მუშაობის შემდეგ ვერ შეძლო, ამ შემთხვევამ მომავალში სასწავლო მეთოდიკის განვითარება განსაზღვრა.
თუკი მანამდე ინტელექტუალური შეფერხების მქონე ბავშვებს უიმედოდ თვლიდნენ და მათ განვითარებაზე დროს აღარ ხარჯავდნენ, ვიქტორის შემთხვევამ აჩვენა, რომ შეზღუდვების მიუხედავად, განვითარება ყოველთვის შესაძლებელია. მეთოდები, რომელთაც იტარი იყენებდა ვიქტორთან, დღეს საერთაშორისო პრაქტიკაშია დამკვიდრებული. გარდა ამისა, ვიქტორი რომ არა, არ იარსებებდა ლინგვისტიკაში "კრიტიკული პერიოდის" თეორია, რომლის თანახმადაც თუ ბავშვებს განვითარების კონკრეტულ ეტაპზე ენასთან შეხება არ ექნებათ, ისინი მომავალშ საუბარს ვერ ისწავლიან.
2. ადამიანი, რომელსაც თავისი ცოლი ქუდში აერია
ბრიტანელი ნევროლოგი ოლივერ საქსი თავისი მოღვაწეობის განმავლობაში ბევრ უცნაურ შემთხვევას შესწრებია. მის ერთ-ერთ წიგნში: "კაცი, რომელსაც ცოლი ქუდში აერია" აღწერს ადამიანს, რომელიც ვიზუალური აგნოზიით იტანჯებოდა. დაავადება ტვინის გარკვეულ უბნებს აზიანებს. პირი ვერ არჩევდა საგნებს ადამიანებისგან, მაგალითად, როდესაც თავის ცოლს უყურებდა, ის მის ნაცვლად ქუდს ხედავდა. ის ასევე ხედავდა სახეებს იქ, სადაც სახეები საერთოდ არ იყო.
"ქუჩაში ის ხშირად უსმევდა თავზე ხელს წყლის ჰიდრანტებსა და პარკირების გამზომებს, რადგან ისინი პატარა ბავშვები ეგონა. ის ხშირად ცდილობდა სავარძლებისთვის ხელის ჩამორთმევას და უკვირდა, რატომ არ სცემდნენ ისინი პასუხს", - წერდა საქსი.
3. ქალი, რომელსაც ყველგან დრაკონები ელანდებოდა
ეს შემთხვევა აღწერილია The Lancet-ის 2014 წლის სტატიაში "პროსოპომეტამორფოპსია და ჰალუცინაციები". საქმე 52 წლის დანიელ ქალს ეხება, რომელიც მთელი ცხოვრება ადამიანების სახეების ნაცვლად დრაკონების სახეებს ხედავდა. ოლივერ საქსი და მისი კოლეგები წერენ, რომ ქალის მიერ წარმოდგენილი დრაკონის სახეები შავი და მოგრძო იყო, მახვილი ყურებით, გამობურცული დინგითა და რეპტილიის მსგავსი კანით. მათი დიდი თვალები კი მოწითალო, მოყვითალო, ლურჯი ან მწვანე ფერის იყო.
დრაკონები ადამიანის სახეებთან ერთად კედლებზე, კომპიუტერის ეკრანებზე ან სიბნელეში ჩნდებოდნენ. საბოლოოდ, მკვლევარებმა ზუსტად ვერ დაადგინეს, თუ რა იწვევდა ჰალუცინაციებს.
4. ადამიანი, რომელსაც სურდა, სხვებს შეეჭამათ
ტორონტოს ფსიქიატრიის კლინიკის არქივში სწორედ ასეთი ადამიანის ისტორია ინახება. კანიბალიზმის საპირისპირო ფეტიშით, კაცი, სახელად სტივენი ირწმუნებოდა, რომ მას სურდა, დიდი, დომინანტი ქალისგან ყოფილიყო შეჭმული.
პაციენტი ძალიან სუფთა, ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებდა. მკვლევარებმა მისი ეს უცნაური სურვილი საშვილოსნოში დაბრუნებასა და დაბადების გაუქმების სურვილს დაუკავშირეს. ამ იდეას ადასტურებდა ისიც, რომ მას სურდა, რომ ჯერ ვინმეს სრულად გადაეყლაპა, შემდეგ კი სხეულიდან გამოედევნა.
აღსანიშნავია, რომ ეს არ ყოფილა მიზეზი, რის გამოც სტივენი ექიმებთან მივიდა - ის ღელავდა, რომ გეი იყო.
5. ქალი, რომელიც 4 წლის განმავლობაში ერთსა და იმავე მუსიკას უსმენდა
პოპ ჟანრის მუსიკოსები ხშირად ცდილობენ ისეთი ჟღერადობის მუსიკის შექმნას, რომლის თავიდან ამოგდება საკმაოდ რთულია. ქალს, სახელად სუზან რუტს, ოთხი წლის განმავლობაში ერთი და იგივე სიმღერა უტრიალებდა თავში. პეტი პეიჯის სიმღერა How Much is that Doggie in the Window 1952 წლითაა დათარიღებული.
თერაპევტებმა სუზანის ხმოვან ჰალუცინაციას "მუსიკალური ტინიტი" დაარქვეს. ქალის მდგომარეობა იმდენად მძიმე იყო, რომ მის ქმარს კომუნიკაციისთვის ყვირილი უწევდა, როცა ის თავში აჟღერებული მელოდიით იყო გართული. ეს იშვიათი დაავადება ღამით გაცილებით უარესდებოდა. სუზანი იძულებული იყო, ტელევიზორი ჩაერთო, რათა სხვა ხმაზე გადაეტანა ყურადღება და დაეძინა.
დიდი ხნის შემდეგ სუზანმა სხვა სიმღერა, Somewhere over the Rainbow ამოიჩემა.
აქვე იხილეთ პეტი პეიჯის სიმღერა, ოღონდ ფრთხილად მოუსმინეთ.
-
ბიზნესმენი ილია წულაია ომანში მყოფ საქართველოს მოქალაქეებს 120-კაციანი კერძო რეისით თბილისში უფასო გადმოფრენას სთავაზობს ბიზნესმენი ილია წულაია ომანში მყოფ საქართველოს მოქალაქეებს 120-კაციანი კერძო რეისით თბილისში უფასო გადმოფრენას სთავაზობს
გადახედვა
-
ეს შეთანხმება პოლიტიკური სპექტრის დემოკრატიული გადატვირთვის დოკუმენტია — თამარ ჩერგოლეიშვილი ოპოზიციურ ალიანსზე ეს შეთანხმება პოლიტიკური სპექტრის დემოკრატიული გადატვირთვის დოკუმენტია — თამარ ჩერგოლეიშვილი ოპოზიციურ ალიანსზე
გადახედვა
-
საქართველოს მოქალაქეებისთვის ომანიდან და საუდის არაბეთიდან სპეცრეისები შესრულდება საქართველოს მოქალაქეებისთვის ომანიდან და საუდის არაბეთიდან სპეცრეისები შესრულდება
გადახედვა
-
ბედნიერი ვარ, როცა ამ შეთანხმებას ვხედავ და ოპოზიციის პასუხისმგებლობის მაღალ ხარისხს ვუყურებ — ელემე ხოშტარია ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე ბედნიერი ვარ, როცა ამ შეთანხმებას ვხედავ და ოპოზიციის პასუხისმგებლობის მაღალ ხარისხს ვუყურებ — ელემე ხოშტარია ოპოზიციური პარტიების ალიანსზე
გადახედვა
-
ანა დოლიძე: მე ვარ იმ უმრავლესობასთან ერთად, რომელიც საკუთარ თავს ხედავს "ნაციონალური მოძრაობის" მიღმა ანა დოლიძე: მე ვარ იმ უმრავლესობასთან ერთად, რომელიც საკუთარ თავს ხედავს "ნაციონალური მოძრაობის" მიღმა
გადახედვა
-
წუხელ ლიბერთი ბანკის სათავო ოფისში ხანძარი გაჩნდა წუხელ ლიბერთი ბანკის სათავო ოფისში ხანძარი გაჩნდა
გადახედვა
-
ოპოზიციური პარტიების ალიანსი გამარჯვების ერთობლივ სტრატეგიაზე და ურთიერთთანამშრომლობის წესებზე შეთანხმდა ოპოზიციური პარტიების ალიანსი გამარჯვების ერთობლივ სტრატეგიაზე და ურთიერთთანამშრომლობის წესებზე შეთანხმდა
გადახედვა
-
თბილისში, ირანის საელჩოს საკონსულო განყოფილების ერთ-ერთი ფანჯრის მინა ჩაამსხვრიეს — დააკავეს 1 პირი თბილისში, ირანის საელჩოს საკონსულო განყოფილების ერთ-ერთი ფანჯრის მინა ჩაამსხვრიეს — დააკავეს 1 პირი
გადახედვა
-
რევაზ კიკნაძე: დანაშაულია მთავრობის სიყვარული, ნებისმიერი მთავრობის. მე რომ კორუმპირებული, დიქტატორული მთავრობა არ მიყვარს, ამიტომ ვარ დამნაშავე? რევაზ კიკნაძე: დანაშაულია მთავრობის სიყვარული, ნებისმიერი მთავრობის. მე რომ კორუმპირებული, დიქტატორული მთავრობა არ მიყვარს, ამიტომ ვარ დამნაშავე?
გადახედვა
-
გალტ & თაგარტმა ICT Association of Georgia-ს ღონისძიებაზე IT სექტორის კვლევა წარადგინა გალტ & თაგარტმა ICT Association of Georgia-ს ღონისძიებაზე IT სექტორის კვლევა წარადგინა
-
ბავარიის სასამართლომ ალბანეთში ბაზირებულ ქოლ-ცენტრს ხელმძღვანელ მიხეილ ბინიაშვილს პატიმრობა მიუსაჯა ბავარიის სასამართლომ ალბანეთში ბაზირებულ ქოლ-ცენტრს ხელმძღვანელ მიხეილ ბინიაშვილს პატიმრობა მიუსაჯა
გადახედვა
-
ახალგაზრდა ანტერპრენერების დასაფინანსებლად პროკრედიტ ბანკსა და EBRD-ს შორის 15 მილიონი ევროს სასესხო ხელშეკრულება გაფორმდა ახალგაზრდა ანტერპრენერების დასაფინანსებლად პროკრედიტ ბანკსა და EBRD-ს შორის 15 მილიონი ევროს სასესხო ხელშეკრულება გაფორმდა
-
ილჰამ ალიევმა ირანელ ხალხს უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის გარდაცვალების გამო მიუსამძიმრა ილჰამ ალიევმა ირანელ ხალხს უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის გარდაცვალების გამო მიუსამძიმრა
გადახედვა
-
თეგეტა მოტორსში Michelin-ის საბურავების შეძენისას მომხმარებლები საბურავების სასტუმროს უფასო მომსახურებით ისარგებლებენ თეგეტა მოტორსში Michelin-ის საბურავების შეძენისას მომხმარებლები საბურავების სასტუმროს უფასო მომსახურებით ისარგებლებენ
-
საქართველოს ბანკის საგაზაფხულო შეთავაზებები საქართველოს ბანკის საგაზაფხულო შეთავაზებები
-
მერცი, სტარმერი, მაკრონი: ირანმა უნდა შეწყვიტოს თავისი თვითნებური სამხედრო დარტყმები მერცი, სტარმერი, მაკრონი: ირანმა უნდა შეწყვიტოს თავისი თვითნებური სამხედრო დარტყმები
გადახედვა
-
ფსიქოდელიური მედიცინა დეპრესიის წინააღმდეგ კარგ შედეგებს აჩვენებს ფსიქოდელიური მედიცინა დეპრესიის წინააღმდეგ კარგ შედეგებს აჩვენებს
გადახედვა
-
ტეილორ სვიფტის მუსიკა ბავშვებს მეცადინეობაში ეხმარება? — რას ამბობს ახალი კვლევა ტეილორ სვიფტის მუსიკა ბავშვებს მეცადინეობაში ეხმარება? — რას ამბობს ახალი კვლევა
გადახედვა
-
მუქარის შეტყობინებები ირანელებს: გუშაგთა კორპუსი ქუჩაში გასვლას კრძალავს მუქარის შეტყობინებები ირანელებს: გუშაგთა კორპუსი ქუჩაში გასვლას კრძალავს
გადახედვა
-
"აკრძალული AI" ირანის წინააღმდეგ: აშშ-ის არმიამ, სავარაუდოდ, იერიშისას Claude გამოიყენა "აკრძალული AI" ირანის წინააღმდეგ: აშშ-ის არმიამ, სავარაუდოდ, იერიშისას Claude გამოიყენა
გადახედვა
-
ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა დიდი ოდენობით ქრთამის აღებისთვის სამგორის გამგეობის თანამშრომელი დააკავა ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა დიდი ოდენობით ქრთამის აღებისთვის სამგორის გამგეობის თანამშრომელი დააკავა
გადახედვა






კომენტარები