5 ყველაზე უცნაური შემთხვევა ფსიქოლოგიაში
ფოტო: Wikimedia Commons
ისტორიაში არსებობს პრეცენდენტები, რომელთა დახმარებითაც ადამიანთა ცოდნა ფართოვდება და ახალი კითხვები ჩნდება. წარმოგიდგენთ ხუთ ყველაზე უჩვეულო შემთხვევას ფსიქოლოგიაში, რომელმაც ჩვენი წარმოდგენა ადამიანთა ბუნებაზე სამუდამოდ შეცვალა.
1. ავერონის ველური ბიჭი
1800 წელს საფრანგეთში, ავერონის ტყიდან უცნობი ბიჭი გამოვიდა. დაახლოებით 11-12 წლის ბავშვი, როგორც აღმოჩნდა, წლების განმავლობაში ტყეში ცხოვრობდა და, ველურ პირობებში გაზრდილმა არც ერთი ენა არ იცოდა. მასზე ზრუნვა ექიმმა ჟან მარკ გასპარ იტარმა გადაწყვიტა და მანვე შეურჩია ბიჭს სახელი, ვიქტორი.
ვიქტორის შესახებ ცნობები მალე მოედო მთელ მსოფლიოს. იტარმა უამრავი დრო გაატარა მასთან მუშაობაში და გარკვეულ პროგრესსაც მიაღწია, თუმცა შედეგები მისთვის დამაკმაყოფილებელი არ იყო. თანამედროვე მეცნიერები ფიქრობენ, რომ სავარაუდოდ, ვიქტორს აუტისტური სპექტრის აშლილობა ჰქონდა. მიუხედავად იმისა, რომ ექიმმა ბიჭისთვის წერისა და საუბრის სწავლება 5-წლიანი მუშაობის შემდეგ ვერ შეძლო, ამ შემთხვევამ მომავალში სასწავლო მეთოდიკის განვითარება განსაზღვრა.
თუკი მანამდე ინტელექტუალური შეფერხების მქონე ბავშვებს უიმედოდ თვლიდნენ და მათ განვითარებაზე დროს აღარ ხარჯავდნენ, ვიქტორის შემთხვევამ აჩვენა, რომ შეზღუდვების მიუხედავად, განვითარება ყოველთვის შესაძლებელია. მეთოდები, რომელთაც იტარი იყენებდა ვიქტორთან, დღეს საერთაშორისო პრაქტიკაშია დამკვიდრებული. გარდა ამისა, ვიქტორი რომ არა, არ იარსებებდა ლინგვისტიკაში "კრიტიკული პერიოდის" თეორია, რომლის თანახმადაც თუ ბავშვებს განვითარების კონკრეტულ ეტაპზე ენასთან შეხება არ ექნებათ, ისინი მომავალშ საუბარს ვერ ისწავლიან.
2. ადამიანი, რომელსაც თავისი ცოლი ქუდში აერია
ბრიტანელი ნევროლოგი ოლივერ საქსი თავისი მოღვაწეობის განმავლობაში ბევრ უცნაურ შემთხვევას შესწრებია. მის ერთ-ერთ წიგნში: "კაცი, რომელსაც ცოლი ქუდში აერია" აღწერს ადამიანს, რომელიც ვიზუალური აგნოზიით იტანჯებოდა. დაავადება ტვინის გარკვეულ უბნებს აზიანებს. პირი ვერ არჩევდა საგნებს ადამიანებისგან, მაგალითად, როდესაც თავის ცოლს უყურებდა, ის მის ნაცვლად ქუდს ხედავდა. ის ასევე ხედავდა სახეებს იქ, სადაც სახეები საერთოდ არ იყო.
"ქუჩაში ის ხშირად უსმევდა თავზე ხელს წყლის ჰიდრანტებსა და პარკირების გამზომებს, რადგან ისინი პატარა ბავშვები ეგონა. ის ხშირად ცდილობდა სავარძლებისთვის ხელის ჩამორთმევას და უკვირდა, რატომ არ სცემდნენ ისინი პასუხს", - წერდა საქსი.
3. ქალი, რომელსაც ყველგან დრაკონები ელანდებოდა
ეს შემთხვევა აღწერილია The Lancet-ის 2014 წლის სტატიაში "პროსოპომეტამორფოპსია და ჰალუცინაციები". საქმე 52 წლის დანიელ ქალს ეხება, რომელიც მთელი ცხოვრება ადამიანების სახეების ნაცვლად დრაკონების სახეებს ხედავდა. ოლივერ საქსი და მისი კოლეგები წერენ, რომ ქალის მიერ წარმოდგენილი დრაკონის სახეები შავი და მოგრძო იყო, მახვილი ყურებით, გამობურცული დინგითა და რეპტილიის მსგავსი კანით. მათი დიდი თვალები კი მოწითალო, მოყვითალო, ლურჯი ან მწვანე ფერის იყო.
დრაკონები ადამიანის სახეებთან ერთად კედლებზე, კომპიუტერის ეკრანებზე ან სიბნელეში ჩნდებოდნენ. საბოლოოდ, მკვლევარებმა ზუსტად ვერ დაადგინეს, თუ რა იწვევდა ჰალუცინაციებს.
4. ადამიანი, რომელსაც სურდა, სხვებს შეეჭამათ
ტორონტოს ფსიქიატრიის კლინიკის არქივში სწორედ ასეთი ადამიანის ისტორია ინახება. კანიბალიზმის საპირისპირო ფეტიშით, კაცი, სახელად სტივენი ირწმუნებოდა, რომ მას სურდა, დიდი, დომინანტი ქალისგან ყოფილიყო შეჭმული.
პაციენტი ძალიან სუფთა, ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებდა. მკვლევარებმა მისი ეს უცნაური სურვილი საშვილოსნოში დაბრუნებასა და დაბადების გაუქმების სურვილს დაუკავშირეს. ამ იდეას ადასტურებდა ისიც, რომ მას სურდა, რომ ჯერ ვინმეს სრულად გადაეყლაპა, შემდეგ კი სხეულიდან გამოედევნა.
აღსანიშნავია, რომ ეს არ ყოფილა მიზეზი, რის გამოც სტივენი ექიმებთან მივიდა - ის ღელავდა, რომ გეი იყო.
5. ქალი, რომელიც 4 წლის განმავლობაში ერთსა და იმავე მუსიკას უსმენდა
პოპ ჟანრის მუსიკოსები ხშირად ცდილობენ ისეთი ჟღერადობის მუსიკის შექმნას, რომლის თავიდან ამოგდება საკმაოდ რთულია. ქალს, სახელად სუზან რუტს, ოთხი წლის განმავლობაში ერთი და იგივე სიმღერა უტრიალებდა თავში. პეტი პეიჯის სიმღერა How Much is that Doggie in the Window 1952 წლითაა დათარიღებული.
თერაპევტებმა სუზანის ხმოვან ჰალუცინაციას "მუსიკალური ტინიტი" დაარქვეს. ქალის მდგომარეობა იმდენად მძიმე იყო, რომ მის ქმარს კომუნიკაციისთვის ყვირილი უწევდა, როცა ის თავში აჟღერებული მელოდიით იყო გართული. ეს იშვიათი დაავადება ღამით გაცილებით უარესდებოდა. სუზანი იძულებული იყო, ტელევიზორი ჩაერთო, რათა სხვა ხმაზე გადაეტანა ყურადღება და დაეძინა.
დიდი ხნის შემდეგ სუზანმა სხვა სიმღერა, Somewhere over the Rainbow ამოიჩემა.
აქვე იხილეთ პეტი პეიჯის სიმღერა, ოღონდ ფრთხილად მოუსმინეთ.
-
"ო, კაპიტანო, ჩემო კაპიტანო" — რამდენად კარგად იცნობ გურამ კაშიას? "ო, კაპიტანო, ჩემო კაპიტანო" — რამდენად კარგად იცნობ გურამ კაშიას?
-
სკუბი დუს ახალ სერიალში მთავარ როლზე მსახიობი ცუგა უკვე დაამტკიცეს სკუბი დუს ახალ სერიალში მთავარ როლზე მსახიობი ცუგა უკვე დაამტკიცეს
გადახედვა
-
ურსულა ფონ დერ ლაიენი: ჩვენი სანქციები მუშაობს, ისინი ასუსტებენ რუსეთის სამხედრო ძალისხმევის ეკონომიკურ საფუძვლებს ურსულა ფონ დერ ლაიენი: ჩვენი სანქციები მუშაობს, ისინი ასუსტებენ რუსეთის სამხედრო ძალისხმევის ეკონომიკურ საფუძვლებს
გადახედვა
-
კაია კალასი: აგურ-აგურ ვანგრევთ რუსეთის საომარი ეკონომიკის საფუძვლებს კაია კალასი: აგურ-აგურ ვანგრევთ რუსეთის საომარი ეკონომიკის საფუძვლებს
გადახედვა
-
გზებზე ნარჩენების დაყრაზე რეაგირებისთვის საავტომობილო გზების დეპარტამენტში სპეციალური სამსახური იქმნება გზებზე ნარჩენების დაყრაზე რეაგირებისთვის საავტომობილო გზების დეპარტამენტში სპეციალური სამსახური იქმნება
გადახედვა
-
4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებულ 8 პირს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა, ისინი სასამართლო დარბაზიდანვე გაათავისუფლეს 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებულ 8 პირს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა, ისინი სასამართლო დარბაზიდანვე გაათავისუფლეს
გადახედვა
-
სუს-ი: საოკუპაციო ძალების მიერ საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიმდებარედ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე თავისუფალია სუს-ი: საოკუპაციო ძალების მიერ საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიმდებარედ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე თავისუფალია
გადახედვა
-
რუსეთთან დაკავშირებული აზერბაიჯანული კომპანიების უკან ბათუმში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეები დგანან — ჟურნალისტური გამოძიება რუსეთთან დაკავშირებული აზერბაიჯანული კომპანიების უკან ბათუმში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეები დგანან — ჟურნალისტური გამოძიება
გადახედვა
-
ექსპრეს ლომბარდი და მომხმარებელზე ორიენტირებული მომსახურების 5 პრინციპი ექსპრეს ლომბარდი და მომხმარებელზე ორიენტირებული მომსახურების 5 პრინციპი
-
ირაკლი კირცხალია: ბიძინა ივანიშვილი "ქართული ოცნების" მოწინააღმდეგეების გათვლებს რამდენიმე ნაბიჯით უსწრებს ირაკლი კირცხალია: ბიძინა ივანიშვილი "ქართული ოცნების" მოწინააღმდეგეების გათვლებს რამდენიმე ნაბიჯით უსწრებს
გადახედვა
-
პორშე ცენტრი თბილისი წიგნის ჩიკატაის ამბავი პირველი გამოცემის მხარდამჭერია პორშე ცენტრი თბილისი წიგნის ჩიკატაის ამბავი პირველი გამოცემის მხარდამჭერია
-
კახა კალაძე: ბიძინა ივანიშვილის როლი განსაკუთრებულია იმაში, რომ მისი გადაწყვეტილებებით მოვახერხეთ გრძელვადიანი მშვიდობის შენარჩუნება კახა კალაძე: ბიძინა ივანიშვილის როლი განსაკუთრებულია იმაში, რომ მისი გადაწყვეტილებებით მოვახერხეთ გრძელვადიანი მშვიდობის შენარჩუნება
გადახედვა
-
4 ოქტომბრის საქმის კიდევ 1 ფიგურანტი, ვახო ფიცხელაური საპროცესო შეთანხმებას დასთანხმდა 4 ოქტომბრის საქმის კიდევ 1 ფიგურანტი, ვახო ფიცხელაური საპროცესო შეთანხმებას დასთანხმდა
გადახედვა
-
ჩოხატაურში მეშვიდე კლასის მოსწავლე გარდაიცვალა ჩოხატაურში მეშვიდე კლასის მოსწავლე გარდაიცვალა
გადახედვა
-
კადიროვის კრიტიკოსებზე თავდასხმებში ეჭვმიტანილი ჩეჩენი კრიმინალური ავტორიტეტი არტურ დენისულთანოვი უკრაინაში გარდაიცვალა კადიროვის კრიტიკოსებზე თავდასხმებში ეჭვმიტანილი ჩეჩენი კრიმინალური ავტორიტეტი არტურ დენისულთანოვი უკრაინაში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
ზელენსკიმ კირ სტარმერს შესთავაზა, აბრამოვიჩის მიერ "ჩელსის" გაყიდვიდან მიღებული £2.4 მლრდ უკრაინის თავდაცვას მოხმარდეს ზელენსკიმ კირ სტარმერს შესთავაზა, აბრამოვიჩის მიერ "ჩელსის" გაყიდვიდან მიღებული £2.4 მლრდ უკრაინის თავდაცვას მოხმარდეს
გადახედვა
-
საია წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების ფაქტების სრულყოფილად გამოძიებას ითხოვს საია წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების ფაქტების სრულყოფილად გამოძიებას ითხოვს
გადახედვა
-
პენტაგონმა Alibaba და Baidu ჩინეთის არმიის მხარდამჭერი კომპანიების სიაში შეიყვანა პენტაგონმა Alibaba და Baidu ჩინეთის არმიის მხარდამჭერი კომპანიების სიაში შეიყვანა
გადახედვა
-
ზურაბ ჯაფარიძე: ივანიშვილმა, რომელსაც წეღან კობახიძე პოლიტიკის გროსმაისტერს ეძახდა, დადო ფსონი არასწორად რუსეთზე, ირანზე და ჩინეთზე ზურაბ ჯაფარიძე: ივანიშვილმა, რომელსაც წეღან კობახიძე პოლიტიკის გროსმაისტერს ეძახდა, დადო ფსონი არასწორად რუსეთზე, ირანზე და ჩინეთზე
გადახედვა
-
გურამ მაჭარაშვილი: "ვინმეს თუ ჰგონია, რომ სულხან-საბა ორბელიანი იმიტომ ჩავიდა ევროპაში, რომ იქიდან კაცების ქორწინება წამოეღო საქართველოში, ძალიან ცდება" გურამ მაჭარაშვილი: "ვინმეს თუ ჰგონია, რომ სულხან-საბა ორბელიანი იმიტომ ჩავიდა ევროპაში, რომ იქიდან კაცების ქორწინება წამოეღო საქართველოში, ძალიან ცდება"
გადახედვა
-
საფრანგეთში 7 ქართველს იშვიათი რუსული წიგნების ქურდობისთვის ასამართლებს საფრანგეთში 7 ქართველს იშვიათი რუსული წიგნების ქურდობისთვის ასამართლებს
გადახედვა






კომენტარები