საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ, Amnesty International-მა 2025-2026 წლების ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც საქართველოში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებული ვითარება უკიდურესად ნეგატიურადაა შეფასებული. დოკუმენტის თანახმად, ქვეყანაში გამოხატვის, გაერთიანებისა და მშვიდობიანი შეკრების თავისუფლება "მკვეთრად შეიზღუდა", რასაც საფუძვლად რეპრესიული კანონმდებლობა, უსამართლო სასამართლო პროცესები და პოლიციური ძალადობის დაუსჯელობა დაედო.

ანგარიშშო ხაზგასმულია, რომ სიტუაცია განსაკუთრებით დაიძაბა 2024 წლის ბოლოს, როდესაც მმართველმა პარტიამ, ქართულმა ოცნებამ, ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების შეჩერების შესახებ გამოაცხადა. ამ გადაწყვეტილებასთბილისსა და რეგიონებში ყოველდღიური საპროტესტო აქციები მოჰყვა. ორგანიზაციის შეფასებით, ხელისუფლებამ თავისი პოლიტიკური გავლენა გამოიყენა, რათა სამართალდამცავი ორგანოები, სასამართლო და ზედამხედველობის უწყებები პოლიტიკური შურისძიების იარაღად ექცია.

Amnesty International წერს, რომ პროტესტის ჩასახშობად მიღებულ იქნა მთელი რიგი რეპრესიული კანონები. კერძოდ, 2024 წლის ბოლოსა და 2025 წლის ოქტომბერში შემოღებული ცვლილებებით, მშვიდობიანი პროტესტის ისეთი ფორმები, როგორიცაა ნიღბის ტარება, კარვის გაშლა ან გზის გადაკეტვა, ადმინისტრაციულ პატიმრობას ან მრავალათასიან ჯარიმებს დაექვემდებარა. განმეორებითი დარღვევა კი ორ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ისჯება.

Amnesty International-ის ცნობით, პოლიცია სისტემატურად იყენებდა უკანონო ძალას — ცრემლსადენ გაზს, რეზინის ტყვიებსა და წყლის ჭავლს. დაშავდა ასეულობით მომიტინგე და 100-ზე მეტი ჟურნალისტი. განსაკუთრებით მწვავე იყო 4 ოქტომბრის პოსტსაარჩევნო აქციების შემდგომი პერიოდი, როდესაც სპეცრაზმმა "მილიტარიზებული რეიდები" ჩაატარა და 60-ზე მეტი აქტივისტი საკუთარ სახლში დააკავა.

ანგარიში აღწერს შოკისმომგვრელ ფაქტებს: ნიღბიანი ოფიცრები რეგულარულად სცემდნენ დაკავებულებს, ხოლო სამოქალაქო ტანსაცმელში გამოწყობილი იდუმალი პირები, პოლიციის თანხმობით, ფიზიკურად უსწორდებოდნენ აქტივისტებსა და ჟურნალისტებს მათსავე სახლებთან. მიუხედავად ამისა, წლის ბოლომდე არცერთი პოლიციელი თუ მოძალადე პასუხისგებაში არ მიუციათ. მეტიც, როდესაც BBC-მ გაავრცელა ინფორმაცია წყლის ჭავლში ტოქსიკური ნივთიერებების გამოყენების შესახებ, გამოძიება არა ბრალდებების გადამოწმებაზე, არამედ იმ ექსპერტების დაშინებაზე იყო ორიენტირებული, რომლებმაც მედიას მტკიცებულებები მიაწოდეს.

ორგანიზაცია დეტალურად აღწერს საბა სხვიტარიძის, მზია ამაღლობელის და საბა ჯიქიას საქმეებს, რომლებიც უსამართლო მართლმსაჯულების მსხვერპლნი გახდნენ.

ორგანიზაცია წერს, რომ "უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ" კანონის საფუძველზე, დაიწყო არასამთავრობო ორგანიზაციების სისხლისსამართლებრივი დევნა და მათი ანგარიშების გაყინვა. წლის განმავლობაში, მმართველმა პარტიამ საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელიც კი შეიტანა სამი მსხვილი ოპოზიციური პარტიის (ნაციონალური მოძრაობა, კოალიცია ცვლილებისთვის და ლელო — ძლიერი საქართველო) ასაკრძალად.

ანგარიშში ხაზგასმულია ქალი მომიტინგეების მიმართ ღირსების შემლახველი მოპყრობა. ნახსენებია ელენე ხოშტარიას შემთხვევა, რომელიც ძალადობრივად დააკავეს და გაშიშვლება აიძულეს, ასევე აქტივისტი კრისტინა ბოტკოველი, რომელსაც სახლში ჩატარებული რეიდის დროს შიშველი ჩხრეკა აიძულეს, რის გამოც მას პანიკური შეტევა დაემართა.

Amnesty International ასკვნის, რომ ქვეყანაში მიმდინარეობს მასშტაბური "წმენდა" ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტში, საიდანაც ათავისუფლებენ ყველას, ვინც პროტესტის მიმართ სიმპათიას გამოხატავს. პარალელურად კი, ბალდის კანიონისა და კრწანისის განაშენიანების პროექტები გამჭვირვალობისა და საზოგადოებრივი ჩართულობის გარეშე გრძელდება, რაც დამატებით გარემოსდაცვით საფრთხეებს ქმნის.

ვრცლად Amnesty International-ის წლიური ანგარიში წაიკითხეთ აქ.