ასტრონომთა საერთაშორისო გუნდმა რგოლის ნისლეულში უცნაური სტრუქტურა აღმოაჩინა — მათ რკინის იონიზებული ატომებისგან შემდგარი "ღრუბელი" შენიშნეს, რომელიც ფორმით წვრილ ჯოხს წააგავს. კვლევას ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯისა და კარდიფის უნივერსიტეტის მეცნიერები უძღვებოდნენ.

როგორც ნაშრომის ავტორები განმარტავენ, რკინის "ჯოხი" კოსმოსში იმაზე დაახლოებით 500-ჯერ დიდ მანძილზეა გადაჭიმული, ვიდრე პლუტონია მზისგან დაშორებული; ასევე, იგი დაახლოებით მარსის მთლიანი მასის რკინას შეიცავს.

რგოლის ნისლეული ფრანგმა ასტრონომმა, შარლ მესიემ, აღმოაჩინა 1779 წელს. იგი ქნარის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. ზოგადად, ნისლეულები მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც ვარსკვლავი სიცოცხლის ბოლო სტადიას აღწევს და მისი გარეთა ფენები კოსმოსში გამოიტყორცნება. ცნობისთვის, რამდენიმე მილიარდ წელიწადში მსგავს ტრანსფორმაციას მზეც გაივლის.

მეცნიერებმა სტრუქტურა ინსტრუმენტის დახმარებით აღმოაჩინეს, რომელსაც WEAVE ჰქვია. იგი ისააკ ნიუტონის ჯგუფის 4,2-მეტრიან უილიამ ჰერშელის ტელესკოპზეა დამონტაჟებული. კონკრეტულად ამ მიგნებას მკვლევრები ინსტრუმენტის ერთ-ერთ რეჟიმს უნდა უმადლოდნენ, რომელსაც დიდი ინტეგრალური ველის ერთეული (LIFU) ეწოდება.

რგოლის ნისლეულის 8 სხვადასხვა გამოსახულება.

ფოტო: Roger Wesson et al / MNRAS

LIFU ერთმანეთზე გადაბმული ასობით ოპტიკური ბოჭკოსგან შედგება. სწორედ ამან მისცა მეცნიერებს საშუალება, რომ სპექტრი რგოლის ნისლეულის ყველა ნაწილსა და ყველა ოპტიკურ ტალღის სიგრძეზე დაეფიქსირებინათ. ეს აქამდე არავის გაუკეთებია. როგორც კვლევის მთავარი ავტორი, როჯერ ვესონი, განმარტავს, ამიერიდან მათ ნისლეულის გამოსახულების შექმნა ნებისმიერ ტალღის სიგრძეზე შეუძლიათ ისევე, როგორც მისი ქიმიური შედგენილობის განსაზღვრა.

"როდესაც მონაცემებს ვამუშავებდით და გამოსახულებებს ვათვალიერებდით, ერთი რამ გამოიკვეთა: რკინის იონიზებული ატომების აქამდე უცნობი "ჯოხი", რომელიც კარგად ნაცნობი რგოლის შუაგულში გვხვდება", — დაამატა ვესონმა.

მეცნიერებმა ჯერაც ვერ დაადგინეს, როგორ წარმოიშვა რკინის ჯოხი. კვლევის ავტორების თქმით, თავსატეხის ამოსახსნელად დამატებითი დაკვირვებები იქნება საჭირო. ერთ-ერთი ვარაუდის თანახმად, რკინა შეიძლება პლაზმის გამრუდებული რკალია, რომელიც კლდოვანი პლანეტის აორთქლებისას წარმოიქმნა. გუნდი კიდევ ერთი კვლევის ჩატარებას გეგმავს: მათ სურთ, რომ WEAVE-ის LIFU უფრო მაღალი სპექტრული გარჩევადობით გამოიყენონ.

ზოგადად, მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში WEAVE რვა მსხვილ კვლევაში უნდა დაიხმარონ, რომელიც კოსმოსური ობიექტების ფართო სპექტრს შეისწავლის — თეთრი ჯუჯებიდან დაწყებული, უკიდურესად შორეული გალაქტიკებით დამთავრებული.

კვლევა გამოცემაში Monthly Notices of the Royal Astronomical Society გამოქვეყნდა.

თუ სტატიაში განხილული თემა და ზოგადად: მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფერო შენთვის საინტერესოა, გამოიწერე ჩვენი YouTube არხი და უყურე თემატურ ვიდეოებს.