პრორუსული აზერბაიჯანული მედიაკომპანია Minval ირწმუნება, რომ სამი რუსი სამხედრო ოფიცრის ვინაობა დაადგინეს, რომლებიც, მათი თქმით, პასუხისმგებლები არიან იმ აზერბაიჯანული თვითმფრინავის ჩამოგდებაზე, რომლის ყაზახეთში ჩამოვარდნას 38 მგზავრი ემსხვერპლა.

ინციდენტის შემდეგ მალევე, აზერბაიჯანმა რუსეთი სარაკეტო თავდასხმაში დაადანაშაულა. აზერბაიჯანმა მოსკოვს პასუხისმგებლობის აღება, დამნაშავეების დასჯა და გადარჩენილებისთვის კომპენსაციის გადახდა სთხოვა. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა "ტრაგიკული ინციდენტისთვის" ბოდიში მოიხადა, ის რუსეთის დანაშაულს არ აღიარებს. ივლისის დასაწყისში, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა განაცხადა, რომ ავიაკატასტროფის გამო, აზერბაიჯანი რუსეთისთვის საერთაშორისო სასამართლოში საჩივრის შესატანად ემზადება.

Minval-მა სამშაბათს განაცხადა, რომ ანონიმური წერილი მიიღო რუსი კაპიტნის, დმიტრი ფალდიჩუკისგან, რომელსაც, მედიის თქმით, სარაკეტო თავდასხმა გენერალ-მაიორმა ალექსანდრ ტოლოპილომ უბრძანა. Minval წერს, რომ ეს ინფორმაცია მე-3 ოფიციალურმა პირმა, ლეიტენანტ-კოლონელ ნიკოლაი ორლანსკიმაც დაადასტურა, რომელმაც აღნიშნა, რომ მან ბრძანება ტოლოპილოსგან მიიღო და ფალდიჩუკს გადასცა.

სავარაუდო წერილში ასევე აღწერილია, როგორ მისცა ტოლოპილომ "განზრახ ცრუ ჩვენება", როდესაც ამტკიცებდა, რომ საჰაერო თავდაცვის რაკეტები ჰაერში განადგურდა და თვითმფრინავს არ შეჯახებია, ამავდროულად, ის ინციდენტში საჰაერო მოძრაობის დისპეტჩერებს ადანაშაულებდა.

Minval აცხადებს, რომ იმ სამხედრო საჰაერო თავდაცვის ბრიგადაში, რომელმაც სავარაუდოდ თვითმფრინავს ესროლა, "ტექნიკური და ორგანიზაციული შეფერხებები იყო", რის გამოც თვითმფრინავი სამხედრო სამიზნეში — სავარაუდოდ უკრაინულ დრონში აერიათ. მანამდე, რუსმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ გროზნო — თვითმფრინავის საწყისი დანიშნულების ადგილი — იმ მომენტში უკრაინული დრონების შეტევის ქვეშ იყო, რის გამოც რეგიონში განლაგებულმა საჰაერო თავდაცვის ძალებმა გადაუდებელი რეაგირება მოახდინეს.

მიუხედავად იმისა, რომ შიდა რუსულმა გამოძიებამ, გავრცელებული ცნობით, გენერალ ტოლოპილოს პირდაპირი პასუხისმგებლობა დაადგინა, Minval-ი წერს, რომ ის არ დასჯილა — პირიქით, ის დააწინაურეს.

უკრაინის სტრატკომის ცენტრმა ფაქტებზე სწრაფადვე მოახდინა რეაგირება და აღნიშნული შემთხვევა შეაფასა როგორც "კიდევ ერთი შენიღბვა — კიდევ ერთი ომის დანაშაული, რომელიც დაუსჯელი დარჩა".

Minval-მა ასევე აღნიშნა, რომ თვითმფრინავზე თავდასხმაში მონაწილე რუსი ოფიცრების პირადი ტელეფონის ნომრები მოიპოვა და მათ დაუკავშირდა, თუმცა პასუხი არ მიუღიათ. გამოცემა აცხადებს, რომ ისინი მტკიცებულებების აზერბაიჯანელი გამომძიებლებისთვის გადასაცემად მზად არიან.

ივლისის დასაწყისში Minval-მა, მათი თქმით, გაჟონილი აუდიოჩანაწერები გაავრცელა, სადაც კაპიტანი ფალდიჩუკი თვითმფრინავის ჩამოსაგდებად ბრძანებას იღებს. მაშინ ტოლოპილოს ვინაობა ჯერ არ იყო დადგენილი.

Minval-მა აღიარა, რომ აუდიომასალის ავთენტიკურობის დამოუკიდებლად დადასტურება ვერ მოახერხა, თუმცა რუსულმა დამოუკიდებელმა გამოცემამ The Insider-მა აღნიშნა, რომ ჩანაწერები ნამდვილს ჰგავს.

აუდიოჩანაწერების გასაჯაროება აზერბაიჯანსა და რუსეთს შორის ურთიერთობის მკვეთრად დაძაბულ ფაზაში მოხდა. ეს, რუსეთის ქალაქ ეკატერინბურგში, მასობრივ პოლიციურ რეიდს უკავშირდებოდა, სადაც ორი ეთნიკურად აზერბაიჯანელი ძმა ზიადინ და ჰუსეინ საფაროვები, ბაქოს განცხადებით, "განსაკუთრებული სისასტიკით" ცემით სამართალდამცველებმა მოკლეს. ეს დასკვნა სამედიცინო ექსპერტიზამაც დაადასტურა. რუსეთის ვერსიით კი, ისინი ბუნებრივი სიკვდილით გარდაიცვალნენ.

მომდევნო დღეებში სიტუაცია კიდევ უფრო გამწვავდა — აზერბაიჯანმა რუსეთს ოფიციალური პროტესტი გამოუცხადა, რუსეთთან დაკავშირებული ყველა კულტურული ღონისძიება გააუქმა და რამდენიმე რუსი ჟურნალისტი ჯაშუშობისთვის დააკავა.

ივლისის ბოლოსთვის დიპლომატიური დაძაბულობა შედარებით შემცირდა, თუმცა კრიზისი კვლავ გრძელდება.

სტატიაში წარმოდგენილი შეხედულებები ეკუთვნის ავტორს და არ წარმოადგენს On.ge-ის პოზიციას. მასალა ქვეყნდება OC Media-სთან პარტნიორობის ფარგლებში, რომლის შედეგად, გამოცემის სტატიები ამიერიდან ოთხ ენაზე გავრცელდება. საქართველოში OC Media-ს პარტნიორი On.ge-ა. სტატია ინგლისურად შეგიძლიათ წაიკითხოთ აქ.